Typ hierboven uw zoekterm of scroll

© 2001-2015 Lycaeus Juridisch Woordenboek - Alle rechten voorbehouden>

Woningwet (Wonw) Eng.: Dutch Housing Act : vastgoedrecht - wet van 29 augustus 1991 die voorschriften geeft over het bouwen, de staat van bestaande bouwwerken en standplaatsen, het gebruik, het slopen, de welstand en de volkshuisvesting. Daarin o.a. de bouwverordening, bouwvergunning en woonvergunning. Art. 1 Wonw en 40 Wonw - Zie ook: hierarchische verhouding Huisvestingswet (Huisvw)

woonplaats Eng.: domicile : personen- en familierecht - plaats waar een persoon feitelijk verblijft, meestal de plaats waar hij is ingeschreven in het bevolkingsregister. Art. 10 Boek 1 BW - Zie ook: nadere verklaring officiële woonplaats / domicilie nadere verklaring zonder bekende woon- of verblijfplaats nadere verklaring domiciliëring / domiciliëren / gedomicilieerd tegenstelling vestigingsplaats

woonvergunning : privaatrecht - gemeentelijk afgegeven bewijs waarmee een persoon gerechtigd is een bepaalde woning te betrekken. Art. 60 Wonw

woordenboek : rechtswetenschap - vaak gezocht, maar zonder juridische betekenis. Toch bedankt dat u gebruik maakt van Lycaeus Juridisch ~. Zie ook: hierarchische verhouding Lycaeus

Wormerveerse brandstichting-arrest : strafrecht - HR 29-10-1934, NJ 1934, 1673: samenwerking tussen personen is zo volledig en nauw dat de brandstichting tezamen en in vereniging voltooid is. Allebei de verdachten zijn strafbaar. Er is sprake van het medeplegen van opzettelijk brandstichten. (Enschedé)

wraakmoord : strafrecht - het met voorbedachten rade om het leven brengen van iemand, ingegeven door gevoelens van wraak. Komt niet als aparte categorie van moord voor in het Nederlandse Wetboek van Strafrecht. Zie ook: nadere verklaring moord tegenstelling doodslag niet gelijk aan wraking / wraken / gewraakt

wraking / wraken / gewraakt : procesrecht - stellen dat de rechter of arbiter vermoedelijk niet onpartijdig is en daarom verzoeken dat hij de zaak niet langer behandelt, maar zich door een ander laat vervangen; verzet tegen het fungeren van een bepaalde persoon als rechter uit hoofde van gerechtvaardigde twijfel aan zijn onpartijdigheid. Art. 36 Rv en 512 WvSv - Zie ook: nadere verklaring onafhankelijkheid van de rechter nadere verklaring incident niet gelijk aan wraakmoord

wrakingsverzoek : burgerlijk procesrecht - verzoek aan de rechtbank om een rechter in de zaak te vervangen, omdat hij vermoedelijk niet onpartijdig is. Bijv. ~ omdat bekend is geworden dat de rechter met de wederpartij bevriend is. Art. 36 Rv en 513 WvSv - Zie ook: onderdeel wraking / wraken / gewraakt nadere verklaring incident

wrongful acts : volkenrecht - door een staat gepleegde overtreding van internationale (verdrags)regels, waaruit staatsaansprakelijkheid voortvloeit. Bijv. genocide. Zie ook: nadere verklaring internationaal publiekrecht (IPUR) / (oneigen.) internationaal recht nadere verklaring Internationaal verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten (BUPO)

wurging / wurgen / gewurgd Eng.: suffocation : strafrecht - verstikken. Bijv. uit de autoptie blijkt dat zij door ~ om het leven is gekomen. WvSr

xtc Eng.: ecstacy : strafrecht - synthetische drug (MDMA, 3,4-methyleendioxymethamphetamine), behoort tot de familie van de amphetamines en is opgenomen in bijlage C van de opiumwet. Wordt onder andere in het uitgaanscircuit verkocht als pil, maar soms ook als poeder of vloeistof. Opiumwet

York-Antwerp Rules 1974 : zeerecht - regeling voor averij-grosse bij zeeschepen. De ~ zijn gewoonteregels, opgesteld in de negentiende eeuw door reders en assuradeurs en verschillende keren aangepast door het Comité Maritime International. De ~ worden in de meeste zeevervoersov Art. 613 Boek 8 BW

