Typ hierboven uw zoekterm of scroll

© 2001-2015 Lycaeus Juridisch Woordenboek - Alle rechten voorbehouden>

verzachtende omstandigheid / favorabele omstandigheid : strafrecht - feit en persoonlijke omstandigheid die kan leiden tot een mildere uitspraak of veroordeling. Bijv. in het strafmaatverweer voert de raadsman ~ aan.

verzamelwerk Eng.: collection / composite work : auteursrecht - werk van letterkunde, wetenschap of kunst dat bestaat uit afzonderlijke werken van twee of meer personen. Er is sprake van een inbreuk op het auteursrecht als één van de afzonderlijke werken onrechtmatig is verveelvoudigd of openbaar gemaakt. Art. 5 Aw

verzegeling / verzegelen / verzegeld Eng.: to seal : personen- en familierecht - bewarende maatregel die gevorderd kan worden telkens als het gevaar dreigt dat roerende voorwerpen van een gemeenschappelijk vermogen, een nalatenschap of een onverdeeldheid zouden kunnen worden verduisterd. Art. 7 Fw en 658 Rv - Zie ook: nadere verklaring verzegeling erfenis / verzegeling nalatenschap nadere verklaring plaats delict

verzegeling erfenis / verzegeling nalatenschap : burgerlijk procesrecht - na toestemming van de kantonrechter de nalatenschap met een notarieel zegel afsluiten zodat de nalatenschap in aFwachting van de verdeling ervan is veilig gesteld. Art. 658 Rv - Zie ook: tegenstelling verbreking van verzegeling / ontzegeling / ontzegelen / ontzegeld nadere verklaring boedelnotaris

verzekeraar : verzekeringsrecht - bedrijf dat risico's verzekert, verzekeringsonderneming. Art. 1 WAM

verzekerd belang : verzekeringsrecht - voorwerp van verzekeringsovereenkomst: kan zijn alle belang, dat op geld waardeerbaar, aan gevaar onderhevig en bij de wet niet is uitgezonderd. Art. 268 Wvk - Zie ook: nadere verklaring verzekering / verzekeren / verzekerd

verzekering / verzekeren / verzekerd Eng.: insurance : verzekeringsrecht - overeenkomst waarbij een verzekeraar er zich toe verbindt om tegen betaling van premies een verzekerde schadeloos te stellen in geval het verzekerde risico optreedt. Art. 246 Wvk en 252 Wvk - Zie ook: tegenstelling assurantie / assureren / geassureerd

verzekeringnemer Eng.: policyholder : verzekeringsrecht - de (natuurlijke of rechts-) persoon die een verzekering heeft afgesloten. Art. 246 Wvk

verzekeringsadviseur : - persoon die verzekerden adviseert bij het kiezen en afsluiten van een verzekering en hen assistentie verleent bij het innen van verzekeringspenningen.

verzekeringsmaatschappijen Eng.: insurance company : verzekeringsrecht - de rechtspersoon waarop artikel 72 van de Wet toezicht verzekeringsbedrijf 1993 van toepassing is alsmede de rechtspersoon, bedoeld in artikel 14, eerste lid, onder a van die wet alsmede de rechtspersoon waarop artikel 33 van de Wet toezicht natura-uitvaartverzekeringsbedrijf van toepassing is. Art. 427 Boek 2 BW en 72 wtv

verzekeringsovereenkomst Eng.: contract of insurance : verzekeringsrecht - overeenkomst tot verzekering, waarbij de verzekeraar er zich toe verbindt om tegen betaling van premies de verzekerde schadeloos te stellen in geval het verzekerde risico optreedt. Art. 257 WvK en 258 WvK

verzekeringsrecht Eng.: insurance law : verzekeringsrecht - rechtsgebied uit het Wetboek van Koophandel, Wet Toezicht op het Verzekeringsbedrijf en het Wetboek van Strafrecht; vooral m.b.t. totstandkoming, beëndiging en vernietigbaarheid van diverse soorten verzekeringsovereenkomsten en betaling(sweigering) van verzekeringspenningen. Art. 251 Wvk en 287 Wvk - Zie ook: onderdeel pensioenrecht hierarchische verhouding insolventierecht

verzet / oppositieprocedure Eng.: oppose the judgement by default : burgerlijk procesrecht - het rechtsmiddel dat een (niet-verschenen) gedaagde per dagvaarding kan instellen tegen het verstekvonnis. Bijv. indien een gedaagde bij verstek is veroordeeld, kan hij daartegen in ~ komen. Art. 143 Rv - Zie ook: nadere verklaring verzetprocedure / (oneigen.) verstekprocedure

verzetprocedure / (oneigen.) verstekprocedure Eng.: opposition : burgerlijk procesrecht - gerechtelijke procedure waarin een veroordeelde gedaagde zich tegen het vonnis verzet. In beginsel vangt de ~ aan met een dagvaarding die binnen vier weken na betekening van het vonnis moet zijn uitgebracht. Art. 143 Rv en 37 luga - Zie ook: nadere verklaring verzettermijn hierarchische verhouding antwoord in oppositie / antwoorden in oppositie / geantwoord in oppositie niet gelijk aan verstekprocedure

