Typ hierboven uw zoekterm of scroll

© 2001-2015 Lycaeus Juridisch Woordenboek - Alle rechten voorbehouden>

regalia / rijksinsigniën : staatsrecht - Latijn: hoogheidsrechten, heerlijke rechten, die de macht en waardigheid van de koning symboliseren. Bijv. de scepter, rijksappel, het rijkszwaard en de rijksstandaard of -banier met het Nederlandse wapen.

regarderen / geregardeerd : rechtswetenschap - betreffen, aangaan. Bijv. wat de werknemer thuis doet ~ de werkgever niet.

regeerakkoord Eng.: coalition agreement : politiek - nationaal - overeenkomst tussen de politieke partijen die in de regering zullen plaatsnemen, waarin het overheidsbeleid voor de komende vier regeerjaren in grote lijnen is uitgezet.

regeerakkoord Eng.: coalition agreement : politiek - akkoord tussen de politieke fracties die in de regering zullen plaatsnemen en waarin het overheidsbeleid voor de komende vier regeerjaren in grote lijnen is uitgezet.

regeerakkoord Eng.: coalition agreement : nationaal - overeenkomst tussen de politieke partijen die in de regering zullen plaatsnemen, waarin het overheidsbeleid voor de komende vier regeerjaren in grote lijnen is uitgezet.

regelend recht / aanvullend recht / ius despositum Eng.: permissive law : burgerlijk recht - rechtsregels die de verhouding tussen partijen regelen voor zover daarover niets is overeengekomen. Zie ook: tegenstelling semi-dwingend recht

regelmatige opzegging / regelmatig opzeggen / regelmatig opgezegd : ontslagrecht - opzegging van de arbeidsovereenkomst waarbij de wettelijke of cao-bepalingen correct in acht zijn genomen. Bijv. m.b.t. de opzegtermijn. Art. 667 Boek 7 BW en 672 Boek 7 BW

regent : politiek - arrogante beleidsmaker. Bijv. in een debat schold Pim Fortuyn Meltert uit voor ~. (2003)

regent : staatsrecht - persoon die voor de Koning het Koninklijk gezag uitoefent. Bijv. omdat de Koning de leeftijd van achttien jaar nog niet heeft bereikt of niet in staat is het Koninklijk gezag uit te oefenen. Art. 37 Gw

regering Eng.: gouvernment : staatskundig - politiek - hoogste bestuur van de uitvoerende macht van de nationale overheid; bestaat in Nederland uit de koningin en het kabinet. Zie ook: tegenstelling parlement nadere verklaring kabinet hierarchische verhouding staatshoofd onderdeel

regering Eng.: government : staatsrecht - dagelijks bestuur van een staat dat gevormd wordt door de Koningin en de ministers;
continuïteit in het Nederlands staatsbestel: de opeenvolgende staatshoofden en kabinetten. Art. 42 Grondwet - Zie ook: tegenstelling parlement nadere verklaring kabinet hierarchische verhouding staatshoofd onderdeel minister

regeringscommissaris : staatsrecht - gemachtigde van de regering; functionaris met een speciale regeringsopdracht, bijv. de verdediging van wetsvoorstellen die een speciale kennis vereisen.

regeringscommissaris : bestuursrecht - gemeentebestuurder die door het Rijk is aangesteld wanneer het bestuur over een gemeente ernstig wordt verwaarloosd. Art. 132 GW

regeringscommissaris : mediarecht - toezichthouder op de naleving van de bij of krachtens de MediAwet gestelde bepalingen. De ~ kan aanwijzingen geven die bindend zijn voor de instellingen die zendtijd hebben verkregen, alsmede voor de wereldomroep. Art. 9 e.e. MediAwet

regeringsleider : politiek - persoon die aan het hoofd staat van de regering in een land.