Zaaizaad- en Plantgoedwet (ZPW) : kwekersrecht - wet van 6 oktober 1966 met de regeling van het kwekersrecht, alsmede van het verkeer met teeltmateriaal van landbouw- en tuinbouwgewassen. Daarin o.a. de inschrijving van rassen in het Nederlands Rassenregister. Art. 4 ZPW en 18 zpw

zaak Eng.: choses : zakenrecht - tastbaar object. Art. 2 Boek 3 BW - Zie ook: onderdeel casus / (mv.) casussen tegenstelling vordering / (mv.) vorderingen / vorderen / gevorderd nadere verklaring eenmanszaak onderdeel onroerend goed / onroerende zaak

zaak / (mv.) zaken Eng.: choses : zakenrecht - stoffelijke objecten. Bijv. onroerend ~. Art. 1 Boek 3 BW - Zie ook: onderdeel onroerend goed / onroerende zaak onderdeel roerende zaak / roerende zaken (mv.)

zaakbeschadiging / vandalisme : strafrecht - opzettelijk en wederrechtelijk enig goed van een ander vernielen, beschadigen, onbruikbaar maken of wegmaken. Max. gevangenisstraf: 2 jaren of een boete van € 11.250,-. Art. 350 WvSr

zaakschade : aansprakelijkheidsrecht - beschadiging van goederen. Het begrip ~ wordt vooral in het burgerlijk recht gebruikt.

zaaksvervanging : vermogensrecht - een goed dat geacht wordt in de plaats te treden van een teniet gegaan goed, waardoor het in dezelfde rechtsverhouding komt te staan. Art. 167 Boek 3 BW en 213 Boek 3 BW - Zie ook: nadere verklaring zaakvorming / (oneigen.) zaaksvorming / specificatio

zaakvorming / (oneigen.) zaaksvorming / specificatio : zakenrecht - wijze van eigendomsverkrijging, door vorming van meerdere zaken of wanneer een zaak tot een andere zaak wordt hervormd. Art. 16 Boek 5 BW - Zie ook: nadere verklaring vruchtgebruik nadere verklaring zaaksvervanging

zaakwaarnemer Eng.: solicitor : verbintenissenrecht - persoon die zich willens en wetens op redelijke grond inlaat met het behartigen van andermans belang, zonder bevoegdheid daartoe aan een bestaande rechtsverhouding te ontlenen. Bijv. de buurman die de kapotte ramen laat repareren van zijn buren die op vakantie zijn, is een ~. Art. 198 Boek 6 BW

zaakwaarneming Eng.: management of another's affairs : verbintenissenrecht - verbintenis uit de wet dat inhoudt het willens en wetens en op redelijke grond inlaten met de behartiging van iemand anders belang. Bijv. de ingeslagen ruit (laten) herstellen bij de buren die met vakantie zijn. Art. 198 Boek 6 BW en 200 Boek 6 BW - Zie ook: nadere verklaring onverschuldigde betaling / onverschuldigd betalen / onverschuldigd betaald

Zaalkweler : advocatuur - advocaat-stagiair die voordat de pleidooien beginnen ietwat angstig de zaal inkijkt. De term ~ werd voor het eerst opgetekend door de misdaadjournalist P.A. Rody begin vorige eeuw.

Zaanse verhoormethode / (oneigen.) Zaanse methode Eng.: Zaan questioning method : strafrecht - een omstreden manier van ondervragen van verdachten die in Zaandam werd gehanteerd; methode waarbij een verdachte langdurig en intensief wordt verhoord. De HR acht de ~ in strijd met de beginselen van behoorlijke procesorde. Een indringende ondervraging is echter wel toegestaan. Zie ook: tegenstelling getuigenverhoor / (mv.) getuigenverhoren nadere verklaring verdachten

zachte uitsluitingsclausule / (oneigen.) moderne uitsluitingsclausule : erfrecht - in een ~ wordt bepaald dat een schenking of erfenis niet valt in enige huwelijksgoederengemeenschap, tenzij het huwelijk wordt ontbonden door overlijden van de begiftigde. Bij overlijden valt de schenking/erfenis wel in de gemeenschap van goederen, waardoor de helft van de schenking/erfenis op grond van het huwelijksvermogensrecht (belastingvrij) aan de langstlevende toekomt. De andere helft vererft volgens het erfrecht. Omdat de langstlevende waarschijnlijk toch ook erfgenaam is, kan op deze manier successierecht worden bespaard.

zakelijk recht / zakelijke rechten Eng.: real right : zakenrecht - bestaat uit genots- en zekerheidsrechten op een onroerende zaak, die tegenover anderen kunnen worden gehandhaafd. Die rechten zijn erfpacht, opstal, vruchtgebruik, pand resp. hypotheek op onroerende zaken; absoluut, tegenover iedereen te handhaven vermogensrechten op stoffelijke voorwerpen (zaken). Zie ook: nadere verklaring beperkt recht / (mv.) beperkte rechten / dochterrecht nadere verklaring last / (mv.) lasten nadere verklaring relatief recht / vorderingsrecht

zakelijke dienstverlening Eng.: commercial services : handelsrecht - de arbeidssector die zich zakelijk bezig houdt met dienstverlening. Bijv. bank- en verzekeringswezen, advocaten- en accountantskantoren en adviesbureaus.