verzettermijn : burgerlijk procesrecht - termijn waarbinnen een verzetprocedure moet zijn gestart, in principe vier weken voor binnenlandse en acht weken voor buitenlandse gedaagden met ingang van de betekening van het vonnis in persoon of de dag daarop de veroordeelde een daad stelt waaruit noodzakelijkerwijs voortvloeit dat hem het vonnis bekend is. Art. 143 Rv - Zie ook: hierarchische verhouding verzetprocedure / (oneigen.) verstekprocedure tegenstelling termijnen voor conclusies nadere verklaring Algemene Termijnenwet (ATW)

verzetvonnis Eng.: judgment on request to stay execution by condemned defaulter : burgerlijk procesrecht - uitspraak in een rechtszaak die de rechter na verstekverlening opnieuw heeft beoordeeld. Zie ook: tegenstelling verstekvonnis

verzoeken / verzocht Eng.: to petition : rechtswetenschap - het aan de rechter een kwestie voorleggen door middel van een verzoekschrift.

verzoekende staat Eng.: requesting state : internationaal strafrecht - staat die rechtshulp inroept bij een ander Staat in verband met een strafrechtelijke procedure. Art. 1 BNLX uitl. Rh nadere verklaring aangezochte staat

verzoekschriftprocedure Eng.: petitions procedure : burgerlijk procesrecht - gerechtelijke procedure die met een verzoekschrift moet worden ingeleid. Bijv. de familierechtelijke procedure (o.a. echtscheiding, alimentatie) is meestal een ~. Art. 261 Rv en 278 Rv

verzoekster Eng.: petitioner : burgerlijk procesrecht - vrouw of een vennootschap die een verzoekschrift indient. Art. 278 Rv

verzoening / verzoenen / verzoend Eng.: conciliation : personen- en familierecht - van tafel en bed gescheiden echtgenoten die hun huwelijk repareren. Bijv. door hun conflicten bij te leggen en daarom hun huwelijk weer voortzetten. Art. 176 Boek 1 BW en 177 Boek 1 BW - Zie ook: tegenstelling echtscheiding / echtscheiden / in de echt gescheiden nadere verklaring huwelijk

verzorgingsrecht Eng.: reasonable financial provision : erfrecht - 1. de langstlevende echtgenoot heeft na de dood van de andere echtgenoot recht op een passend verzorgingsniveau. De echtgenoot kan aanspraak maken op het vruchtgebruik van het huis en van de inboedel, kan dan in de woning blijven wonen, zelfs in geval van onterving. Deze regeling is van dwingend recht, bij testament kan er niet van worden afgeweken. Wel is de uitoefening van deze rechten aan korte termijnen gebonden (6 resp. 9 maanden).
2. het recht om de eigen kinderen te verzorgen. Art. 4:? BW

verzorgingsstaat / welvaartstaat Eng.: welfare state : politiek - samenleving waarin de overheid via wetgeving en financiële middelen zorgt voor het sociaaleconomisch welzijn van de burgers. Bijv. in zijn notitie 'Nieuwe accenten op het terrein van werk en inkomen' beschrijft minister De Geus (SZW) de visie van het kabinet op een ~ die ook in de toekomst betaalbaar ('solide') is en bestaanszekerheid kan bieden aan mensen die het echt niet lukt om aan de slag te komen ('solidair'). (2004) Zie ook: tegenstelling nachtwakerstaat

verzorgingsvruchtgebruik / verzorgingsvruchtgebruiker : erfrecht - mogelijke aanspraak van de echtgenoot van een erflater, met name afhankelijk van de verzorgingsbehoefte van deze, op recht van vruchtgebruik van woning, inboedel en nalatenschap van de overleden echtgenoot. Art. 29 Boek 4 BW en 30 Boek 4 BW

verzuiling / verzuilen / verzuild Eng.: compartmentalisation : politiek - het zich organiseren van bevolkingsgroepen in een netwerk van niet alleen politieke, maar ook maatschappelijke organisaties op levensbeschouwelijke grondslag. (Ten Napel)

verzuim / verzuimen / verzuimd Eng.: default : overeenkomstenrecht - ~ treedt in wanneer de schuldenaar ondanks ingebrekestelling zijn contractuele verplichting niet nakomt. De schuldenaar is in ~ als er vooraf een termijn tot levering van zaken of verrichten van diensten is gesteld en deze onverrichter zake is verstreken of hij in gebreke is gesteld bij (schriftelijke) aanmaning waarbij een redelijke termijn is gesteld. Art. 82 Boek 6 BW en 81 Boek 6 BW - Zie ook: hierarchische verhouding toerekenbare tekortkoming in de nakoming van een contractuele verplichting / wanprestatie (oneigen.)