regeringsverklaring Eng.: government policy statement : staatsrecht - Met het uitspreken van de ~ door de minister-president presenteert het nieuwe kabinet zich in de Tweede Kamer. Door de ~ wordt de Tweede Kamer formeel op de hoogte gesteld van de plannen van het nieuw gevormde kabinet. Aansluitend vindt het debat over de ~ plaats. In dit debat verdedigt de minister-president de plannen van het nieuwe kabinet en legt hij verantwoording af voor het verloop van de formatie van het kabinet. Ook blijkt aan het eind van dit debat of het nieuwe kabinet kan rekenen op voldoende steun in de Tweede Kamer. (Min. AZ)

regeringsvorm : staatsrecht - vorm waarin het bestuur van een land geregeld is. Bijv. parlementaire, democratische of republikeinse ~. Zie ook: onderdeel democratie nadere verklaring anarchie

regiecontract : overeenkomstenrecht - overeenkomst waarbij een persoon bepaalde werkzaamheden moet uitvoeren tegen een onkostenvergoeding, vermeerderd met een overeengekomen percentage van die uitgaven voor winst en indirecte kosten; wordt gebruikt in gevallen waarbij de totale hoeveelheid van de prestaties, die van de (bouw)aannemer worden verlangd, vooraf niet bekend zijn. Bijv. is er sprake van detachering, dan wordt er allereerst een ~ opgesteld tussen opdrachtnemer en de opdrachtgever.

regiezitting : strafprocesrecht - niet wettelijk afzonderlijk geregelde eerste terechtzitting voorafgaand aan de inhoudelijke behandeling van de rechtszaak waarin, na de officier van justitie en de verdediging te hebben gehoord, wordt vastgesteld welke getuigen en/of deskundigen gehoord moeten worden en welke door het Openbaar Ministerie en de verdediging verlangde aanvullende informatie tijdens de eigenlijke, inhoudelijke behandeling ter terechtzitting beschikbaar moet zijn.

Regionaal Directeur voor de Arbeidsvoorziening (RDA) : rechtsgeschiedenis - hoofd van het Regionaal Bureau voor de Arbeidsvoorziening en verantwoordelijk met een aantal wettelijke bevoegdheden, waaronder het verlenen van een ontslagvergunning. Sinds de reorganisatie in de sociale zekerheid is de ontslagtaak van de ~ overgegaan naar de afdeling juridische zaken voor het Centrum voor Werk en Inkomen (CWI). Ontslagaanvragen van werkgevers moeten altijd via het CWI gaan.

regionale directies : asielrecht - de IND is in 1994 gedecentraliseerd en bestaat sindsdien uit een hoofdkantoor in Den Haag en vijf regionale directies. Deze vijf regionale directies zijn ingedeeld naar politieregio’s. Zij bevinden zich in Hoofddorp (Noord-West), Zwolle (Noord-Oost), Den Bosch (Zuid-Oost), Rijswijk (Zuid-West) en Arnhem (Midden). De regionale directie in Arnhem kent geen territoriale gebondenheid, maar houdt zich bezig met specifieke categorieën asielzoekers, alsook tweede en volgende asielverzoeken. (bron: Min. Jus.)

regionale politie : strafrecht - Nederland kent 25 regionale politiekorpsen en één landelijk werkend korps, het Korps Landelijke Politiediensten. De politie werkt bij het opsporen van strafbare feiten onder het gezag van het OM. (F.M.T. Gelissen cs.) Zie ook: tegenstelling rijksrecherche

register : rechtswetenschap - voortdurend bijgehouden bestand met gegevens over personen of zaken. Bijv. kadaster, hypotheekregister. Art. 16 Boek 3 BW - Zie ook: onderdeel stichtingenregister onderdeel Centraal Register Vreemdelingen (CRV) onderdeel hypotheekregister onderdeel openbare registers

registeraccountant (RA) : accountancy - vrije beroepsbeoefenaar of werknemer die is ingeschreven bij het accountantsregister van het Koninklijk Nederlands Instituut voor ~ en zich bezighoudt met onderzoek van financiële administraties, redactie van jaarstukken, afgifte van accountantsverklaringen en het geven van financieel en/of fiscaal advies. De ~ in Nederland zijn verenigd in het Nederlands Instituut van ~ (Nivra). Art. 393 Boek 2 BW - Zie ook: nadere verklaring accountant

registergoederen Eng.: registered property : vermogensrecht - zaken waarbij in geval van overdracht of vestiging een inschrijving in een daartoe bestemd openbaar register noodzakelijk is. Bijv. een groot schip en burgerluchtvaartuig zijn ~. Art. 10 Boek 3 BW en 89 Boek 3 BW - Zie ook: nadere verklaring onroerend goed / onroerende zaak nadere verklaring openbare registers

registerloods / loods : zeerecht - persoon die voldoet aan de eisen met betrekking tot de vakbekwaamheid en geschiktheid vastgesteld krachtens AMvB om schepen veilig langs ondiepten en gevaarlijke plaatsen te leiden. De kapitein is verplicht overal waar de wet, de gewoonte of de voorzichtigheid dit gebiedt, zich van een ~ te bedienen. Art. 344 Wvk en 1 loodsenwet

registrar : Engels recht - Engels: ambtenaar van de burgerlijke stand.