zakenrecht / goederenrecht Eng.: law of biens / property law : zakenrecht - rechtsgebied uit vooral boeken 3 en 5 Burgerlijk Wetboek, m.b.t. de rechtsverhouding van personen tot een bepaalde zaak. Het ~ regelt tussen personen hun machtsverdeling over zaken en is overwegend van dwingend recht. Art. 1 Boek 3 BW en 107 Boek 3 BW - Zie ook: onderdeel burenrecht hierarchische verhouding pand- en hypotheekrecht

zedendelict Eng.: immoral offence : strafrecht - in het Wetboek van Strafrecht zijn de zgn.zedendelicten samengevat onder de titel 'misdrijven tegen de zeden'. Hieronder vallen verkrachting, aanranding en mensenhandel, maar ook specifieke vormen van verwaarlozing van jonge kinderen door degene die voor hen moet zorgen. Art. 239 WvSr - Zie ook: onderdeel seksueel delict / sexueel delict nadere verklaring in strijd met de goede zeden

zedenzaken : strafrecht - strafzaken ter zake misdrijven tegen de zeden. Hoewel bij ~ meestal wordt gedacht aan seksuele delicten gaat het hier om delicten tegen de deugd (zede). In het Wetboek van Strafrecht worden derhalve ook schennis van de eerbaarheid, pornografie en specifieke vormen van kinderverwaarlozing genoemd. Art. 247 WvSr en 239 WvSr - Zie ook: onderdeel strafrechter

zee-assurantie : zeerecht - verzekering van schip en lading. Art. 592 Wvk en 624 Wvk - Zie ook: nadere verklaring assurantie / assureren / geassureerd

zeerecht Eng.: sea law : zeerecht - rechtsgebied uit boek 8 Burgerlijk Wetboek en Wetboek van Koophandel; vooral m.b.t. overeenkomsten van goederen- en personenvervoer over zee, bemanning en de aFwikkeling van ongevallen waarbij een zeeschip betrokken is. Art. 160 Boek 8 BW - Zie ook: hierarchische verhouding binnenvaartrecht natte praktijk

zeeschip / zeeschepen (mv.) : - schip dat wordt gebruikt om op zee te varen, of dat daartoe bestemd is. Art. 310 WvK - Zie ook: nadere verklaring schip

Zeeuwse Motorrijder-arrest : strafrecht - HR 25-06-1996, NJ 1996, 714: belanghebbenden kunnen klagen bij het Hof en zorgen dat er alsnog ter zake van doodslag vervolgd wordt. (Enschedé) Art. 12 WvSv

zeevaartuig Eng.: vessel : verkeersrecht - de schepen die te boek staan in het in artikel 193 genoemde register (zeeschepenregister), alsmede de schepen die noch in dit register, noch in het zeeschepenregister teboekstaan en blijkens hun constructie noch uitsluitend noch in hoofdzaak voor drijven in zee zijn bestemd. Art. 2 Boek 8 BW

zeewaardigheid Eng.: (un)seAworthy : handelsrecht - de vervoerder moet voor, en bij aanvang van, de reis redelijke zorg aanwenden voor het zeewaardig maken van het schip, het behoorlijk bemannen, uitrusten en bevoorraden van het schip
en het geschikt maken en in goede staat brengen van de ruimen, koel- en vrieskamers en alle andere delen van het schip, waarin zaken worden geladen, om deze daarin te bergen, te
vervoeren en goed te houden. Bijv. een onzeewaardig schip voldoet niet aan bovenstaande eisen. Art. 381 Boek 8 BW

zeggenschap : ondernemingsrecht - de mogelijkheid om feitelijk of op basis van een juridische hoedanigheid beslissende invloed uit te oefenen op de activiteiten van een onderneming. Bijv. als statutair bestuurder. Art. 26 mdw - Zie ook: onderdeel stemrecht nadere verklaring aandeelbewijs nadere verklaring vetorecht

zekerheid / (mv.) zekerheden : incasso - wijze waarop een schuldeiser zich verzekerd weet dat zijn vordering zal worden voldaan. Art. 40 Boek 6 BW en 51 Boek 6 BW - Zie ook: onderdeel hypotheek / verhypothekeren / verhypothekeerd onderdeel pand

