Typ hierboven uw zoekterm of scroll

© 2001-2015 Lycaeus Juridisch Woordenboek - Alle rechten voorbehouden>

reparatief recht / restitutief recht : criminologie - in de kern draait het in het strafrecht om vergelding en niet om het ongedaan maken van de schade die de pleger van een strafbaar feit heeft aangericht. Het strafrecht is dus geen ~.

reparatiehuwelijk : personen- en familierecht - huwelijk tussen twee personen die eerder van elkaar gescheiden zijn; tweede huwelijk. Door het ~ herleven automatisch alle gevolgen van het (eerdere) huwelijk, alsof er geen echtscheiding heeft plaatsgevonden. Art. 166 Boek 1 BW - Zie ook: nadere verklaring hertrouwen / hertrouwd tegenstelling echtscheiding / echtscheiden / in de echt gescheiden

reparatiewetgeving : belastingrecht - reparatiewetgeving houdt zich bezig met het dichten van gaten in het belastingnet. Zie ook: onderdeel wet- en regelgeving

reparatoire sanctie : bestuursrecht - maatregel die tot doel heeft het gepleegde onrecht te herstellen. Bijv. de maatregel tot 'afstemming' van een bijstandsuitkering is een ~, gericht op het (weer) in overeenstemming brengen van de hoogte van de bijstand met de mate waarin de bijstandsgerechtigde de aan de uitkering verbonden verplichtingen nakomt. Een dergelijke ~ wordt toegepast als een belanghebbende tekortschietend besef van verantwoordelijkheid vertoont voor de voorziening in het bestaan dan wel de aan de bijstand verbonden verplichtingen niet of onvoldoende nakomt. Een ~ bestaat dan uit een tijdelijke verlaging van de bijstand. Zie ook: nadere verklaring sanctie tegenstelling punitieve sanctie / punitief

repatriëring Eng.: repatriation : vreemdelingenrecht - het terugvoeren van een persoon naar het land van herkomst; hierbij wordt getracht dat het ook in het belang van de betrokkenen en van het vaderland is. Maar het belang van het uitleidende of uitzettende land staat voorop. Bijv. de asielzoeker wordt gerepatriëerd.

repertoirenummers : notarieel recht - nummer dat aan een notariële akte wordt toegekend. Alle notariële akten worden genummerd. Deze akten worden op ~ in een repertorium geschreven. Een repertorium is een chronologische lijst van akten. Iedere notaris heeft een eigen repertorium.

repertorium / repertoire : notarieel recht - Latijn/Frans: De notaris is verplicht een register aan te houden, waarin hij dagelijks de door hem opgemaakte akten inschrijft. Het ~ wordt binnen tien dagen na afloop van ieder jaar door de notaris, dan wel zijn plaatsvervanger of opvolger ter nazicht ingeleverd bij de inspecteur. Art. 1 Wna en 7 Registratiewet 1970

repliek in oppositie Eng.: reply in opposition : burgerlijk procesrecht - reactie van de eiser in oppositie op het antwoord in oppositie, overeenstemmend met de conclusie van dupliek. Art. 132 Rv - Zie ook: hierarchische verhouding verzetvonnis nadere verklaring antwoord in oppositie / antwoorden in oppositie / geantwoord in oppositie

repo-overeenkomst : bankrecht - overeenkomt die wordt gebruikt bij de toepassing van basis-herfinancieringstransacties met wederinkoop. Hierbij wordt een activum verkocht, terwijl de verkoper tegelijkertijd het recht verwerft en de verplichting op zich neemt dat activum tegen een vastgestelde prijs op een toekomstige datum of op verzoek terug te kopen. Een dergelijke overeenkomst is vergelijkbaar met het opnemen van krediet op onderpand, behalve dat het eigendom van de effecten niet door de verkoper wordt behouden. Bij transacties met wederinkoop zal het ESCB gebruik maken van ~ met een vaste looptijd. (bron: DNB) Zie ook: nadere verklaring Europees Stelsel van Centrale banken (ESCB)

reportage : rechtswetenschap - met feiten en argumentatie onderbouwd verslag. Zie ook: nadere verklaring rapportageplicht

represaille Eng.: reprisal : internationaal publiekrecht - volkenrechtelijk ongeoorloofde maatregel genomen door een Staat, die zijn rechtvaardiging vindt in het feit dat het een antwoord vormt op een onrechtmatige daad van een andere Staat. Meest extreme vorm: oorlog. (zie Draft Articles on State Responsibility) Art. 47 dasr en 50 Draft Articles on State Responsibility retorsie

representant Eng.: repersentative : rechtswetenschap - de vertegenwoordiger van iets of iemand.

representatie : belastingrecht - Aftrekpost voor de belasting, bestaande in kosten die gemaakt worden om een positief beeld van jezelf of van het bedrijf op te roepen. Hieronder vallen bijvoorbeeld kosten van recepties, feestelijke bijeenkomsten en vermaak. Art. 3.15 Wet IB 2001 - Zie ook: niet gelijk aan acquisitie / acquireren / geacquireerd

representatief Eng.: reprentative : politiek - in zijn kenmerken een groep of geheel vertegenwoordigd.