registrar : internetrecht - Engels: bedrijf dat domeinnamen mag registreren bij de Stichting Domeinnaamregistratie Nederland (SIDN). Bijv. XS4all is ~.

registratie / registreren / geregistreerd Eng.: registration : rechtswetenschap - het opnemen en bewerken van gegevens, bijv. in een register of gegevensbestand.

Registratiekamer : staatsrecht - voorheen de instantie die toezicht hield op de bescherming van privacygegevens; de ~ was de onafhankelijke toezichthouder op de Wet persoonsregistraties. Per 1 september 2001 is deze wet vervangen door de nieuwe Wet bescherming persoonsgegevens (WBP). Ook deze wet heeft een onafhankelijke toezichthouder op de naleving ervan, het College bescherming persoonsgegevens. Zie ook: nadere verklaring recht op privacy nadere verklaring Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp)

registratierecht : fiscaal recht - overdrachtsbelasting voor onroerend goed.

Reglement van Orde Eng.: standing orders : ondernemingsrecht - geheel van voorschriften van de werkwijze en de orde op de vergaderingen van een bedrijf, meestal door het bedrijf zelf vastgesteld. Bijv. de onderneming stelt een ~ op.

reglementair : rechtswetenschap - in overeenstemming met de voorgeschreven regels.

reglementen : rechtswetenschap - regelingen die van ondergeschikt belang zijn. Bijv. huishoudelijke ~; in tegenstelling tot wetten. Zie ook: nadere verklaring huishoudelijk reglement nadere verklaring formele wet / formele wetten (mv.) / wet in formele zin

regres : verbintenissenrecht - verhaal van de hoofdelijk aangesproken schuldenaar op zijn medeschuldenaren om (gedeeltelijke) terugbetaling te eisen van hetgeen hij aan de schuldeiser heeft betaald. Art. 10 Boek 6 BW - Zie ook: nadere verklaring hoofdelijke aansprakelijkheid nadere verklaring pluraliteit van schuldenaren nadere verklaring verhaal zoeken

regresrecht : verbintenissenrecht - recht van de hoofdelijk aangesproken schuldenaar om (gedeeltelijke) terugbetaling te eisen van zijn medeschuldenaren. Art. 10 Boek 6 BW en 866 Boek 7 BW - Zie ook: nadere verklaring hoofdelijke aansprakelijkheid nadere verklaring pluraliteit van schuldenaren

regresvordering : verbintenissenrecht - terugvordering op de schuldenaar van hetgeen voor hem werd betaald. Bijv. de borg die de lening heeft afbetaald, heeft ~ op de geldlener (diegene voor wie hij borg stond). De hoofdelijk schuldenaar die de volledige schuld heeft ingelost, heeft een ~ op zijn medeschuldenaar voor het deel dat hem aangaat. Art. 10 Boek 6 BW en 866 Boek 7 BW

regulier beroep : vreemdelingenrecht - als een vreemdeling in bezwaar is gegaan of administratief beroep heeft ingesteld tegen een negatieve beslissing op zijn aanvraag om toelating en dit is afgewezen, dan kan hij beroep aantekenen bij de Vreemdelingenkamer van de Haagse rechtbank. Deze beroepsprocedure mag in beginsel niet in Nederland worden afgewacht. (bron: Min. Jus.) Art. 71 vw 2000 - Zie ook: niet gelijk aan administratief bezwaar

regulier verblijf Eng.: ordinary residence : asielrecht - de meeste vreemdelingen komen niet als asielzoeker naar Nederland. Zij komen om te werken, te studeren of in het kader van gezinshereniging of -vorming. Deze vormen van verblijf zijn gebaseerd op andere gronden dan asiel. (bron: Min. Jus.) Zie ook: tegenstelling asiel

reguliere huisvesting : vreemdelingenrecht - woning die onderdeel is van de openbare woningmarkt en bestemd voor de vreemdeling die rechtmatig in Nederland verblijft. (bron: Min. Jus.)