zekerheidsbewustzijn : strafrecht - indien men een bepaalde gedraging pleegt met een ander motief dan het uiteindelijke gevolg van die gedraging, maar stond van tevoren vast dat dat gevolg hier zeker uit de gedraging zou voortvloeien, dan is er sprake van ~. Bijv. een persoon die een schip de lucht in laat vliegen om op deze wijze verzekeringspenningen op te kunnen strijken. Deze persoon kan er zonder meer van uitgaan dat daarbij de bemanning de dood zal vinden, en wordt daarom geacht zijn opzet op de dood van de bemanning te hebben gericht. hij pleegt in dit geval dus minstens doodslag. (N.Jörg/C.Kelk)

zekerheidsrechten Eng.: security interest : pand- en hypotheekrecht - rechten die ertoe strekken de voldoening van een bepaalde prestatie te verzekeren; vaak betaling van een schuld. Bijv. doordat de schuldenaar aan de schuldeiser onderpand verschaft. Art. 227 Boek 3 BW - Zie ook: nadere verklaring onderpand

zekerheidstelling / stellen van zekerheid / zekerheid gesteld : verbintenissenrecht - stellen van zekerheid. Bijv. door een bankgarantie af te geven aan de schuldeiser. Art. 51 Boek 6 BW en 616 Rv - Zie ook: onderdeel waarborgsom onderdeel bankgarantie

zelfbeschikkingsrecht van volken : mensenrechten - recht van alle volken om zelf en in alle vrijheid hun politieke status te bepalen en vrijelijk hun economische, sociale en culturele ontwikkeling na te streven. Art. 1 BUPO - Zie ook: nadere verklaring Internationaal verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten (BUPO)

zelfincriminatie : strafrecht - het zichzelf belasten; wordt vaak gebruikt in: verbod van zelf-incriminatie - niemand is gehouden mee te werken aan zijn eigen veroordeling. Art. 6 EVRM en 14 BUPO

zelfmeldersinrichting : strafrecht - dit type inrichting heeft vaak het karakter van een halfopen inrichting. Het is een inrichting waar veroordeelden die niet in voorlopige hechtenis verblijven en die dus niet aansluitend op de voorlopige hechtenis in een gevangenis worden geplaatst, zichzelf vanuit de vrije samenleving moeten melden. (C.Kelk)

zelfmoord / zelfdoding / suïcide : verzekeringsrecht - zichzelf van het leven beroven. Op zich is ~ niet strafbaar, maar kan ertoe lijden dat de levensverzekering vervalt. Art. 307 Wvk

zelfredzaamheid : rechtssociologie - vermogen van een mens om voor zichzelf te zorgen. Art. 1 Welzijnswet 1994

zelfregulatie / zelfregulering / zelfreguleren / zelfgereguleerd Eng.: self-regulation : internetrecht - vrijwillig aanvaarde regels voor bepaalde activiteiten. Bijv. advertising, e-commerce. ~ ontstaat vooral als er geen verplichte regels bestaan of indien die te slap zijn. Zie ook: onderdeel gedragscode

zelfstandig bestuursorgaan Eng.: independent body : bestuursrecht - bestuursorgaan dat niet direct onder een ministerie valt. Bijv. de Informatie Beheer Groep.

zelfstandig schadebesluit / zuiver schadebesluit : bestuursrecht - beslissing van het bestuursorgaan op een afzonderlijk verzoek om schadevergoeding. Bijv. als het gaat om renteschade bij een (veel) te laat betaalde uitkering. Art. 3:04 AWB - Zie ook: tegenstelling onzelfstandig schadebesluit / onzuiver schadebesluit

Zelfstandig schadebesluit Vlodrop-arrest : - (ABRS 6 mei 1997, AB 1997, 229: Volgens de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State is een schriftelijke beslissing van een bestuursorgaan op een verzoek om vergoeding van schade, die veroorzaakt zou zijn binnen het kader van de uitoefening van dat orgaan van een aan het publiek recht ontleende bevoegdheid- ook indien dat verzoek niet op een specifieke wettelijke grondslag is gebaseerd- een publiekrechtelijke handeling en dus een besluit als bedoeld in art. 1:3 Awb. (bron: Langhout & Wiarda)

zelfstandig verzoek Eng.: request : burgerlijk procesrecht - soort tegenclaim in een verzoekschriftprocedure die aan het verweerschrift hangt. Bijv. de verweerder in een echtscheidingsprocedure is bevoegd bij het verweerschrift een zelfstandig verzoek met betrekking tot gezags- en omgangsvoorzieningen m.b.t. de uit dat huwelijk geboren kinderen te doen. Art. 282 Rv - Zie ook: tegenstelling reconventie nadere verklaring rekest / request / petitie / verzoekschrift (vzs)