representativiteit Eng.: representativity : ondernemingsrecht - een indruk geven van. Bijv. organisaties worden op hun ~ getoetst;
de mate waarin een steekproef of deelverzameling een juiste afspiegeling vormt van het geheel, de gehele populatie. Bijv. De ~ van deze kleine steekproef was beperkt.

repressief systeem : rechtssociologie - systeem dienend om te onderdrukken of te beteugelen. Zie ook: onderdeel dictatuur onderdeel feodaal

repressief toezicht Eng.: repressive supervision : bestuursrecht - controle achteraf op naleving door een overheidsorgaan van wet- en regelgeving met de mogelijkheid om haar fouten te (laten) corrigeren en besluiten te vernietigen of te schorsen. Bijv. bepaalde gemeentelijke besluiten kunnen bij Konklijk Besluit (KB) worden vernietigd. Art. 268 Gemw - Zie ook: tegenstelling liquiditeitstoezicht

repressieve controle Eng.: repressive supervision : bestuursrecht - controle achteraf. Bijv. verordeningen kunnen door de Kroon spontaan worden vernietigd wegens strijd met het recht of algemeen belang (legaliteitscontrole). Zie ook: tegenstelling preventieve werkzaamheden

reprimande : strafrecht - berisping, standje. Bijv. het bedrijf dat in het Verenigd Koninkrijk in licensie Grolsch brouwt, heeft een ~ ontvangen van de Britse advertentiewaakhond ASA. Coors claimde in een advertentie dat bier drinken ook goed kan zijn voor de mens. Zie ook: onderdeel waarschuwing / waarschuwen / gewaarschuwd hierarchische verhouding celstraf tegenstelling beloning / belonen / beloond

reprise : huwelijksvermogensrecht - Frans: terugname. De echtgenoot die uit eigen goederen een schuld van de gemeenschap heeft voldaan, heeft recht op vergoeding uit de goederen van die gemeenschap. Art. 95 Boek 1 BW - Zie ook: tegenstelling récompense nadere verklaring huwelijksgoederenregime

reproductie / reproduceren / gereproduceerd : intellectuele eigendomsrecht - verveelvoudiging; kopie; nagemaakt goed. Art. 7 Wnr en 30 Wnr

reproduktierecht Eng.: right of reproduction : auteursrecht - het recht om te reproduceren, vermenigvuldigen. Bijv. zonder toestemming van de uitgever mag dat boek niet worden gereproduceerd. Art. 13 Aw

reprorecht : auteursrecht - het recht om auteursrechtelijk beschermd werk te mogen kopiëren voor louter eigen gebruik. Bijv. voor een studie. Art. 16b Aw en 24a Aw - Zie ook: niet gelijk aan persexceptie

republiek : staatsrecht - staatsvorm waarbij het staatshoofd (de president) wordt gekozen. In de VS is de president de machtigste man (staatshoofd én regeringsleider), in Frankrijk deelt de president de macht met de ministers en in Duitsland, India en Israël speelt de president nauwelijks een politieke rol. Zie ook: tegenstelling constitutionele monarchie

repudiatie : burgerlijk recht - erkennen. Bijv. het erkennen van een aankoop.

reputatieschade architecten : intellectuele eigendomsrecht - schade aan de goede naam (reputatie) van architecten van bouwwerken die zonder toestemming van die architecten worden verbouwd of aangebouwd. Bijv. in hoger beroep heeft het Hof van Arnhem archtect ir. E.J. Jelles gelijk gegeven in zijn stelling dat sloop van auteursrechterlijk beschermd werk valt onder het begrip aantasting. Het Hof vindt dat er geen sprake is van reputatieschade voor de architect omdat bij de belangenaFweging het belang van de gemeente bij de sloop zwaarder moet wegen. Jelles is in cassatie gegaan bij de Hoge Raad omdat hij van mening is dat bij reputatieschade geen plaats is voor een belangenaFweging en dat het Hof daarbij een onjuiste maatstaf heeft gebruikt. (2003)

request civiel : burgerlijk procesrecht - verzoek om herroeping van een vonnis waartegen geen beroep, cassatie of verzet meer mogelijk is, kan alleen in bepaalde uitzonderlijke gevallen. Bijv. bij na de uitspraak ontdekt bedrog. Zie ook art. 394 oud Rv. Art. 382 Rv - Zie ook: tegenstelling rekest / request / petitie / verzoekschrift (vzs) nadere verklaring rechtsmiddelen niet gelijk aan dagvaarding / (mv.) dagvaardingen / dagvaarden / gedagvaard

requirant / rekwirant Eng.: requisitionist : burgerlijk procesrecht - procespartij die zijn vordering tegen de wederpartij aan het gerecht voorlegt. De deurwaarder verwijst in het exploot van de dagvaarding naar de eiser als zijnde de ~. Art. 111 Rv - Zie ook: nadere verklaring procespartij