verzuimboeten : fiscaal recht - soort bestuurlijke boete die de fiscus kan opleggen wanneer de belastingplichtige zijn aangifte niet binnen de daartoe gestelde termijn heeft ingediend. De ~ heeft tot doel een gebod tot nakoming van fiscale verplichtingen in te scherpen. Voor het opleggen van de ~ is voldoende dat aan één of meer van deze verplichtingen niet is voldaan. Bij aFwezigheid van alle schuld (avas) legt de inspecteur geen ~ op. Indien bij bezwaar blijkt dat sprake is van avas, vernietigt de inspecteur de ~. Belanghebbende dient avas te stellen en te bewijzen. De ~ kunnen max. € 1134,- bedragen. Art. 67a Awr en 4 bbbb 1998 - Zie ook: onderdeel fiscale boete

verzuimdatum : aansprakelijkheidsrecht - moment waarop blijkt dat de schuldenaar zijn verplichtingen niet nakomt. Zie ook: nadere verklaring schadevergoeding

verzwijging / verzwijgen / verzwegen / reticentie Eng.: concealment : verzekeringsrecht - niet meedelen aan een verzekeraar van bekende feiten die van zodanige aard zijn dat de verzekeraar de verzekering niet of niet onder dezelfde voorwaarden had gesloten. Art. 251 Wvk

vestigingshandeling : pand- en hypotheekrecht - formele handeling voor het ontstaan (vestigen) van een beperkt recht. Bijv. bij vuistpand dient het pand rechtstreeks in het bezit te worden gebracht van de pandhouder. Bij bezitloos pandrecht blijft het pand bij de pandgever maar wordt het via een akte in de macht van de pandhouder gebracht. Het recht van hypotheek wordt gevestigd door een tussen partijen opgemaakte notariële akte te doen inschrijven in de daartoe bestemde openbare registers. Art. 237 Boek 3 BW en 236 Boek 3 BW

vestigingsplaats Eng.: seat : rechtspersonenrecht - plaats waar een rechtspersoon is gevestigd, meestal aangeduid in het handelsregister van de Kamer van Koophandel. Art. 4.35 wet IB 2001 - Zie ook: tegenstelling woonplaats

vete Eng.: feud : - blijvende vijandschap tussen twee families of groeperingen. Zie ook: nadere verklaring bloedwraak

veto Eng.: veto : internationaal publiekrecht - Latijn: ik verbied. Doorslaggevende stem waardoor bijv. de aanvaarding van een besluit kan worden geblokkeerd. Zelfs als veertien leden van de Veiligheidsraad een bepaald besluit graag willen nemen (bijv. militair ingrijpen in een oorlog), dan kan het ~ van één blijvend lid dat besluit blokkeren. Tijdens de Koude Oorlog leidde dit ertoe dat de VN bijna nooit een besluit konden doorvoeren. Oost en West waren het nooit eens over acties die de ander voorstelde. Zie ook: nadere verklaring vetorecht

vetorecht Eng.: right of veto : internationaal publiekrecht - de mogelijkheid om van het veto gebruik te maken, waardoor bepaalde besluiten kunnen worden geblokkeerd. Het blijvend lidmaatschap van de Veiligheidsraad brengt een speciaal voorrecht, nl. ~ met zich mee. Zie ook: nadere verklaring VN-Veiligheidsraad

vexatoir / vexatoor Eng.: vexatious : beslagrecht - het onnodig aanwenden van rechtsmiddelen en/of executiemiddelen. Zie ook: nadere verklaring rechtsmiddelen nadere verklaring gerechtelijke tenuitvoerlegging / executie

vicaris : kerkrecht - plaatsvervanger van een bisschop, maar daarnaast de bisschop ook bijstaat in het bestuur van het bisdom. ~ heeft veel rechtsmacht binnen een bisdom, met name op kerkrechtelijk gebied. Voor sommige zaken heeft hij echter een volmacht nodig. Zie ook: nadere verklaring volmacht nadere verklaring rechtsmacht

victimologie : criminologie - subdiscipline van de klinische psychologie die zich toelegt op de problemen van slachtoffers van misdrijven. (Van Dale)

vide : advocatuur - Latijn: zie; gelet op. Zie ook: niet gelijk aan vigeur

Vier Schepen-arrest : strafrecht - HR 01-01-1931, NJ 1931, 1455: daderschap is degene die aansprakelijk is voor het doen ontstaan, en in stand laten, van de ongewenste toestand. (Enschedé)

Vier vrijheden Eng.: Four Freedoms : humanitair - politiek - 1. viertal vrijheden waarop de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens is gebaseerd: vrijwaring van nood en gebrek, vrijheid van religie en levensovertuiging, vrijheid van meningsuiting en vrijwaring van vrees. In 1941 door de Amerikaanse president F.D. Roosevelt benoemd 2. binnen de EU: het recht op vrij verkeer van goederen, diensten, personen en kapitaal Zie ook: nadere verklaring klassieke grondrechten