rehabilitatie / rehabiliteren / gerehabiliteerd : faillissementsrecht - eerherstel na faillissement. Nadat een faillissement met een akkoord met de erkende schuldeisers is geëindigd, mag de schuldenaar een verzoek van ~ inleveren bij de rechtbank, die het faillissement heeft berecht. De schuldenaar moet bij dat verzoek bewijzen dat alle erkende schuldeisers, ten genoegen van elk hunner, zijn voldaan. De rechtbank spreekt de ~ in het openbaar uit. Art. 206 Fw en 212 Fw

reikwijdte Eng.: range : rechtswetenschap - gebied waartoe het recht reikt. Bijv. reikwijdte van het tweede lid van artikel 359 Sv. Zie ook: nadere verklaring rechtsgebied

reisbevrachting : zeerecht - overeenkomst van goederenvervoer, waarbij de vervoerder zich verbindt tot vervoer aan boord van een schip, dat hij daartoe, anders dan bij wijze van rompbevrachting, geheel of gedeeltelijk niet op tijdbasis ter beschikking stelt van de afzender. Art. 373 Boek 8 BW en 419 Boek 8 BW - Zie ook: nadere verklaring tijdbevrachting nadere verklaring rompbevrachting

reisovereenkomst Eng.: travel contract : overeenkomstenrecht - de overeenkomst waarbij een reisorganisator zich jegens zijn wederpartij verbindt tot het verschaffen van een door hem aangeboden van te voren georganiseerde reis die een overnachting of een periode van meer dan 24 uren omvat alsmede ten minste twee van de volgende diensten: (1) vervoer, (2) verblijf en (3) een andere niet met vervoer of verblijf verband houdende, toeristische dienst die een significant deel uitmaakt van de reis. Art. 500 Boek 7 BW

Rekenhof : Belgisch recht - Belgische tegenhanger van de Nederlandse Algemene Rekenkamer; belast met de externe controle op de begrotings-, boekhoudkundige- en financiële verrichtingen van de federale Belgische Staat, de Gemeenschappen, de Gewesten, de openbare instellingen die ervan afhangen, en de provincies.

rekening / nota Eng.: bill : handelsrecht - opgave van geleverde goederen en/of diensten en van het bedrag dat daarvoor betaald moet worden.

rekening courant (RC) Eng.: account current : bankrecht - betaalrekening voor zakelijk gebruik met diverse aanvullende faciliteiten; alle inkomsten en uitgaven kunnen via de rekening courant worden geleid. Zie ook: nadere verklaring rekening niet gelijk aan rekening-courant

rekening en verantwoording Eng.: to account for : vermogensrecht - in verschillende situaties voorkomend verslag dat moet worden gedaan aan rechthebbende of vertegenwoordigde(n) met betrekking tot het beheer dat is gevoerd over het vermogen of met betrekking tot het bestuur dat is gevoerd over een rechtspersoon. Bijv. de bewindvoerder legt rekening en verantwoording af aan de onder bewindgestelde of de kantonrechter.

rekening van bewind : insolventierecht - het jaarlijks en aan het einde van het bewind afleggen van rekening en verantwoording van de bewindvoerder aan de betrokkene in bijzijn van de kantonrechter. Er zij geen speciale wettelijke bepalingen over de inhoud van de rekening en verantwoording, de inhoud is afhankelijk van de omstandigheden van het geval. Zie ook: nadere verklaring bewind, bewindvoerder

rekening-courant (RC) : ondernemingsrecht - regelmatige boeking en liquidatie van schulden en vorderingen tussen twee personen, speciaal bij een bank, meestal met renteberekening volgens gemiddelden; wederzijdse vorderingen worden direct met de schulden verrekend en slechts een eventueel batig saldo is verschuldigd. Art. 140 Boek 6 BW

rekenplichtige Eng.: accounting officer : accountancy - functionaris die in een organisatie belast is met het innen van ontvangsten en het doen van uitgaven, het houden van toezicht en afleggen van verantwoording daarover.