requireren / gerequireerd : strafprocesrecht - aanklagen, (op)eisen; vaak pittig betoog van de officier van justitie ter terechtzitting waarin hij het feitenrelaas in juridisch kader plaatst, de verdachte berispt en straf eist. Bijv. tijdens de behandeling van de strafzaak had het OM de eerdere tenlasteleggingen gewijzigd en voor een aantal feiten vrijspraak ~. Art. 311 WvSv - Zie ook: onderdeel eis in strafzaken

requisitoir / requisitorium : strafprocesrecht - fase in het strafproces dat ter zitting plaatsvindt na de ondervraging van de verdachte en waarin de officier van justitie requireert. Na het ~ kan de verdachte antwoorden, voor wie meestal zijn raadsman het woord voert (pleit). Art. 311 WvSv - Zie ook: onderdeel requireren / gerequireerd niet gelijk aan requirant / rekwirant tegenstelling pleidooi / pleiten

res derelicta : zakenrecht - Latijn: prijsgegeven zaak. Een zaak die geen eigenaar meer heeft; eigenaar heeft zijn eigendom prijsgegeven (derelicta). Bijv. een oud meubelstuk, dat als grofvuil op straat wordt gezet, is een ~, omdat het is prijsgegeven. Zie ook: tegenstelling res nullius

res judicata pro veritate accipitur / res judicata : Europees recht - Latijn: de kracht van het gewijsde van een vonnis. Eenzelfde geschil dat reeds tot een vonnis heeft geleid, kan niet nogmaals tussen dezelfde partijen worden gevoerd. Bijv. dit adagium blijkt echter te kunnen worden doorbroken als het Europese recht hierdoor worden gefrustreerd.

res nullius : zakenrecht - Latijn: roerende zaak die aan niemand toebehoort. Wie ~ in bezit neemt verkrijgt daarvan het eigendom. Art. 4 Boek 5 BW - Zie ook: nadere verklaring occupatie / occuperen / geoccupeerd / inbezitneming / in bezit nemen / in bezit genomen

res publica : rechtsgeschiedenis - Latijn: publieke zaak. Uit ~ stamt de term 'republiek' voort.

reservaat : agrarisch recht - (natuur)gebied waar het eigendom dan wel de erfpacht van landbouwgronden door de Staat, of bij Koninklijk Besluit aangewezen particuliere terreinbeherende natuurbeschermingsorganisaties, is verworven en waar een beheer gevoerd kan worden gericht op doeleinden van natuur- en landschapsbehoud anders dan door middel van een daartoe te sluiten overeenkomst betreffende het richten van de bedrijfsvoering van agrarische bedrijven op doeleinden van natuur- en landschapsbehoud. Art. 70A pachtwet - Zie ook: niet gelijk aan jeugdgevangenis

reserve / reserves (mv.) : vennootschapsrecht - balanspositie; deel van het eigen vermogen dat het geplaatst kapitaal overstijgt. Art. 178 Boek 2 BW en 215 Boek 2 BW - Zie ook: tegenstelling stille reserves

residentie : staatsrecht - de gewone verblijfplaats van een koning of regering. Bijv. Den Haag is de ~ van Nederland. Zie ook: niet gelijk aan domiciliëring / domiciliëren / gedomicilieerd onderdeel onafhankelijke woonplaats

residuair : rechtswetenschap - hetgeen bij een erfenis of faillissement een overschot vormt na betaling van alle schulden en kosten. Zie ook: nadere verklaring nalatenschap / erfenis nadere verklaring faillissement

residurecht Eng.: residue : rechtswetenschap - recht dat als een soort restbak datgene regelt dat nergens anders is geregeld; recht dat geldt als vangnet voor zaken niet nergens anders zijn geregeld.

residurecht : fiscaal recht - niet nader gespecificeerde belasting, heffing of maatregel. Bijv. wat de antisubsidiemaatregelen betreft heeft de Commissie het onderzoek naar de invoer van gekweekte Atlantische zalm uit Noorwegen afgerond en maatregelen opgelegd, in de vorm van door de Noorse regering en exporteurs gedane toezeggingen, voorzien van een ~ van 3,8 %.

resignatie / resigneren / geresigneerd : staatsrecht - het neerleggen van een ambt. Bijv. de burgemeester neemt afstand van zijn ambt omdat hij met pensioen gaat.

resocialisatie / resocialiseren / geresocialiseerd : criminologie - heropvoeding; activiteiten die leiden tot terugkeer van de veroordeelde in de maatschappij. Bij ~ wordt aandacht besteed aan werk, wonen en sociale omgeving. Het doel van ~ is m.n. het voorkomen van terugval in criminaliteit.