zelfstandige rechten : rechtsfilosofie - rechten die op zichzelf kunnen worden ingeroepen. Bijv. grondrechten en mensenrechten. Ter discussie staat of aan rechtspersonen ~ moeten worden toegekend, omdat het gevaar dreigt dat zij natuurlijke personen volledig overvleugelen als ze op voet van formele gelijkheid in de maatschappelijke en juridische arena's mogen participeren. (M. Bovens)

zelfstandigenaftrek : fiscaal recht - onderdeel van de ondernemersaftrek, dat geldt voor de belastingplichtige ondernemer, jonger dan 65 jaar, die voldoet aan het urencriterium en waarvan de omvang afhankelijk is van de gemaakte winst. Art. 3.74 wet IB 2001 - Zie ook: nadere verklaring stakingsaftrek nadere verklaring meewerkaftrek

Zendantennemast Oosterhout-arrest : bestuursrecht - afdeling rechtspraak van de Raad van State 26-06-1981, AB 1981, 526: arrest waarin werd bepaald dat bestemmingsvoorschriften, die een beteugeling inhouden van de vrijheid om bouwwerken op te richten, die onevenredig bezwarend zijn voor omwonenden, toelaatbaar zijn met het oog op art. 10 EVRM (vrijheid van meningsuiting). Art. 10 EVRM

zendgerechten : strafrecht - term die verwijst naar de periode van de Frankische koningen, de periode waarin het centraal gezag steeds sterker werd. De Koning had in deze periode macht over zijn huisgenoten, gevolg en ambtenaren. Later breidde de macht zich uit over alle onderdanen.

zendpiraat / etherpiraat : telecommunicatierecht - persoon die zonder vergunning (van de OPTA) gebruik maakt van een etherfrequentie. Art. 10.16 tw en 3.3 tw

zendverbod : post- en telecommunicatierecht - bepaling, opgelegd door de minister van Verkeer en Waterstaat, dat de houder van een radiozendapparaat niet mag uitzenden. Art. 15.3 tw

zetboeren : agrarisch recht - persoon aan wie de exploitatie van een hoeve of los land door de eigenaar is overgedragen en die daarbij een belangrijke invloed op de leiding van het bedrijf heeft verkregen en als tegenprestatie een vergoeding ontvangt. Art. 65 pachtwet - Zie ook: nadere verklaring zetboerovereenkomsten

zetboerovereenkomsten : agrarisch recht - overeenkomst waarin een zetboer wordt aangesteld. ~ behoeven de voorafgaande goedkeuring van de grondkamer. Art. 65 pachtwet - Zie ook: nadere verklaring zetboeren nadere verklaring grondkamers

zetel Eng.: seat : ondernemingsrecht - hoofdkantoor; plaats waar een onderneming gevestigd is. Art. 66 Boek 2 BW en 177 Boek 2 BW - Zie ook: onderdeel statutaire zetel niet gelijk aan verblijfadres

zich beroepen op : rechtswetenschap - als argument steun of aansluiting zoeken. Bijv. bij een bepaald verdrag. Zie ook: nadere verklaring analytisch vermogen onderdeel consultatie / consulteren / geconsulteerd

zich refereren Eng.: to refer to / to rest : burgerlijk procesrecht - situatie waarin een procespartij zich voegt naar het oordeel van de rechter; zich niet verweert en de stelling van de wederpartij niet tegenspreekt, zonder daarmee te willen zeggen dat hij het ermee eens is. Bijv. partijen ~ aan het oordeel van een bindend advies.

Ziekenfondswet (ZFW) Eng.: Dutch Health Insurance Act : socialeverzekeringsrecht - wet van 15 oktober 1964, houdende regels met betrekking tot de geneeskundige verzorging door middel van ziekenfondsverzekering. Daarin o.a. opgenomen bepalingen wie ziekenfondsverzekerd zijn en op welke verstrekkingen zij recht hebben. Art. 3 zFw en 8 zFw - Zie ook: niet gelijk aan Algemene wet bijzondere ziektekosten (AWBZ)

ziekenhuisconstructie : ondernemingsrecht - vorm van herstructurering waarbij de nog gezonde en levensvatbare onderdelen van een bedrijf worden ondergebracht in een lege of gezonde dochtermaatschappij, waardoor de betreffende groepsmaatschappijen tot dezelfde structuur blijven behoren. De niet-levensvatbare bedrijven worden vervolgens geliquideerd, maar de holding blijft bestaan (mede vanwege het behoud van fiscaal compensabele verliezen). Deze methode is een middenvorm van balanssanering en een sterfhuisconstructie. Zie ook: tegenstelling sterfhuisconstructie

ziekteverzuim Eng.: absenteeism due to illness : ondernemingsrecht - aFwezigheid op de werkvloer wegens ziekte. Bijv. in de zorgsector is sprake van een bovengemiddeld ~ (2003). Zie ook: tegenstelling Wet op de Reïntegratie Arbeidsgehandicapten (Wet REA) nadere verklaring zorgsector

