Typ hierboven uw zoekterm of scroll

© 2001-2015 Lycaeus Juridisch Woordenboek - Alle rechten voorbehouden>

rechtshandeling Eng.: juridical act : vermogensrecht - verklaring van een bevoegd en bekwaam persoon dat een bepaald rechtsgevolg heeft. Bijv. plaatsing van een handtekening onder een overeenkomst waardoor de verbintenis ontstaat om een zaak te leveren. Art. 33 Boek 3 BW - Zie ook: onderdeel publiekrechtelijke rechtshandelingen / (oneigen.) publieke rechtshandelingen tegenstelling feitelijke handeling / feitelijk handelen / feitelijk gehandeld nadere verklaring verboden rechtshandeling / (mv.) verboden rechtshandelingen onderdeel aanvaarding / aanvaarden / aanvaard

rechtshandelingsbekwaamheid : vermogensrecht - bevoegdheid van natuurlijke personen om rechtshandelingen te mogen verrichten. Bijv. in beginsel bezit iedere volwassene ~ om zaken te kopen, zonder dat de koopovereenkomst kan worden aangetast. Art. 32 Boek 3 BW - Zie ook: nadere verklaring abnormale geestestoestand bij rechtshandelingen tegenstelling handelingsonbekwaamheid nadere verklaring koopovereenkomst / koopcontract

rechtshistorische interpretatie : rechtsgeschiedenis - uitleg van de geschiedenis van het recht door te onderzoeken hoe het is ontstaan.

rechtshulp Eng.: legal aid : advocatuur - hulp bestaande uit het geven van juridische adviezen en processuele bijstand.

rechtsinformatica : informaticarecht - rechtsinformatica zoekt naar een manier om juridische kennis onder te brengen en toepasbaar te maken door ontwikkeling van intelligente computersystemen.

rechtsingang / venue en court : burgerlijk procesrecht - voorgeschreven wijze waarop een zaak bij het gerecht aanhangig wordt gemaakt. Art. 78 Rv en 261 Rv - Zie ook: onderdeel dagvaarding / (mv.) dagvaardingen / dagvaarden / gedagvaard onderdeel rekest / request / petitie / verzoekschrift (vzs) tegenstelling eigenrichting / eigen rechter spelen tegenstelling bijzondere rechtsingang

rechtsinstrument : Belgisch recht - juridisch middel, middel dat het recht biedt.

rechtskeuze : burgerlijk procesrecht - keuze die partijen maken voor de toepasselijkheid van een bepaald rechtsstelsel (bijv. Nederlands recht) op hun zakelijke verhouding (contract).

rechtskundig adviseur / (mv.) rechtskundig adviseurs : advocatuur - persoon die advies geeft in juridische zaken. Dat kan een advocaat of jurist zijn, maar ook eender wie. De titel ~ is namelijk niet beschermd. De ~ hoeft geen meester in de rechten te zijn. Een persoon kan immers rechtskundig zijn zonder rechtsgeleerde studie.

rechtsmacht Eng.: jurisdiction : burgerlijk procesrecht - de relatieve bevoegdheid van de rechter. Veelal heeft de rechter de woonplaats van gedaagde in dagvaardingsprocedures of die van verzoeker in verzoekschriftprocedures. Art. 99 Rv en 262 Rv - Zie ook: nadere verklaring absolute competentie / absolute bevoegdheid nadere verklaring absoluut recht / (mv.) absolute rechten

rechtsmiddelen : burgerlijk procesrecht - gerechtelijke procedure die openstaat tegen rechterlijke beslissingen. De gewone ~ zijn: hoger beroep, verzet en cassatie; de buitengewone ~ zijn: derdenverzet, rekest-civiel, herziening en cassatie in het belang van de wet. Bijv. tegen een vonnis in eerste aanleg staat het ~ hoger beroep open. Art. 332 Rv en 398 Rv - Zie ook: nadere verklaring appèl / hoger beroep (HB) nadere verklaring cassatie / casseren / gecasseerd nadere verklaring verzet / oppositieprocedure nadere verklaring hoger beroep instellen / hoger beroep ingesteld / (oneigen.) in beroep gaan