Resolutie Eng.: resolution : internationaal - politiek - besluit van een hoge functionaris of instantie, met name van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties neemt. VN-resoluties kunnen acties afdwingen van landen en lidstaten in bepaalde gevallen machtigen tot het gebruik van geweld. Zie ook: niet gelijk aan verdrag nadere verklaring Veiligheidsraad

Resolutie / Resoluties (mv.) Eng.: Resolution : volkenrecht - besluit dat de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties neemt. De ~ zijn genummerd vanaf de oprichting in 1946. Bijv. na de bezetting van Koeweit door Irak nam de Veiligheidsraad in korte tijd drie ~ aan: ~ 660 veroordeelde de bezetting van Koeweit, 661 legde Irak economische sancties op en 678 maakte militair ingrijpen door een militaire coalitie onder leiding van de Verenigde Staten mogelijk. (1990) Zie ook: niet gelijk aan verdrag / verdragen

respectievelijk Eng.: respectively : rechtswetenschap - bijwoord: achtereenvolgens. Bijv. de advocaat van het slachtoffer en die van de schadeveroorzaker bepleitten gisteren ~ maximale en minimale schadevergoeding. Zie ook: niet gelijk aan althansen van de dagvaarding

respijt : rechtswetenschap - uitstel; geschonken gelegenheid om iets in orde te maken. Zie ook: niet gelijk aan spijtoptanten

ressort / ressorten Eng.: jurisdiction : politiek - staatskundig - ambtsgebied van een gerechtshof. In Nederland zijn er 5 ~. Ieder ~ bestaat uit een aantal arrondissementen. Zie ook: onderdeel arrondissement nadere verklaring absolute competentie

ressort / ressorten : staatsrecht - ambtsgebied van een gerechtshof. In Nederland zijn er 5 ~. Ieder ~ bestaat uit een aantal arrondissementen. Art. 59 wet RO - Zie ook: onderdeel arrondissement nadere verklaring absolute competentie / absolute bevoegdheid

ressort / ressorten Eng.: jurisdiction : staatskundig - ambtsgebied van een gerechtshof. In Nederland zijn er 5 ~. Ieder ~ bestaat uit een aantal arrondissementen. Zie ook: onderdeel arrondissement nadere verklaring absolute competentie

ressorteren onder / geressorteerd onder Eng.: resort : procesrecht - behoren tot de jurisdictie of het rechtsgebied van. Bijv. in het belang van de dienst worden aan het Hof van Justitie ambtenaren en andere personeelsleden verbonden. Zij ~ de griffier, onder het gezag van de president. (cit. Europese Grondwet)

ressortsparket / ressortparket (oneigen.) : staatsrecht - bureau van het Openbaar Ministerie bij een gerechtshof. Bijv. ~ 's-Gravenhage. Zie ook: hierarchische verhouding arrondissementsparket

restatement of the lAw : Amerikaans recht - Engels: herformulering van de wet. De systematische samenvatting van case lAw (rechtspraak) in de Verenigde Staten, met noten, door de American LAw Institute. De ~ wordt veel geciteerd in Amerikaanse rechtszaken en is daarom een gezaghebbende bron.

restatements Eng.: restatements : ondernemingsrecht - aanpassingen van reeds gepubliceerde balansen. Bijv. het aanpassen van een reeds gepubliceerde jaarrekening.

restitutie / restitueren / gerestitueerd : verbintenissenrecht - terugbetaling. Bijv. de waarborgsom wordt volledig ~ wanneer het gehuurde voertuig op de vooraf afgesproken locatie, datum en tijd, zonder schade wordt afgegeven. Art. 203 Boek 6 BW - Zie ook: nadere verklaring onverschuldigde betaling / onverschuldigd betalen / onverschuldigd betaald nadere verklaring schadevergoeding

restitutie omzetbelasting : fiscaal recht - crediteuren die in een faillissement of een surseance alleen een gedeeltelijke betaling ontvangen, kunnen het onbetaald gelaten deel van hun claim terugvorderen via de omzetbelasting. Het recht van deze teruggave houdt eveneens in dat de fiscus een claim heeft op de schuldenaar voor zover de schuldenaar het volledige bedrag aan omzetbelasting heeft verrekend of teruggevorderd.

restitutio in integrum : aansprakelijkheidsrecht - Latijn: volledige teruggave. Door de rechter opgelegde verplichting om de schade te vergoeden door de getroffen zaak in oorspronkelijke staat terug te brengen. Art. 103 Boek 6 BW - Zie ook: nadere verklaring schadevergoeding

restoratieve rechtspleging / herstelrecht Eng.: restorative justice : rechtssociologie - helende rechtspleging, waarbij er een dialoog plaatsvindt tussen dader en 'samenleving'. Bij ~ worden vergeving en herstel boven de andere doelen van strafrechtpleging (vergelding of afschrikking) gesteld. Op Europees, maar ook op het niveau van de Verenigde Naties, zijn besluiten genomen die ruimte bieden voor het ruimer inzetten van ~.