Ziektewet (ZW) Eng.: Dutch Sickness Benefits Act : socialeverzekeringsrecht - wet van 5 juni 1913, waarin de uitkering bij ziekte van werknemers is geregeld. Art. 19 zw en 29 zw - Zie ook: niet gelijk aan Wet op de Arbeidsongeschiktheidsverzekering (WAO)

zienswijze Eng.: opinion : asielrecht - reactie van de asielzoeker op het voornemen om de asielaanvraag af te wijzen. (bron: Min. Jus.) Art. 39 vw 2000 - Zie ook: onderdeel horen nadere verklaring asielaanvraag / asielverzoek

zijn plicht verzaken Eng.: fail to his duty / negligence : verbintenissenrecht - zijn afspraken niet nakomen; in gebreke blijven. Zie ook: hierarchische verhouding ingebrekestelling / in gebreke stellen / in gebreke gesteld

zittende magistratuur : staatsrecht - rechters. Zie ook: tegenstelling staande magistratuur onderdeel politierechter

zitting Eng.: court session : procesrecht - veelal openbare, mondelinge behandeling van een rechtszaak. Zie ook: onderdeel hoorzitting nadere verklaring gefixeerde zitting

zitting achter gesloten deuren : burgerlijk procesrecht - uitzondering op de regel dat terechtzittingen in het openbaar worden gehouden. Dit is het geval bij verhoren en pleidooien in procedures tot echtscheiding, scheiding van tafel en bed, ontbinding van het huwelijk na scheiding van tafel en bed, ontbinding van het geregistreerd partnerschap, ontkenning van het vaderschap, vernietiging van de erkenning van een kind, en bepaalde alimentatieprocedures. Art. 18 Rv - Zie ook: tegenstelling openbaarheid van rechtspraak

zittingsbesluit : procesrecht - besluit genomen ter gelegenheid van de mondelinge behandeling in een zaak (terechtzitting).

zoenbraak : rechtsgeschiedenis - 13de eeuw: een van de zogenaamde 'quade feiten', die te zwaar geoordeeld werden om zogeheten gezoend te worden. Zoenen: tussen strijdende families overeenkomen dat hun vete definitief is beëindigd en duurzame vrede ontstaat voor de toekomst.

zondagsrust : rechtswetenschap - het zich onthouden van de wekelijkse bezigheden op zondag. Zie ook: nadere verklaring Algemene Termijnenwet (ATW)

zonder bekende woon- of verblijfplaats Eng.: without known domicile or residence : burgerlijk procesrecht - bij de gedaagde ~ geschiedt de betekening van het exploot (dagvaarding) aan zijn werkelijk verblijf. Is ook dat onbekend, dan betekent de deurwaarder aan het parket bij het gerecht waar de zaak zal dienen en roept hij de gedaagde via een landelijk dagblad op ter terechtzitting te verschijnen. Art. 54 Rv - Zie ook: nadere verklaring exploot / exploit / (mv.) exploten nadere verklaring zitting

zonering Eng.: zoning : milieurecht - het aanbrengen van een ruimtelijke scheiding tussen milieubelastende activiteiten en milieugevoelige bestemmingen.

zorgplicht : strafrecht - het hebben van een bepaald beroep/bepaalde hoedanigheid brengt een bepaalde zorgplicht met zich mee. Bijv. door als automobilist dronken achter het stuur te zitten, wordt daarmee de zorgplicht geschonden. Indien er een ongeluk volgt, kan uit het schenden van deze zorgplicht, het gedrag als strafbaar te kwalificeren zijn.

zorgplicht werkgever : arbeidsrecht - de werkgever moet ervoor zorgen dat zijn werknemers het werk op een veilige wijze kunnen verrichten. Bijv. door informatie/instructies te geven en goed gereedschap te verstrekken. Art. 658 Boek 7 BW en 654 Boek 7 BW - Zie ook: nadere verklaring werkgever / (mv.) werkgevers nadere verklaring risicoaansprakelijkheid

zorgsector : politiek - de volksgezondheid met inbegrip van de gezinsverzorging, het kruiswerk en de voorzieningen voor ouderen en gehandicapten.

zorgverlof : arbeidsrecht - wettelijk of contractueel recht op (gedeeltelijk) betaald verlof om voor familieleden te kunnen zorgen.