Vier vrijheden Eng.: four freedoms : mensenrechten - belangrijkste rechten die primair gericht zijn op bescherming van de staatsvrije sfeer: vrijheid van meningsuiting, vrijheid van betoging/vereniging/vergadering, bescherming van privacy en vrijheid van levensovertuiging. Art. 7 Grondwet en 10 Grondwet - Zie ook: nadere verklaring klassieke grondrechten

vigerende wet : staatsrecht - geldende wet.

vigeur : rechtswetenschap - Frans: van toepassing zijn, gelden. Bijv. onder ~ van de Wet Openbaarheid Bestuur, dient de gemeente inzage te geven in de stukken van de gemeenteraad. Zie ook: niet gelijk aan vide

vijfde macht : politiek - intermediaire organisaties van verschillende belangengroeperingen die nauw contact houden met hun achterban en invloed proberen uit te oefenen op het overheidsbeleid. Zie ook: nadere verklaring Trias Politica / scheiding van machten onderdeel lobby

vinculum iuris : verbintenissenrecht - Latijn: rechtsbetrekking; verbintenis.

vinder Eng.: finder : zakenrecht - degene die een onbeheerde zaak vindt en onder zich neemt. Art. 5 Boek 5 BW en 12 Boek 5 BW - Zie ook: nadere verklaring uitvinder

vinderschap : zakenrecht - het vinder zijn. Art. 5 Boek 5 BW en 12 Boek 5 BW

vindersloon : zakenrecht - een redelijke beloning die de eerlijke vinder van een onbeheerde zaak toekomt als hij die zaak aan de eigenaar teruggeeft. Art. 10 Boek 5 BW en 5 Boek 5 BW - Zie ook: nadere verklaring vondst

vindersregeling : zakenrecht - wettelijke regeling m.b.t. gevonden voorwerpen; de vinder moet aangifte doen bij de gemeente, de zaak onder zich houden of in bewaring geven, en verkrijgt dan na één jaar het eigendom over die zaak. Art. 5 Boek 5 BW - Zie ook: nadere verklaring vondst

VINEX-locaties Eng.: VINEX-location : ruimtelijke ordening - woningbouwlocaties zoals die aangewezen zijn in de vierde nota Ruimtelijke Ordening Extra en waarvoor tussen rijk en andere overheden afspraken zijn gemaakt over de uitvoering in de periode 1995-2005. Art. 1 besluit bsv en 2 besluit bsv

vingerafdruk Eng.: fingerprint : strafprocesrecht - afdruk van de vingertoppen als herkenningsmiddel door het voor ieder mens unieke lijnenpatroon op de vingers. In het opsporingsonderzoek wordt een bij een inbraak gevonden ~ vergeleken met vingerafdrukken van de verdachte. Bij strafbare feiten waarvoor inverzekeringstelling kan worden bevolen, kan de rechter-commissaris een verdachte dwingen een ~ af te staan als die dat niet vrijwillig wil doen. Art. 61a WvSv

virtueel : internetrecht - voorwaardelijk, denkbeeldig, d.m.v. computers gecreëerd of op de computer of internet verschijnend.

visitatie / visiteren / gevisiteerd Eng.: personal search : strafprocesrecht - onderzoek aan of in lichaam of kleding van de verdachte als tegen hem ernstige bezwaren bestaan en dit in het belang van het strafrechtelijk onderzoek is. Art. 56 WvSv - Zie ook: tegenstelling integriteit nadere verklaring inbreuk op een recht

Vissen te Wilnis op zondag-arrest : bestuursrecht - HR 13-02-1922, NJ 1922, 463: arrest waarin de Hoge Raad bepaalde dat het in de APV van Wilnis opgenomen verbod om te vissen op zondag onverbindend is omdat de raad daarbij de benedengrens van zijn autonome wetgevende bevoegdheid heeft overschreden.

visserijwet Eng.: Dutch Fishery Act : milieurecht - (Visserijwet, 30 mei 1963) wet inhoudende regelingen betreffende de visserij.

visum / (mv.) visa : vreemdelingenrecht - Latijn: geziene zaak. vreemdelingen uit bepaalde landen moeten een ~ hebben voordat zij naar Nederland mogen komen. Dit ~ moet worden aangevraagd bij de Nederlandse ambassade of het Nederlandse consulaat in hun eigen land. Met een ~ mag een vreemdeling maximaal drie maanden blijven. (bron: Min. Jus.) Art. 1 vw 2000 en 3 vw 2000 - Zie ook: nadere verklaring Schengenvisum nadere verklaring kort verblijf

visum repertum / schouwcedul : strafprocesrecht - Latijn: schriftelijk verslag van bevindingen van de gerechtelijke lijkschouwing, opgemaakt door de persoon die de lijkschouwing heeft uitgevoerd en dat als bewijsstuk kan dienen. Art. 9 wl - Zie ook: nadere verklaring bewijsstuk / (mv.) bewijsstukken