rechtsnorm : verbintenissenrecht - vaak wettelijk voorschrift dat een bepaalde relatie tussen personen beheerst. Bijv. wie levert moet dat met zorg doen. Art. 27 Boek 6 BW - Zie ook: nadere verklaring objectief recht / (mv.) objectieve rechten nadere verklaring wet / (mv.) wetten / lex hierarchische verhouding normatief

rechtsobject : vermogensrecht - voorwerp van recht, namelijk zaken en rechten. Art. 1 Boek 3 BW en 2 Boek 3 BW - Zie ook: tegenstelling rechtssubjecten

rechtsonzekerheid Eng.: legal inprotection : bestuursrecht; strafrecht - ontbreken van een waarborg dat de overheid gedane toezeggingen of gewekt vertrouwen niet mag beschamen. Daarnaast moeten de regels waarop een besluit berust vantevoren duidelijk zijn, in geval van ~ is dit niet het geval. Bijv. een onmiddelijke werking van een besluit geeft ~. tegenstelling rechtszekerheidsbeginsel

rechtsopvolger : rechtspersonenrecht - de (rechts)persoon die in de rechten en verplichtingen van zijn voorganger is getreden. Bijv. toen telecombedrijf Telfort B.V. als O2 B.V. verder ging, was O2 de ~ van Telfort. Zie ook: tegenstelling rechtsvoorganger

rechtsorde : rechtsfilosofie - maatschappelijke orde die op het recht is gebaseerd. Zie ook: nadere verklaring recht nadere verklaring rechtsstaat

rechtsoverwegingen : rechtswetenschap - juridisch argument dat aan de rechterlijke uitspraak ten grondslag ligt. Zie ook: onderdeel overwegende hierarchische verhouding uitspraak

rechtspersonenrecht Eng.: the law of legal persons : rechtspersonenrecht - rechtsgebied uit boek 2 Burgerlijk Wetboek; vooral m.b.t. de oprichting, het bestuur, de (jaarlijkse) verplichtingen en de ontbinding van verenigingen, waarborgmaatschappijen, besloten en naamloze vennootschappen en stichtingen en de rechtsvorm van publiekrechtelijke rechtspersonen en kerkgenootschappen. Art. 1 Boek 2 BW en 3 Boek 2 BW - Zie ook: onderdeel vennootschapsrecht onderdeel fusie- en overnamerecht hierarchische verhouding bank- en effectenrecht

rechtspersoon / rechtspersonen Eng.: legal person / incorporation : rechtspersonenrecht - niet-natuurlijk persoon; onderneming of instelling die net zoals een natuurlijk persoon als rechtssubject kan deelnemen aan het (economisch) verkeer. Bijv. Van Lanschot Bankiers N.V. Art. 1 Boek 2 BW en 3 Boek 2 BW - Zie ook: nadere verklaring natuurlijk persoon / natuurlijke personen nadere verklaring publiekrechtelijke rechtspersoon onderdeel besloten vennootschap (BV) nadere verklaring naamloze vennootschap (NV)

rechtspersoonlijkheid Eng.: corporate capacity : rechtspersonenrecht - hoedanigheid waardoor zelfstandig aan het rechtsverkeer kan worden deelgenomen. Bijv. de Staat, provincies, gemeenten bezitten ~. Art. 1 Boek 2 BW

rechtsplicht Eng.: right duty : verbintenissenrecht - een in rechte afdwingbare plicht. Bijv. het vergoeden van schade bij onrechtmatige daad. Art. 296 Boek 3 BW - Zie ook: hierarchische verhouding verbintenissen tegenstelling rechtsvordering

rechtspluralisme : rechtsfilosofie - systeem waarbij wordt uitgegaan van de principiële gelijkwaardigheid van uiteenlopende rechtsstelsels.

rechtspositie / rechtstoestand Eng.: legal status : consumentenrecht - omstandigheid waarin een persoon m.b.t. zijn rechten en plichten verkeert. Bijv. de wetgever streeft ernaar de ~ van werknemers, huurders en consumenten te beschermen. Art. 19 Grondwet

rechtspositivisme : rechtsfilosofie - leer die vooronderstelt dat het recht slechts bestaat uit regels die de wetgever uitvaardigt. Zie ook: nadere verklaring rechtsfilosofie

rechtspositivist : rechtsfilosofie - persoon die ervan uitgaat dat een absoluut geldig recht niet bestaat en het recht slechts van de wetgever afkomstig kan zijn. Volgens de ~ kan kennis van het recht alleen worden verkregen door bestudering van de wet en blijft het recht dat in strijd is met beginselen van rechtvaardigheid niettemin recht.