zorgvuldige besluitvorming : bestuursrecht - besluitvorming dat met inachtneming van de wettelijke zorgvereisten tot stand komt. Bestuursorganen dienen ~ in acht te nemen.

zorgvuldige uitvoering Eng.: administrative care : bestuursrecht - zorgvuldigheid die door een bestuursorgaan betracht moet worden bij het uitvoeren van (wettelijke) taken. Art. 3:02 Awb en 3:03 AWB

zorgvuldige voorbereiding : bestuursrecht - een bestuursorgaan moet een besluit zorgvuldig voorbereiden. Daartoe moet het alle relevante feiten en af te wegen belangen kennen. Pas dan kan er sprake zijn van zorgvuldige besluitvorming. Art. 2 Boek 3 BW

zorgvuldigheidsbeginsel Eng.: duty of administrative care : bestuursrecht - beginsel dat een beslissing van de overheid voldoende overwogen tot stand moet zijn gekomen door alle in aanmerking komende belangen te hebben afgewogen. Bijv. een subsidie mag niet zonder reden worden ingetrokken. Art. 3:02 AWB - Zie ook: nadere verklaring publiekrecht nadere verklaring motiveringsbeginsel nadere verklaring zorgvuldigheidsnorm

zorgvuldigheidsnorm Eng.: general duty of care : verbintenissenrecht - ongeschreven norm dat burgers jegens elkaar de zorgzaamheid in acht dienen te nemen die in hun onderlinge verhouding betaamt. Art. 162 Boek 6 BW - Zie ook: nadere verklaring privaatrecht / burgerlijk recht / civiel recht nadere verklaring inbreuk nadere verklaring zorgvuldigheidsbeginsel

zuivere aanvaarding van nalatenschap : erfrecht - aanvaarding van een erfenis met alle daaraan verbonden rechten en verplichtingen. Art. 190 Boek 4 BW en 194 Boek 4 BW - Zie ook: tegenstelling beneficiaire aanvaarding / aanvaarden onder het voorrecht van boedelbeschrijving nadere verklaring zuivere aanvaarding van nalatenschap

zuivere intentieverklaring : overeenkomstenrecht - document waarin partijen door ondertekening hun procedurele en organisatorische afspraken en wederzijdse intenties bekrachtigen, maar waarin nog geen contractbepalingen staan. Bijv. streven tot samenwerking in een bepaald project. Zie ook: nadere verklaring onbenoemde overeenkomst / innominaatcontract nadere verklaring koopovereenkomst / koopcontract nadere verklaring letter of intent

zuivere rechtsleer : rechtsfilosofie - rechtsleer die gezuiverd is van allerlei niet juridisch-technische elementen (afkomstig van de rechtsfilosoof Kelsen 20ste eeuw). Zie ook: nadere verklaring paradigma nadere verklaring Lon Fuller

zuivere schadebeslissing / zelfstandige schadebeslissing : bestuursrecht - de beslissing van een bestuursorgaan op een aanvraag van een burger tot vergoeding van schade, dit in tegenstelling tot een meeromvattende beslissing waarbij een schadebeslissing een onderdeel is. Art. 3:04 Awb en 0,384 AWB

zuivere splitsing Eng.: division by acquisition : fusie- en overnamerecht - rechtshandeling waarbij de ene rechtspersoon ophoudt te bestaan en zijn vermogen in handen komt van een andere. Art. 334a Boek 2 BW - Zie ook: nadere verklaring splitsing / splitsen / gesplitst nadere verklaring afsplitsing / afsplitsen / afgesplitst

zuivering / zuiveren / gezuiverd : burgerlijk procesrecht - ongedaan maken. Bijv. het verstek ~. Art. 86 Boek 6 BW - Zie ook: nadere verklaring verstekverlening / verstek verlenen / verstek verleend

zuivering hypotheek : pand- en hypotheekrecht - het tenietgaan van een op een goed rustend recht van hypotheek door de levering van dat goed ingevolge een executoriale verkoop en de voldoening van de koopprijs. Art. 273 Boek 3 BW - Zie ook: tegenstelling niet-zuivering nadere verklaring hypotheek / verhypothekeren / verhypothekeerd nadere verklaring executieverkoop / executiorale verkoop / gerechtelijke verkoop