restrechter / reserverechter : bestuursrecht - daar waar geen bestuursrechtelijke voorziening openstaat, is de burgerlijke rechter bevoegd. De ~ is alleen bevoegd als er geen administratiefrechtelijke rechtsgang meer openstaat (of heeft opengestaan) die met voldoende waarborgen is omkleed. Bijv. bij verzet tegen invordering van dwangsommen.

restrictief Eng.: restrictive : vreemdelingenrecht - terughoudend; beperkt. Bijv. de Nederlandse overheid voert een ~ toelatingsbeleid. Nederland is terughoudend in het toelaten van vreemdelingen. Zie ook: nadere verklaring restrictieve uitleg / restrictief uitleggen / restrictief uitgelegd / restrictieve interpretatie / restrictief interpreteren / restrictief geïnterpreteerd nadere verklaring ontmoedigingsbeleid

restrictieve uitleg / restrictief uitleggen / restrictief uitgelegd / restrictieve interpretatie / restrictief interpreteren / restrictief geïnterpreteerd Eng.: restrictive explanation : rechtsfilosofie - beperktere, engere uitleg of interpretatie aan een wettekst of clausule geven dan zoals het in het gewone taalgebruik wordt begrepen. Bijv. de ~ van de Pauliana-bepalingen van art. 42 lid 1 jo. lid 2 Fw door de Hoge Raad (HR 16 juni 2000, NJ 2000, 578). Zie ook: tegenstelling extensief uitleggen / extensieve interpretatie

restzetel : staatsrecht - een zetel die na de zetelverdeling overblijft. Bijv. de zetel komt toe aan de partij die naar verhouding de meeste reststemmen heeft. Art. N6 KW

resultaatsverbintenis / resultaatsverplichting Eng.: duty to achieve a given result : verbintenissenrecht - de schuldenaar moet een contractueel vastgelegd resultaat bereiken. Zo niet dan schiet hij tekort. Art. 74 Boek 6 BW - Zie ook: tegenstelling inspanningsverplichting / inspanningsverbintenis

resumeren : rechtswetenschap - kort samenvatten. Bijv. het verkort voorlezen van de notulen.

retentierecht Eng.: right of retention : vermogensrecht - vorm van verhaalsrecht dat aan de schuldeiser de bevoegdheid geeft om de nakoming van een verplichting tot afgifte van een zaak aan zijn schuldenaar op te schorten totdat zijn vordering wordt voldaan. Bijv. de garagehouder mag de door hem gerepareerde auto onder zich houden totdat de eigenaar met hem afrekent. Art. 290 Boek 3 BW en 57 Boek 6 BW - Zie ook: nadere verklaring opschortingsrecht tegenstelling conservatoir beslag

retoriek / (mv.) retorica : politiek - Latijn: welsprekendheid tentoonspreiden. Populair gezegd: veel 'blabla', weinig inhoud. Zie ook: niet gelijk aan pleidooi / pleiten onderdeel polemiek

retorisch : rechtswetenschap - betrekking hebbend op de retorica (welsprekendheid). In negatieve zin manipulatief met taal. Bijv. een ~ trucje.

retorsie Eng.: retortion : internationaal publiekrecht - maatregel genomen door een Staat in antwoord op een internationaal rechtelijk geoorloofde, maar benadelende maatregel van een andere Staat. Wordt vooral toegepast binnen de tariefpolitiek van Staten. nadere verklaring represaille

retorsie : handelsrecht - vergelding. Bijv. het toepassen van een maatregel ter vergelding van een maatregel van een ander.

retour Eng.: return : handelsrecht - terugkeer. Bijv. het terugzenden van geld.

retributie / leges : fiscaal recht - kleine heffing die aan de (lokale) overheid moet worden betaald voor een (duidelijke) prestatie harerzijds. Bijv. voor het afgeven van een afschrift van de huwelijksakte. Art. 70 Boek 5 BW - Zie ook: niet gelijk aan accijns / (mv.) accijnzen / verbruiksbelasting niet gelijk aan precariorechten

retributie / retribueren / geretribueerd Eng.: (agricultural) fee : zakenrecht - geldsom die de eigenaar van een heersend erf aan de eigenaar van het dienende erf op al dan niet regelmatig terugkerende tijdstippen moet betalen. Art. 70 Boek 5 BW en 101 Boek 5 BW - Zie ook: nadere verklaring erfdienstbaarheid / erfdienstbaarheden / servituut / servituten

retroactiviteit : verbintenissenrecht - terugwerkende kracht. De vernietiging van een rechtshandeling. Bijv. een overeenkomst, heeft ~.