vlaggenbeginsel Eng.: flag principle : strafrecht - de straFwet van een land is toepasselijk op het schip dat de vlag voert van dat land. Dit geldt in het bijzonder voor een schip dat op volle zee is. Zodra een schip de territoriale wateren van een land binnenvaart, geldt weer het territorialiteitsbeginsel;
Nederlandse straFwet is toepasselijk op iedere persoon die zich buiten Nederland aan boord van een Nederlands vaartuig of luchtvaartuig aan enig strafbaar feit schuldig maakt. Art. 3 WvSr - Zie ook: nadere verklaring territorium / territoir onderdeel territorialiteitsbeginsel

vlaggestaat Eng.: flag state : zeerecht - Staat onder welke vlag een schip vaart. Dat schip is in die Staat geregistreerd en valt onder de uitsluitende rechtsmacht van die Staat. (zie Verdrag van de Verenigde Naties inzake het recht van de zee) Art. 81 vvnrz en 92 vvnrz

Vlassopoulou-arrest : Europees recht - HvJEG 07-05-1991, Jur 1991, I-2357: laat zien dat ook werkzoekenden als werknemers kunnen worden beschouwd. Anders zouden alleen mensen die al een baan in het buitenland hebben van het recht op vrij verkeer onder artikel 39 EG gebruik kunnen maken. Art. 39 EG-Verdrag

vliegtuigkaping Eng.: skyjacking : strafrecht - een luchtvaartuig met geweld of vreesaanjaging in zijn macht brengen of houden dan wel van zijn route doen aFwijken. Zie ook kaping van luchtvaartuigen. Art. 385a WvSr

vlottende activa Eng.: resources / assets : rechtspersonenrecht - baten van een rechtspersoon die zijn bestemd om de uitoefening van de werkzaamheid van die rechtspersoon korter dan een jaar te dienen, zoals: voorraden, vorderingen, effecten, liquide middelen en overlopende activa. Art. 364 Boek 2 BW en 369 Boek 2 BW - Zie ook: nadere verklaring passiva nadere verklaring activa

vlottende staatsschuld : politiek - leningen van de staat met een oorspronkelijke looptijd van twee jaar of minder.

vluchtelingen Eng.: refugees : asielrecht - mensen die aannemelijk kunnen maken dat zij gegronde redenen hebben om te vrezen dat zij in hun eigen land worden vervolgd, vanwege een godsdienstige of politieke overtuiging of nationaliteit, of omdat zij behoren tot een bepaald ras of een bepaalde sociale groepering. (bron: Min. Jus.) Art. 1 vg - Zie ook: niet gelijk aan asielzoeker

Vluchtelingen Werk Nederland (VWN) Eng.: Dutch Refugee Council : asielrecht - onafhankelijke, niet-religieuze en niet partijgebonden organisatie die asielzoekers kan ondersteunen tijdens hun asielaanvraag. In elke opvanglocatie zijn medewerkers van ~ aanwezig of organiseren zij een spreekuur. ~ werkt nauw samen met medewerkers van SRA. (bron: Min. Jus.) Zie ook: niet gelijk aan Stichting Rechtsbijstand Asiel (SRA)

vluchtelingenstatus Eng.: refugee status : volkenrecht - status verleend door de Staat waarbinnen de vluchteling zich bevindt. Art. 1 VG - Zie ook: nadere verklaring vluchtelingen

Vluchtelingenverdrag van Genève (1951) : asielrecht - in dit verdrag is vastgelegd wanneer een asielzoeker recht heeft op het erkende vluchtelingenschap. Alle landen, waaronder Nederland, die het verdrag hebben ondertekend, zijn verplicht zich aan de afspraken te houden. Het ~ vormt de basis voor het vluchtelingenbeleid van Nederland. (bron: Min. Jus.) Art. 1 vg - Zie ook: nadere verklaring vluchtelingen

VN-Veiligheidsraad Eng.: UN-Security Council : internationaal publiekrecht - orgaan van de Verenigde Naties dat waakt over de vrede en veiligheid in de wereld en in dat kader bindende besluiten (VN-sancties) kan opleggen, inclusief militair ingrijpen. Het orgaan bestaat uit 15 ambassadeurs (bij de VN). De permanente leden van de ~ zijn de VS, Groot-Brittannië, het Gemenebest van Onafhankelijke Staten, Frankrijk, Rusland, China en Japan. De permanente leden hebben het vetorecht. Daarnaast zijn er zes leden die door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties voor een periode van twee jaar gekozen worden. Art. 23 hv vn - Zie ook: nadere verklaring enforcement action Verenigde Naties (VN)