Rechtspraak van de Week (RvdW) : advocatuur - vakblad voor rechtsgeleerde omni practici met actuele jurisprudentie en artikelen.

rechtspraktijk Eng.: legal practice : rechtswetenschap - wijze waarop het recht doorgaans wordt toegepast; op het recht betrekking hebbend werk van de rechter, advocaat, notaris en gerechtsdeurwaarder professionele toepassing van het recht. Bijv. advocaten oefenen de ~ uit.

rechtsrealisme Eng.: right realism : rechtsfilosofie - Amerikaanse school die geloofde in maakbaarheid en optimistisch vertrouwen in democratie en wetenschap. Bijv. New Deal van Roosevelt. niet gelijk aan left realism

rechtsregels Eng.: rule of law : staatsrecht - door het geschreven of ongeschreven recht gegeven norm, op basis waarvan een persoon kan handelen. Overtreding van ~ kan strafbaar zijn of leiden tot een civiele veroordeling. Art. 77b - Zie ook: onderdeel wet / (mv.) wetten / lex onderdeel gewoonte / ongeschreven recht onderdeel jurisprudentie / rechtspraak onderdeel wet in materiële zin

rechtsregime Eng.: legal regime : internationaal privaatrecht - geheel aan juridische regelgeving van een bepaalde Staat die op een bepaalde kwestie van toepassing is. Bijv. Op een contract gesloten in Nederland tussen Nederlandse partijen is in principe het Nederlands rechtsregime van toepassing.

rechtsstaat Eng.: constitutional state : staatsrecht - staat waarin de vrijheidsbeginselen, democratie, eerbiediging van mensenrechten en scheiding der machten gelden. Art. 7 avdr - Zie ook: nadere verklaring rechtsorde nadere verklaring anarchie nadere verklaring Trias Politica / scheiding van machten onderdeel democratische rechtsstaat

rechtssubjecten Eng.: subjects : rechtssociologie - dragers van rechten en plichten. Bijv. natuurlijke personen en rechtspersonen. Zie ook: tegenstelling rechtsobject

rechtssysteem / rechtsstelsel : staatsrecht - geheel van met elkaar verband houdende rechtsregels. Bijv. m.b.t. de leer van aansprakelijkheid of het auteursrecht.

rechtstheorie / rechtstheoretisch : rechtsfilosofie - de rechtswetenschap theoretisch benaderd, dus op zuiver juridische fundamenten.

rechtstitel : vermogensrecht - de rechtsverhouding die aan zaaksoverdracht ten grondslag ligt. Art. 84 Boek 3 BW - Zie ook: nadere verklaring koopovereenkomst / koopcontract nadere verklaring schenking / schenken / geschonken hierarchische verhouding obligatoire overeenkomst

rechtstreeks toepasselijk : staatsrecht - directe werking van verdragen (bijv. EG-Verdrag) of (Europese) Verordeningen, waardoor zij rechtstreeks door de burger kunnen worden ingeroepen. Een verordening heeft een algemene strekking, is verbindend in al haar onderdelen en is ~ in elke lidstaat van de Europese Unie. Art. 93 Grondwet en 249 EG-verdrag

rechtstreekse toepasselijkheid : Europees recht - gemeenschapsrecht legt behalve de communautaire instellingen en de lidstaten ook rechtstreeks aan de burgers van de EU rechten en plichten op.

rechtstreekse werking : internationaal publiekrecht - burger kan voor zijn nationale gerecht een beroep doen op een bepaling van een internationaal recht. Het hangt af van de uitleg van de regel of het internationale recht gebruikt mag worden. Bijv. de rechtstreekse toepasselijkheid van een verordening impliceert dat EG-verordeningen ~ hebben. Art. 93 GW

rechtsuitwijzing : zakenrecht - het door de rechter laten vaststellen van de rechtspositie van een registergoed, bijv. een huis of groot schip, of het recht dat een persoon daarover kan uitoefenen. Art. 27 Boek 3 BW

rechtsverfijning : rechtstheorie - het verfijnen van een rechtsvoorschrift doormiddel van een uitleg, waardoor het recht minder ruim uitgelegd kan worden.