retrocessieverklaring : vermogensrecht - verklaring waarin tussen decent en cessionaris wordt afgesproken dat op termijn de vordering op de debitor cessus aan de decedent (de oorspronkelijke schuldeiser) zal worden (terug)gecedeerd. Zie ook: niet gelijk aan recessie tegenstelling cessie / assignatie / assignatio

return on equity : ondernemingsrecht - Engels: winst die in een bepaalde periode wordt behaald over het eigen vermogen, uitgedrukt in procenten van het beginvermogen. (bron: beleggingsplein.nl)

reus excipiendo fit actor : rechtsgeschiedenis - 18de eeuw. Latijn: de verweerder die excepties opwerpt wordt eiser; de eiser draagt de bewijslast. Zie ook: nadere verklaring exceptie

revers Eng.: lapel : fiscaal recht - keerzijde van waardepapieren of munten. Bijv. een geldstuk heeft een zijde met de waarde er op vermeld en een zijde met de koningin er op.

revindicatie / revindiceren / gerevindiceerd Eng.: revendication : zakenrecht - absoluut terugvorderingsrecht van een eigenaar; de eigenaar mag zijn zaak terug vorderen van degene die het zonder recht onder zich houdt. Art. 2 Boek 5 BW en 730 Rv - Zie ook: tegenstelling haalschuld

revindicatoir beslag / verhaalsbeslag : beslagrecht - beslag dat een eigenaar op zijn eigendom bij een derde legt, met het doel dat terug te vorderen. Art. 730 Rv en 737 Rv - Zie ook: tegenstelling conservatoir beslag

revisie / herziening / rekest-civiel / request-civiel Eng.: requête civile / review of lawsuit : procesrecht - buitengewoon rechtsmiddel waarbij een partij de Hoge Raad verzoekt een vonnis of arrest te herzien (lees: vernietigen), omdat het is gewezen op kennelijk onjuiste gronden die het bewijs betreffen. Bijv. omdat naderhand is gebleken dat de bewijsstukken waren vervalst. Art. 457 WvSv en 382 Rv - Zie ook: nadere verklaring herziening / revisie nadere verklaring Hoge Raad (HR)

revisierente : fiscaal recht - soort van compensatie voor de fiscus in verband met een verleend uitstel van heffing. Bijv. voor de inkomstenbelasting is ~ verschuldigd als premie voor een aanspraak op periodieke uitkeringen als negatieve persoonlijke verplichtingen in aanmerking worden genomen. Art. 2 IW 1990 en 30i Awr - Zie ook: niet gelijk aan rijksrekenrente

revisievergunning / herzieningsvergunning : milieurecht - vergunning tot het veranderen en het na die verandering in werking hebben van een bepaalde inrichting of onderdelen daarvan waarmee die verandering samenhangt. Art. 8.4 wm

revolutie Eng.: revolution : staatsrecht - omwenteling van een staatsbewind. Bijv. de Cubaanse revolutie in 1959 waarbij Castro en zijn rebellen de dictator Batista verjoegen. Zie ook: nadere verklaring staatsrecht

Rewe - Zentral / Cassis de Dijon-arrest : europees recht - HvJEG 20-02-1979, Jur 1979, 649: het Hof noemde een Duitse regel over het alcoholpercentage voor fruitlikeur een 'maatregel zonder onderscheid’. Het ging hier om een in Duitsland vastgesteld alcoholpercentage voor fruitlikeur. Een Franse likeur, ‘Cassis de Dijon’, voldeed niet aan dit vereiste en kon op de Duitse markt niet als fruitlikeur verkocht worden. Ondanks het feit dat het Duitse voorschrift in letterlijke zin geen onderscheid maakt tussen nationale en buitenlandse producten, beschouwde het Hof de regel toch als een handelsbelemmering (een ‘maatregel zonder onderscheid’). (bron: Europa decentraal)

richochetgevaar / afkaatsingsgevaar : strafrecht - Frans: het ~ is één van de appèlgronden in de strafzaak tegen de marinier Eric O.. Het is het gevaar dat een persoon gewond raakt, doordat de kogel van bijv. de grond of de muur afkaatst. Het OM meent dat het schot van Eric O. niet proportioneel en zorgvuldig was gezien het ~.

richtige heffing : belastingrecht - heffing van de belasting waarbij geen rekening wordt gehouden met rechtshandelingen die alleen bedoeld zijn om belasting te ontgaan. Bijv. er wordt geen rekening gehouden met rechtshandelingen die geen wezenlijke verandering in de feitelijke verhoudingen ten doel hebben gehad. Art. 31 AWR

richtlijn in strafzaken : strafrecht - voorschrift hoe de officieren van justitie met bepaalde zaken moeten omgaan. Zo zijn er richtlijnen voor de strafeis bij rijden onder invloed en voor het sluiten van deals met criminelen (F.M.T. Gelissen cs.). Zie ook: nadere verklaring pseudowetgeving

richtprijs Eng.: basic price : europees recht - de prijs die de EU voor een bepaald (landbouw)product aanvaardbaar acht. Komt de feitelijke marktprijs meer dan 5 procent onder de richtprijs, dan kopen EU-interventiebureaus het product waardoor de marktprijs weer stijgt.

richtprijs : handelsrecht - prijs die van te voren overeengekomen is. Bijv. de aannemer mag de ~ niet zonder bericht aan de opdrachtgever overschrijden.