voeging en tussenkomst / voegen en tussenkomen / gevoegd en tussengekomen / interventie / interveniëren / geïntervenieerd Eng.: joinder : burgerlijk procesrecht - de persoon die belang heeft bij een tussen andere partijen aanhangig geding kan bij incidentele conclusie vorderen zich daarin te mogen voegen of daarin te mogen tussenkomen. Bij voeging steunt die belanghebbende een der partijen, bij tussenkomst stelt hij zich tegen zowel eiser als gedaagde. Art. 217 Rv en 1045 Rv - Zie ook: tegenstelling ad informandum gevoegde feiten / voeging ad informandum / voegen ad informandum / ad informandum gevoegd nadere verklaring incidentele vordering

voeging in een strafzaak / zich voegen in een strafzaak / gevoegd in een strafzaak Eng.: joinder of causes of action : strafprocesrecht - een 'voegingsformulier benadeelde partij' indienen, waarmee je op een tamelijk eenvoudige wijze als benadeelde partij van een strafbaar feit (indien het tot een bewezenverklaring en een veroordeling komt) je schade op de dader kunt verhalen. De strafrechter stelt ter zitting vast of en tot welk beloop de vordering kan worden toegewezen. Zie ook: niet gelijk aan toevoeging / toevoegen / toegevoegd

voeging ter berechting / voegen ter berechting / gevoegd ter berechting : strafprocesrecht - het samenvoegen, door het openbaar ministerie, van ingeschreven strafzaken, met het doel de rechter bij één vonnis verschillende zaken tegelijk te laten afdoen. Art. 259 WvSv - Zie ook: nadere verklaring ad informandum gevoegde feiten / voeging ad informandum / voegen ad informandum / ad informandum gevoegd tegenstelling voeging en tussenkomst / voegen en tussenkomen / gevoegd en tussengekomen / interventie / interveniëren / geïntervenieerd

voeging ter zitting / voegen ter zitting / gevoegd ter zitting : strafprocesrecht - het samenvoegen, door de rechter, van onder verschillende parketnummers ingeschreven strafzaken, met het doel deze zaken als één strafzaak te behandelen. Art. 285 WvSv - Zie ook: tegenstelling ad informandum gevoegde feiten / voeging ad informandum / voegen ad informandum / ad informandum gevoegd nadere verklaring voeging en tussenkomst / voegen en tussenkomen / gevoegd en tussengekomen / interventie / interveniëren / geïntervenieerd

voetstoots : rechtswetenschap - zomaar; zonder voorwaarde of nader onderzoek. Bijv. ~ kocht de koper de tweedehands auto.

voetverklaring : overeenkomstenrecht - in een gebied waar de Wet Voorkeursrecht Gemeenten geldt, moeten verkopers hun huis eerst aan de gemeente aanbieden. Notarissen verklaren onder aan de akte (aan de voet) dat deze verplichting niet van toepassing is, dan wel dat er aan is voldaan. (bron: huizenveiling.nl)

vogelvrijverklaring Eng.: outlaw someone : - verbanning uit de gemeenschap. Bijv. met de ~ trad men op tegen delicten die inbreuk maakten op het hele stamverband. Zie ook: nadere verklaring verbanning

volatiliteit Eng.: votality : bankrecht - maatstaf voor de beweeglijkheid van de koers van de onderliggende waarde.

voldoende middelen van bestaan Eng.: sufficient funds : vreemdelingenrecht - zelfstandig duurzaam inkomen, nodig om tijdens het verblijf in Nederland te kunnen voorzien in het eigen levensonderhoud en dat van eventuele gezinsleden. De hoogte is gebaseerd op het bestaansminimum van de Algemene Bijstandswet. (bron: Min. Jus.) Art. 16 vw 2000 en 18 vw 2000 - Zie ook: nadere verklaring duurzaam

voldoeningsbelasting Eng.: taxes paid by the tax payer : fiscaal recht - in de gevallen waarin de belastingwet voldoening van in een tijdvak verschuldigd geworden belasting voorschrijft, is de belastingplichtige, onderscheidenlijk de inhoudingsplichtige, gehouden de belasting binnen één maand na het einde van dat tijdvak overeenkomstig de aangifte aan de ontvanger te betalen. Art. 19 AWR

volenti non fit iniura : strafrecht - Latijn: Romeins adagium: met instemming van de betrokkene kan niemand onrecht worden aangedaan. Dit adagium is op beperkte schaal relevant voor het strafrecht. Zo zal belediging met toestemming van de beledigde zelf gerechtvaardigd worden geacht. Bij zwaardere feiten is dit adagium echter niet relevant. Zo blijft opzettelijke levensberoving het misdrijf van moord of doodslag opleveren, ook al heeft het slachtoffer er zelf om gevraagd. (N.Jörg/C.Kelk)

volgestort aandeel / (mv.) volgestorte aandelen : effectenrecht - nominale waarde van het aandeel die door de aandeelhouders aan de vennootschap is betaald. Art. 207 Boek 2 BW en 80a Boek 2 BW - Zie ook: nadere verklaring aandeel op naam / (mv.) aandelen op naam onderdeel à pari