Zuringzout-arrest : strafrecht - HR 15-06-1965, NJ 1966, 145: HR overwoog dat "trachten te bewegen" het opwekken van het nog niet bestaande initiatief omvat. In casu bestond het plan bij V. al zijn vrouw te vermoorden. Art. 46a WvSr

zwaarwegend belang : procesrecht - belang dat veel gewicht in de schaal legt. Art. 33 Boek 4 BW

zwak merk / zwakke merken (mv.) : merkenrecht - merk met een zwak onderscheidend vermogen. Bijv. omdat het merk te beschrijvend is voor de aard of de kwaliteit van het produkt. Een houder van een ~ kan slechts in beperkte mate optreden tegen andere merken. Zie ook: tegenstelling sterk merk / sterke merken

zwangerschapsverlof Eng.: maternity leave : arbeidsrecht - verlofperiode voor werkende vrouwen vlak voor en na de bevalling. Bijv. enkele weken voor en enkele weken na de bevalling heeft een werkende vrouw recht op ~. Art. 3:01 Waz

zwart maken van een beslag / zwart gemaakt beslag : beslagrecht - op verzoek daartoe verbindt de voorzieningenrechter zich ertoe om een persoon, die heeft medegedeeld dat hij verwacht dat ten laste van hem beslag zal worden gelegd, in de gelegenheid te stellen op het beslagrekest te worden gehoord, zodra dit is ingediend. Aansluitend beslist de voorzieningenrechter. Het ~ is niet wettelijk geregeld. De meeste rechtbanken staan het niet toe. Zie ook: nadere verklaring beslag

zwarte lijst bij algemene voorwaarden : consumentenrecht - lijst van bedingen bij algemene voorwaarden, die als onredelijk bezwarend aangemerkt worden, bij een overeenkomst tussen een gebruiker van algemene voorwaarden en een consument als wederpartij. Art. 236 Boek 6 BW en 231 Boek 6 BW - Zie ook: nadere verklaring algemene voorwaarden / uniforme voorwaarden hierarchische verhouding grijze lijst bij algemene voorwaarden

Zwarte ruiter-arrest : strafrecht - HR 10-09-1957, NJ 1958, 5: rechtbank overwoog dat bij de verdachte tijdens het begaan van de misdrijven een ziekelijke stoornis van de geestvermogens aanwezig was en dat de openbare orde vergde dat er een maatregel zou worden opgelegd. Zij stelde de verdachte ter beschikking aan de regering (nu samenleving) maar liet daar de veroordeling tot 15 jaar aan voorafgaan overwegende dat zij in de omstandigheden waaronder de maatregel zal worden geŽffectueerd onvoldoende waarborgen gelegen achtte voor de beveiliging gedurende geruime tijd van de maatschappij tegen deze verdachte die elke kans om te ontsnappen zal benutten. Het Hof den Bosch nam de motivering van de Rechtbank ongewijzigd over. De HR vindt dat de Rechtbank deze omstandigheden bij haar strafbepaling in aanmerking mag nemen, daarbij uitgaande van haar wetenschap omtrent de wijze waarop de maatregel van TBR (nu TBS) pleegt te worden ten uitvoer gelegd. Art. 57 WvSr

zwendel : strafrecht - ander woord voor oplichting. Art. 326 WvSr - Zie ook: onderdeel misdrijf

zwerfafval : milieurecht - vuil dat in de openbare ruimte rondslingert, zoals lege blikjes etc. Art. 10.25 Wm

zwijgplicht Eng.: oath of secrecy : advocatuur - plicht zich te verontschuldigen van het afleggen van bewijs in verband met het ambts-/beroepsgeheim. Bijv. bij de wet geregelde zwijgplicht van de advocaat. Art. 218 WvSv - Zie ook: hierarchische verhouding verhoor

zwijgplicht : patiëntenrecht - onderdeel van het beroepsgeheim van de arts, dat inhoudt dat hij dient te zwijgen over hetgeen hij heeft gehoord, gezien, begrepen en afgeleid bij de uitoefening van zijn beroep. Ook confidenties en waarnemingen die niet rechtstreeks met de gezondheidstoestand van de patiënt te maken hebben vallen onder de ~. (bron: De Kanter-Loven)

zwijgrecht : strafprocesrecht - het recht van een verdachte om niet te antwoorden op vragen die aan hem worden gesteld door politie of de rechter. Art. 29 WvSv en 53 mdw - Zie ook: tegenstelling geheimhoudingsplicht / geheimhoudingsverplichting nadere verklaring geheimhoudingsovereenkomst / geheimhoudingsverklaring

zwolsman criterium : strafprocesrecht - niet-ontvankelijkverklaring wegens onrechtmatige opsporing.

Zwolsman-arrest : strafrecht - HR 19-12-1995: de Hoge Raad geeft hierin aan wat er moet gebeuren als de rechter vaststelt dat door politiemensen tijdens het opsporingsonderzoek of in de zogenoemde pro-actieve fase (de fase die voorafgaat aan het officiŽle onderzoek) onrechtmatig is gehandeld. (bron: Jeanne Doomen)