ridderorde : rechtssociologie - door de staat verleende onderscheiding als blijk van genegenheid of erkenning voor verdienstelijkheden; ~ worden bij de wet ingesteld. Art. 111 Gw - Zie ook: niet gelijk aan adel

ridderschap : - waardigheid van een ridder. Bijv. deze man is zijn ~ waardig.

rijbaan Eng.: roadway : verkeersrecht - deel van de weg dat bedoeld is voor voertuigen. Bijv. door een ongeluk op de A1 is de ~ beperkt beschikbaar.

rijbewijs Eng.: driving licence : verkeersrecht - schriftelijk bewijs dat door de daartoe bevoegde autoriteit (veelal gemeente) aan de bestuurder van een motorrijtuig op de weg is afgegeven voor het besturen van motorrijtuigen van de categorie waartoe dat motorrijtuig behoort. Het ~ dient te voldoen aan de bij ministeriële regeling vastgestelde eisen inzake inrichting, uitvoering en invulling, zijn geldigheid niet te hebben verloren, en behoorlijk leesbaar te zijn. Art. 107 WVW

rijden onder invloed : strafrecht - het besturen van een voertuig onder invloed van alcohol of een andere stof, waarvan (algemeen) bekend is dat het de rijvaardigheid beïnvloed. Bijv. er zijn controles geweest op ~. Art. 8 WVW - Zie ook: onderdeel alcoholgehalte van de adem onderdeel bloedproef

Rijksaccountant : - persoon die belast is met de controle van aangiften en administratie.
boekenonderzoek. Bijv. de Rijksaccountant eist dat alle uitgaven via de resultatenrekening moeten lopen. Zie ook: niet gelijk aan registeraccountant (RA) nadere verklaring Algemene Rekenkamer (AR)

rijksadvocaat : - verleent rechtskundige bijstand aan de belastingdienst en de staat. Bijv. de ~ te 's-Gravenhage treedt op in alle zaken waarin de Staat of een bestuursorgaan van de Staat - anders dan de ontvanger - partij is. Zie ook: niet gelijk aan EU-advocaat nadere verklaring landsadvocaat onderdeel advocaat / advocaten / (oneigen.) advokaat

rijksbegroting Eng.: central-government budget : staatsrecht - verzameling van wetten, verdeeld in een aantal hoofdstukken (zoals Huis der Koningin of Algemene Zaken), waarin de uitgaven van het Rijk verantwoord worden. De middelen staan in de Middelenwet. Art. 1 cw

rijksbelastingen Eng.: state tax : belastingrecht - inkomsten van de rijksoverheid via ~ geïnde gelden ter bekostiging van allerlei overheidstaken zoals rechtspraak, politie, aanleg en onderhoud van wegen, etc. ~ zijn de voornaamste bron van inkomsten voor de rijksoverheid. Algemene wet inzake rijksbelastingen

rijksbelastingen : belastingrecht - inkomsten voor de rijksoverheid uit geïnde gelden ter bekostiging van allerlei overheidstaken zoals rechtspraak, politie, aanleg en onderhoud van wegen, etc. ~ zijn de voornaamste bron van inkomsten voor de rijksoverheid. Art. 1 Awr en 10 Awr - Zie ook: hierarchische verhouding gemeentebelastingen hierarchische verhouding provinciale belastingen

rijksbijdrage : - een geldbedrag dat wordt geleverd door het rijk. Bijv. een premie voor een sociale verzekering. en de rijksbijdrage voor de financiering van de premie voor kinderen jonger dan 18 jaar.

rijksdienst voor het wegverkeer Eng.: public service : verkeersrecht - orgaan dat er voor zorgt dat het wegverkeer in Nederland zo veilig, schoon, economisch en geordend mogelijk verloopt. Bijv. door het afgeven van kentekenbewijzen aan motorvoertuigen. Art. 4a WVW

Rijksgebouwendienst : staatsrecht - overheidsdienst die zorgt voor huisvesting van hoge colleges van staat en van andere departementen. Bijv. de renovatie geschiedt in samenwerking met de Rijksgebouwendienst.

rijksgroepsregeling : sociaal recht - een regeling die geldt voor een bepaalde groep mensen. Bijv. de ~ werkloze werknemers.

Rijksluchtvaartdienst : luchtrecht - de ~ was belast met het bijhouden van een register waar alle luchtvaartuigen instaan en de veiligheid van de luchtvaart. Begin jaren negentig deed de toenmalige ~ beleid, vergunningverlening, inspectie en luchtverkeersleiding nog allemaal in eigen huis. In de politiek brak echter het inzicht door dat deze rollen niet goed gecombineerd konden worden. Eerst werd daarom de luchtverkeersleiding verzelfstandigd door de oprichting van de Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL). Daarna werd, mede ten gevolge van de Bijlmerenquête, de vergunningverlening en het toezicht overgedragen aan de onafhankelijke Inspectie Verkeer en Waterstaat (IVW). Vervolgens zijn beleidsontwikkeling en wetgeving in 2001 ondergebracht in een apart directoraat-generaal en werd de ~ opgeheven. Sluitstuk van deze ontwikkeling is het samenvoegen van het luchtvaart- en transportbeleid in de nieuwe DGTL-organisatie. (Min. V&W) Zie ook: nadere verklaring Nederlands luchtvaartuig nadere verklaring kaping van luchtvaartuigen onderdeel overheidsorganisatie