Volkel-arrest : bestuursrecht - HR 25-01-1994, NJ 1994, 598: Als uitgangspunt heeft te gelden dat de handelingen van de Staat geacht moeten worden te strekken tot de behartiging van het algemeen belang Daartoe kan de Staat door wet- en regelgeving, bestuur, feitelijke gedragingen of anderszins zich alle aangelegenheden aantrekken. Voor de handelingen van de Staat zijn ministers en staatssecretarissen in het algemeen verantwoording schuldig aan de Staten-Generaal. Daarnaast kunnen zij ter zake van ambtsmisdrijven strafrechtelijk worden vervolgd en berecht op de voet van de artikelen 483 ev. WvSv. Met dit stelsel strookt niet dat de Staat zelf voor zijn handelingen strafrechtelijk aansprakelijk kan worden gesteld.

volkenrecht : volkenrecht - rechtsgebied uit gewoonterecht en diverse verdragen waarin universele beginselen van recht zijn gecodificeerd; vooral m.b.t. de staat in zijn juridische betrekkingen tot andere staten en publiekrechtelijke internationale organisaties, die gericht zijn op de samenwerking tussen volkeren en het behoud van vrede. Bijv. de Verenigde Naties. Art. 1 UVRM en 1 BUPO - Zie ook: nadere verklaring soevereiniteit tegenstelling internationaal privaatrecht (IPR) / aanwijzend recht onderdeel internationale verdragen hierarchische verhouding privaatrecht / burgerlijk recht / civiel recht

volkshuisvesting Eng.: housing : ruimtelijke ordening - beleid van overheid en woningcorporaties. De aandacht voor ~ begon met de Woningwet van 1901, waarin kwaliteitseisen aan de bouw werden gesteld. Ook werd het gemeenten en woningbouwcorporaties mogelijk gemaakt een beroep te doen op overheidsgeld. Dit leverde de bekende rijtjeshuizen, tuindorpen en flatgebouwen op. Tegenwoordig wordt meer (liever) gesproken van het beleidsveld 'bouwen en wonen', omdat daarin de expliciete aandacht voor het 'wonen' duidelijker naar voren komt. (bron: Provincie Groningen); het Ministerie van ~, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (VROM) ontstond in 1982.

volksinitiatief Eng.: people's initiative : politiek - het recht van burgers om over een door hen geformuleerd voorstel direct een bindend referendum onder de bevolking te houden.

volksraadpleging / referendum : staatsrecht - Latijn: met een ~ wordt een besluit dat door een staatsorgaan is genomen of wordt overwogen aan een volksstemming onderworpen. Bij een decisief ~ heeft deze raadpleging een beslissende betekenis; een consultatief ~ is raadgevend. Art. 61 Gemw

volkssoevereiniteit Eng.: people's sovereignty : staatsrecht - doctrine die de wil van het volk als bron van het staatsgezag beschouwt.

volksvertegenwoordiging : staatsrecht - geheel van representanten van het volk dat zetelt in de Eerste of Tweede Kamer (parlement), de gemeenteraad of Provinciale Staten. De ~ heeft als taak: het (mede-)opstellen van wetten en het controleren van de uitvoering (zoals de regering of het college van burgemeester en wethouders);
parlement; Tweede Kamer.

volksverzekering Eng.: national insurance schemes : verzekeringsrecht - wettelijk verplichte algemene verzekeringen die het hele volk omvatten. Bijv. AOW, ANW, AWBZ.

volle eigendom Eng.: full ownership : zakenrecht - het meest omvattende recht dat een persoon op een zaak kan hebben. 'Volle' betekent dat er geen enkele zakelijke beperking op het eigendom rust. Art. 1 Boek 5 BW - Zie ook: nadere verklaring intellectuele eigendom (IE) / intellectuele rechten / (oneigen.) intellectueel eigendom tegenstelling blote eigendom / (oneigen.) bloot eigendom tegenstelling medeëigendom tegenstelling meervoudige eigendom

volle toetsing : burgerlijk procesrecht - toetsing door de rechter of hij tot dezelfde beslissing komt. Bijv. de appèlrechter toetst het vonnis in eerste aanleg inhoudelijk op houdbaarheid. Zie ook: tegenstelling marginale toetsing / marginale beleidstoetsing

volledige rechten : rechtswetenschap - volledig op zichzelf staand recht. Binnen de categorie van absolute rechten kan men onderscheid maken tussen ~ en beperkte rechten. Bijv. een hypotheek is een beperkt recht afgeleid van het volledige recht eigendom, een beperkt recht dus waarmee het volledige eigendomsrecht is bezwaard. (bron: Cliteur)

volmacht Eng.: express procuration / tacit procuration : vermogensrecht - de bevoegdheid die een volmachtgever uitdrukkelijk of stilzwijgend verleent aan een ander, de gevolmachtigde, om in zijn naam rechtshandelingen te verrichten. Art. 60 Boek 3 BW en 68 Boek 3 BW - Zie ook: nadere verklaring gemachtigde / gevolmachtigde / procurator nadere verklaring bepaaldelijk gevolmachtigd onderdeel boedelvolmacht nadere verklaring instaan voor volmacht

volmacht tot beneficiaire aanvaarding : erfrecht - volmacht van een erfgenaam, waarin hij aan een medewerker van de griffie van de rechtbank volmacht geeft om namens hem ter griffie een verklaring van beneficiaire aanvaarding uit te brengen, de daarvoor vereiste akte te doen opmaken en te ondertekenen.