rekenprocedure : burgerlijk procesrecht - doen van rekening en verantwoording. De ~ dient te worden gevolgd als er werkelijk beheer c.q. vermogensrechtelijk beleid is gevoerd. Art. 771 Rv en 776 Rv

rekenrente : verzekeringsrecht - rente die een verzekeringsmaatschappij op haar beleggingen verwacht te kunnen behalen. De ~ is van belang omdat verzekeringsmaatschappijen de ontvangen premies plegen te beleggen. Bij de bepaling van de hoogte van de premie wordt rekening gehouden met de ~. Als het rendement op de beleggingen hoger is dan de ~, ontstaat een voordeel voor de verzekeringsmaatschappij. Zie ook: niet gelijk aan rente-écart onderdeel wettelijke rente op handelstransacties / wettelijke handelsrente

rekenvergoeding : bouwrecht - vergoeding voor het calculatiewerk bij een offerte op bouwprojecten. Bijv. bij opdrachtgevers zou men aan een verplichting van een ~ (50-75 % van de echte calculatiekosten) moeten denken, want de vrijheid van het huidige vergoedingsysteem (UAR 2001) blijkt voor de meeste werken niet te functioneren.

rekest / request / petitie / verzoekschrift (vzs) Eng.: petition : burgerlijk procesrecht - schriftelijk stuk waarmee een verzoekschriftprocedure bij het gerecht wordt ingeleid. Bijv. bij een ~ gaat het vaak niet om de beslechting van een geschil, maar om vaststelling van verhoudingen tussen tussen echtelieden, ouders en kinderen, etc.. Art. 261 Rv - Zie ook: tegenstelling dagvaarding / (mv.) dagvaardingen / dagvaarden / gedagvaard hierarchische verhouding beschikking niet gelijk aan request civiel

rekwestrant / rekestrant / requestrant / verzoeker Eng.: petitioner : burgerlijk procesrecht - natuurlijk of rechtspersoon die een verzoekschrift bij het gerecht indient; persoon die een verzoekschriftprocedure inleidt. Bijv. de man die een echtscheiding start is de ~, zijn vrouw is de gerekwestreerde. Art. 262 Rv - Zie ook: nadere verklaring procespartij tegenstelling verweerder / gerekwestreerde / gerequestreerde / gerekestreerde nadere verklaring rekest / request / petitie / verzoekschrift (vzs)

relaas Eng.: account : strafrecht - proces-verbaal van een opsporingsambtenaar. Bijv. van een politieagent.

relaas Eng.: account : notarieel recht - vermelding van de registratie van een notariële akte.

relatie / relateren / gerelateerd : rechtswetenschap - verwant of gekoppeld zijn aan; in verhouding staan tot.

relatiebeding : arbeidsrecht - bijzondere vorm van een concurrentiebeding in arbeidsovereenkomsten, inhoudende dat indien het dienstverband tussen een werkgever en werknemer eindigt, alle zaken die voorheen bij de werknemer in behandeling zijn geweest, door de werkgever verder zullen worden behandeld. Daarbij dient de werknemer zich er in alle opzichten van te onthouden om zakelijke relaties van de werkgever er toe over te halen na het beëindigen van het dienstverband, verder van de diensten van de werknemer gebruik te blijven maken. Zie ook: nadere verklaring concurrentiebeding

relatief bevoegd / relatief competent / betrekkelijk bevoegd : burgerlijk procesrecht - bevoegd om een geschil in behandeling te nemen is een plaatsbepaalde rechter van een bepaalde soort. Bijv. de rechtbank te Amsterdam of te Utrecht; het Hof Den Bosch of Arnhem. Art. 99 Rv en 262 Rv - Zie ook: tegenstelling absolute competentie / absolute bevoegdheid

relatief recht / vorderingsrecht Eng.: right of action : verbintenissenrecht - recht van een rechthebbende op een doen of nalaten van een bepaalde persoon of groep. Bijv. rekening houden bij een bepaalde bank; recht om een bepaalde schuld te innen of schadevergoeding of genoegdoening anderszins van een ander te eisen. Art. 9 Boek 6 BW en 107 Boek 6 BW - Zie ook: niet gelijk aan rechtsvordering

relatieve bevoegdheid / competentie Eng.: territorial jurisdiction : staatskundig - politiek - bepaalt welk gerecht op geografische gronden competent is om een zaak te beoordelen. Zie ook: tegenstelling absolute bevoegdheid