Rijksoctrooiwet 1995 (ROW) Eng.: 1995 Patent LAw : octrooirecht - rijkswet van 15 december 1994, houdende regels met betrekking tot octrooien (patenten), de behandeling van octrooiaanvragen, rechtsgevolgen van octrooi en geschillenbeslechting. Art. 2 ROW 1995 en 53 ROW 1995 - Zie ook: nadere verklaring octrooi / patent / (mv.) octrooien / patenten hierarchische verhouding Eenvormige Beneluxwet op merken (BMW)

Rijksrecherche : staatsrecht - opsporingsdienst die rechtstreeks onder het Openbaar Ministerie valt. De Rijksrecherche verricht onder meer onderzoek naar corruptie en misstanden bij de overheid en naar mogelijke strafbare feiten bij de politie zelf. Zie ook: hierarchische verhouding politie tegenstelling regionale politie onderdeel rechercheur

rijksrekenrente : verzekeringsrecht - rente die levensverzekeringsmaatschappijen wettelijk moeten vergoeden over het door de verzekerde opgespaarde bedrag (momenteel 4%). Speelt bij een spaarhypotheek geen rol zolang de hypotheekrente hoger is dan 4%, omdat daar een rentevergoeding wordt aangehouden die gelijk is aan het percentage van de overeengekomen hypotheekrente. (bron: huizenveiling.nl)

Rijkswaterstaat Eng.: Directorate-General for Public Works and Water Management : staatsrecht - Staatsorgaan dat de dagelijkse zorg heeft voor vier kerntaken: Nederland beschermen tegen overstroming, zorgen voor schoon en voldoende water voor alle gebruikers, het aanleggen, beheren en onderhouden van de rijkswegen en rijksvaarwegen, zorgen voor vlotte en veilige doorstroming van het verkeer. (bron: www.rijkswaterstaat.nl) Art. 5 WSW

Rijkswet goedkeuring en bekendmaking verdragen (RwGBV) : staatsrecht - rijkswet van 7 juli 1994 houdende de wijze waarop verdragen worden goedgekeurd en bekendgemaakt. Art. 2 rwgbv en 16 rwgbv - Zie ook: hierarchische verhouding Wet ministeriële verantwoordelijkheid (WMV)

Rijkswet op het Nederlanderschap (RWN) Eng.: Netherlands Nationality Act : vreemdelingenrecht - wet van 19 december 1984 m.b.t. wie Nederlander is en onder welke voorwaarden vreemdelingen de Nederlandse nationaliteit kunnen krijgen of verliezen. De ~ geldt voor het gehele Koninkrijk der Nederlanden. Art. 3 rwn en 14 rwn - Zie ook: hierarchische verhouding Vreemdelingenwet 2000 (VW 2000)

Rijnregels IVR 1979 : binnenvaartrecht - regels die gelden binnen de scheepvaart en waarin m.n. wordt bepaald in welke gevaller er sprake is van averij grosse (dit zijn de opofferingen en uitgaven, redelijkerwijs verricht en/of gedaan bij aanwezigheid van bijzondere omstandigheden met het doel het schip en zijn lading uit een gemeenschappelijk gevaar te redden). (bron: Schepen Onderlinge Nederland) Art. 1022 Boek 8 BW

rijverbod Eng.: suspended driving licence : strafrecht - ontzegging van de rijbevoegdheid, een bijkomende straf die de strafrechter kan opleggen aan een verkeersdelinquent bij roekeloos verkeersgedrag. Een ~ kan van korte, maar ook langere duur zijn en gaat soms samen met een onttrekking van het rijbewijs. Bijv. de rechter legt een ~ op van 12 uur (zodat de verkeersdelinquent weer nuchter wordt). Het Openbaar Ministerie mag (op basis van een in de zomer van 2005 door de Tweede Kamer ingestemd wetsvoorstel) voortaan soortgelijke straffen opleggen middels een strafbeschikking. De officier van justitie kan als straf een geldboete opleggen, een ontzegging van de rijbevoegdheid voor ten hoogste zes maanden of een taakstraf met een maximum van 180 uur. De strafbeschikking kan ook bepaalde voorwaarden bevatten zoals deelname aan een afkickprogramma en een straat- of contactverbod. Overtredingen van het ~ kunnen bij de politierechter worden aangebracht. Art. 9 Wegenverkeerswet 1994 strafbeschikking

rioolrecht : - gemeentelijke heffing om de kosten van onderhoud aan en vervanging van het gemeentelijk rioleringssysteem te dekken. Zie ook: tegenstelling hondenbelasting