volmachtgever : verbintenissenrecht - persoon die een volmacht verstrekt.

volmachtiging Eng.: mandate : - het recht wordt verleend om iets voor iemand anders te doen. bijv. hij krijgt zelfs een ~ van haar om haar geld en spullen te beheren Art. 61 Boek 1 BW

volonté generale / algemene wil Eng.: general will : historisch - politiek - de "wil" van een politieke gemeenschap. Volgens Rousseau behelst de ~ een streven naar het goede en de beste behartiging van de belangen van de leden van de gemeenschap mits deze voldoende vrij en verlicht zijn (1762). Zie ook: nadere verklaring wilsgebrek nadere verklaring uiterste wil / testament tegenstelling verklaringsleer

volstrekte meerderheid / absolute meerderheid Eng.: absolute majority : rechtswetenschap - meer dan de helft van het totale aantal. Bijv. stemgerechtigden. Zie ook: tegenstelling minderheid / minderheden nadere verklaring eenparigheid van stemmen / algemene stemmen

volwassenenstrafrecht : strafrecht - het kinderstrafrecht (of jeugdstrafrecht) wijkt vooral op het punt van de mogelijke straffen en maatregelen af van het ~. Bijv. de jeugddetentie (straf), een alternatieve straf in de vorm van een werk- of leerproject en plaatsing in een inrichting voor jeugdigen (maatregel, te vergelijken met de terbeschikkingstelling 'TBS' in het ~.

vondeling Eng.: foundling : personen- en familierecht - het achterlaten van je kind met als doel dat anderen voor het kind zullen gaan zorgen. Degene die het kind achterlaat blijft meestal onbekend. Hij die een kind beneden de leeftijd van zeven jaren te vondeling legt of, met het oogmerk om er zich van te ontdoen, verlaat, wordt gestraft met een gevangenisstraf van ten hoogste vier jaren en zes maanden of geldboete van de vierde categorie. Art. 256 WvSr en 19b Boek 1 BW

Vondelpark-arrest : auteursrecht - HR 01-07-1988, NJ 1988, 1000: HR stelde dat als openbaarmaking van een portret een aantasting van de persoonlijke levenssfeer betreft, er in beginsel sprake is van een redelijk belang in de zin van artikel 21 Auteurswet 1912. Dit laat evenwel volgens het Ferdi E-arrest ruimte voor een belangenaFweging. Vanwege de woorden 'in beginsel' mag in het Vondelpark-arrest niet een absolute voorrang voor de persoonlijke levenssfeer gelezen worden. Het komt aan op een aFweging van twee door grondrechten beschermde belangen, de bescherming van de persoonlijke levenssfeer en de uitingsvrijheid. Daarmee zijn we weer terug bij het hierboven geformuleerde uitgangspunt, een conflict van twee grondrechten dat aan de hand van de omstandigheden van het geval moet worden beslist. (G.A.I. Schuijt)

vondst : zakenrecht - onbeheerde zaak die door een persoon gevonden wordt; idee; uitvinding. Art. 5 Boek 5 BW en 7 Boek 5 BW - Zie ook: nadere verklaring vinder

vonnis Eng.: judgement : burgerlijk procesrecht - op schrift gestelde, gemotiveerde en bindende uitspraak van de rechtbank of kantonrechter in een voor hem gevoerd rechtsgeding. Art. 229 Rv en 230 Rv - Zie ook: onderdeel tussenvonnis hierarchische verhouding arrest / arresten hierarchische verhouding grosse / (mv.) grossen onderdeel dictum / (mv.) dicta

vonnis a quo : procesrecht - Latijn: waar vandaan; vonnis dat in eerste aanleg werd gewezen. Bijv. het recht is geschonden en/of op straffe van nietigheid in acht te nemen vormen zijn verzuimd, omdat het Hof ten onrechte niet het ~ heeft vernietigd nu daarin ten bezware van de verdachte acht is geslagen op een stuk dat niet is voorgelezen en waarvan de korte inhoud niet is medegedeeld. Art. 297 WvSv en 415 WvSv - Zie ook: nadere verklaring vonnis in eerste aanleg

vonnis in eerste aanleg Eng.: judgement in first instance : procesrecht - het vonnis dat in eerste instantie is gewezen, meestal door de rechtbank.