relatieve competentie / relatieve bevoegdheid / betrekkelijke bevoegdheid Eng.: territorial jurisdiction : burgerlijk procesrecht - regels van ~ geven aan in welke plaats een gerechtelijke procedure moet worden gestart. Als hoofdregel van ~ geldt dat de gedaagde in het ambtsgebied van de rechter woont. Art. 99 Rv en 16 luga - Zie ook: tegenstelling absolute competentie / absolute bevoegdheid nadere verklaring kantons nadere verklaring arrondissement tegenstelling territoriale competentie

relatieve nietigheid : burgerlijk recht - nietigheid van een rechtshandeling die door een partij moet worden ingeroepen. Zie ook: tegenstelling absolute nietigheid / volstrekte nietigheid

relatieve rechten Eng.: personal right : verbintenissenrecht - begrensde aanspraken die (slechts) tegenover bepaalde personen kunnen worden uitgeoefend. Bijv. contractuele rechten.

relatieve theorieën / doeltheorieën : strafrecht - in deze theorieën wordt de rechtsgrond van de straf bepaald door het doel, m.a.w. de rechtvaardiging van de straf is gelegen in het doel daarvan. (Kelk)

relatieve verjaringstermijn : burgerlijk recht - tijdsverloop waarna een recht verloren gaat of ontstaat, dat bepaald wordt door wanneer iemand met een feit bekend is geworden (en niet door wanneer een gebeurtenis heeft plaatsgehad). Bijv. de ~ voor vorderingen tot schadevergoeding is 5 jaar. Art. 310 Boek 3 BW - Zie ook: tegenstelling absolute verjaringstermijn

relativiteitsbeginsel : aansprakelijkheidsrecht - beginsel dat geen verplichting tot schadevergoeding bestaat wanneer de geschonden norm niet strekt tot bescherming tegen de schade zoals benadeelde die heeft geleden. Art. 163 Boek 6 BW - Zie ook: nadere verklaring onrechtmatige daad (OD)

relativiteitsvereisten Eng.: protective norm criterium : aansprakelijkheidsrecht - vereisten van het beginsel dat de geschonden norm moet strekken tot bescherming tegen de schade zoals de benadeelde die heeft geleden: 1) de benadeelde moet behoren tot de groep mensen die de geschonden norm beoogde te beschermen, 2) de geschonden norm heeft tot doel om de benadeelde te beschermen tegen de schade die hij heeft geleden en 3) de schade van de benadeelde is veroorzaakt op een wijze zoals de geschonden norm die heeft bedoeld. Bijv. verkeersregels strekken tot bescherming tegen schade als gevolg van een ongeluk. Art. 163 Boek 6 BW

relevante wetsartikelen Eng.: relevant sections : rechtswetenschap - wetsartikelen die van betekenis zijn, die ter zake doen.

religieuze tradities Eng.: religious traditions : rechtswetenschap - van generatie op generatie overgeleverde gewoonten die te maken hebben met de godsdienst van iemand.

rembours / naneming : vervoersrecht - wijze van verzending en betaling, waarbij de vervoerder verplicht is om de penningen die als rembours op de zaak drukken te innen. Art. 953 Boek 8 BW en 1130 Boek 8 BW - Zie ook: tegenstelling franco

remboursregres : overeenkomstenrecht - verhaal uitgeoefend door de wisselschuldenaar die ter voldoening aan zijn regresplicht de wissel voldaan heeft op degenen die tegenover hem regresplichtig zijn.

remise : procesrecht - uitstel voor procestermijnen.

remisier : effectenrecht - Frans: soort tussenpersoon; effectenmakelaar of effectenbedrijf, die zich beperkt tot het aantrekken van nieuwe klanten en van effectenorders; een ~ krijgt onder bepaalde voorwaarden vrijstelling van het verbod tot bemiddeling.

remissierecht van de pachter : agrarisch recht - recht op vermindering van de pachtprijs indien als gevolg van bijzondere omstandigheden de opbrengst aanzienlijk minder is geweest dan verwacht bij het aangaan van de overeenkomst of indien de pachter het genot van het gepachte tijdelijk of gedeeltelijk heeft moeten missen. Art. 16 pachtwet

remplaceringscontract : Belgisch recht - periodiek vervangingsplan.

rendabiliteit : effectenrecht - verhouding tussen de opbrengst en de middelen die nodig waren om die opbrengst te realiseren; mate waarin een onderneming erin slaagt met het in de onderneming geïnvesteerd vermogen een resultaat (winst) te realiseren.

rendant / rentmeester : verbintenissenrecht - persoon die de financiële zaken van een ander beheert.

rendement : bankrecht - de in een bepaalde periode behaalde winst over beleggingen of in een onderneming. Het ~ wordt procentueel uitgedrukt. Art. 6.3 wsf 2000 - Zie ook: tegenstelling geleden verlies

renovatie / renoveren / gerenoveerd : bouwrecht - aanpassing, modernisering van een woning; kan zowel sloop met vervangende nieuwbouw als gedeeltelijke vernieuwing door verandering of toevoeging omvatten. Art. 220 Boek 7 BW en 1590 Boek 7A BW - Zie ook: niet gelijk aan remplaceringscontract nadere verklaring bouwvergunning niet gelijk aan schuldvernieuwing / novatie / novatio

renseignement : diplomatiek recht - Frans: inlichting. Ambtelijk woord voor verkregen informatie. Zie ook: nadere verklaring inlichtingencomparitie

renseigneringsverplichtingen : fiscaal recht - verplichting tot het geven van inlichtingen. Bijv. Bedrijven die verplicht zijn om een boekhouding te voeren en te bewaren, moeten renseignementen opmaken en die kosteloos aan de Belastingdienst ter beschikking stellen. In de afzonderlijke belastingwetten is vastgelegd welke gegevens en inlichtingen moeten worden verstrekt.

rente clausule : pand- en hypotheekrecht - clausule, inhoudende de bijberekening van rente; bij een wissel slechts toelaatbaar bij wissels betaalbaar op zicht of op zekere tijd na zicht, niet bij cheques. Zie ook: tegenstelling oligarchische clausule hierarchische verhouding clausule

rente-écart : economie - verschil in renteniveau tussen twee landen.

rentebedenktijd : bankrecht - optie bij een hypotheek om te bepalen op welk moment de rente wordt vastgezet voor een nieuwe periode. Bijv. bij een aantal geldverstrekkers bestaat de mogelijkheid van een ~ van 1 of 2 jaar.

renterenseignering : bankrecht - inlichtingen m.b.t. uitgekeerde rente op spaartegoeden, obligaties en aandelen, die de banken jaarlijks aan de fiscus moeten verstrekken.

renterisico : bankrecht - gevoeligheid van de financiële gezondheid van een bank voor nadelige renteontwikkelingen. Het ~ behoort tot de risico's die worden beoordeeld bij de uitoefening van het bedrijfseconomisch toezicht. (bron: DNB)

rentmeester : rechtsgeschiedenis - soort belastingontvanger in de Middeleeuwen. De taak van de landsheerlijke ~ bestond vnl. uit het innen van pachten, tijnsen, tolgelden, belastingen enz. Daarnaast nam de ~ voor de landsheer bezit van de aan- of opwassen van een rivier. Hij 'bezette' in feite nieuw land. Zie ook: nadere verklaring rendant / rentmeester niet gelijk aan verhuurder

renunciatie : verzekeringsrecht - afstand doen van; niet laten gelden; een bepaling van aanvullend recht wordt niet-toepasselijk verklaard. Bijv. met ~ aan art. 249 WvK geeft de cascoverzekering tevens vergoeding voor schade of verlies als gevolg van enig eigen gebrek, waaronder wordt verstaan een minderwaardige eigenschap in of van de verzekerde zaak, of uit de aard van de verzekerde zaak zelf onmiddellijk voortspruitende. Art. 249 Wvk

renversaal : overeenkomstenrecht - tegenbrief, geschrift strekkende tot aanvulling, wijziging of herroeping van een eerdere overeenkomst; een ~ kan aan derden die haar niet konden kennen niet worden tegengeworpen.

renvoi / terugwijzen : internationaal privaatrecht - het van toepassing zijnde vreemde recht blijkt het Nederlandse recht toepasselijk te verklaren.

renvooiprocedure : faillissementsrecht - procedure tijdens een faillissement die zonder dagvaarding op verwijzing van de rechter-commissaris bij de rechtbank wordt ingesteld en die de betwisting van ingediende vorderingen betreft. Art. 122 Fw - Zie ook: nadere verklaring verificatie / verifiëren / geverifieerd nadere verklaring faillissement