rechtsverhouding Eng.: legal relationship : vermogensrecht - juridische verhouding of relatie tussen partijen. Bijv. de ~ tussen partijen wordt beheerst door Nederlands recht. Art. 110 Boek 3 BW en 410 Boek 8 BW - Zie ook: nadere verklaring rechtsbetrekking nadere verklaring internationaal privaatrecht (IPR) / aanwijzend recht

rechtsverkeer : rechtssociologie - handelsverkeer; de normen en waarden die daarbinnen gelden. Art. 15a Boek 3 BW en 196b Boek 6 BW

rechtsverkrijgende : vermogensrecht - persoon die een zaak verkrijgt en daarover mag beschikken. Art. 80 Boek 3 BW - Zie ook: nadere verklaring verkrijging / verkrijgen / verkregen nadere verklaring verkrijging onder algemene titel

rechtsverkrijging Eng.: obtain of right : vermogensrecht - juridische verkrijging; wijze waarop men rechthebbende (van een goed) kan worden. Bijv. erven is een ~ onder algemene titel. Art. 80 Boek 3 BW en 106 Boek 3 BW - Zie ook: hierarchische verhouding overdracht hierarchische verhouding levering hierarchische verhouding verkrijgende verjaring hierarchische verhouding erfgenaamschap

rechtsvermoedelijk overlijden : personen- en familierecht - is een persoon gedurende (in beginsel) vijf jaar vermist, dan kan de rechtbank op verzoek van belanghebbenden en na behoorlijke oproeping van de vermiste, verklaren dat er rechtsvermoeden van overlijden van de vermiste bestaat, waarna de nalatenschap kan worden afgewikkeld. Art. 413 Boek 1 BW en 418 Boek 1 BW - Zie ook: nadere verklaring legaat nadere verklaring vermissing / vermissen / vermist

rechtsvermoedens : burgerlijk procesrecht - vermoeden dat, behoudens tegenbewijs, wettelijk als feit wordt aangenomen en waaraan rechtsgevolgen kunnen worden verbonden. Bijv. vermoeden van overlijden. Art. 413 Boek 1 BW en 610a Boek 7 BW

rechtsverwerking : verbintenissenrecht - door eigen handelen of nalaten geen beroep meer kunnen doen op een (wettelijk) recht. Bijv. door niet binnen bekwame tijd na ontdekking van een gebrek te protesteren. Art. 89 Boek 6 BW - Zie ook: nadere verklaring reclamatie / reclameren / gereclameerd onderdeel verjaring / verjaren / verjaard tegenstelling appellabel vonnis

rechtsvinding : rechtsfilosofie - in geval een wettelijke bepaling ontbreekt stelt de rechter zelf een rechtsregel vast, waarop hij zijn oordeel baseert. Zie ook: nadere verklaring rechtsvorming nadere verklaring heuristiek

rechtsvoorganger / rechtsvoorgangster (v,) : rechtspersonenrecht - de (rechts)persoon die eerst de rechten en verplichtingen droeg; rechtspersoon die al bestond vóórdat een organisatorische verandering plaatsvindt, een rechtsopvolger bestaat ná een organisatorische verandering. Bijv. toen telecombedrijf Telfort B.V. als O2 B.V. verder ging, was Telfort de ~ van O2. Zie ook: tegenstelling rechtsopvolger

rechtsvordering Eng.: claim : vermogensrecht - eis die degene die daarbij voldoende belang heeft bij het gerecht indient. Art. 296 Boek 3 BW en 303 Boek 3 BW - Zie ook: nadere verklaring eis in conventie nadere verklaring claim nadere verklaring relatief recht / vorderingsrecht niet gelijk aan vorderingsrecht / (mv.) vorderingsrechten

rechtsvormen : ondernemingsrecht - de in het Nederlands recht bekende ondernemingsvormen van natuurlijke personen en rechtspersonen. Bijv. eenmanszaak resp. besloten vennootschap of naamloze vennootschap. Zie ook: onderdeel eenmanszaak onderdeel besloten vennootschap (BV) niet gelijk aan rechtsvorming onderdeel naamloze vennootschap (NV)

rechtsvorming : rechtsfilosofie - formulering van regels, zodanig dat door die formulering tevens is bepaald welke feiten van het voorliggende geval relevant zijn en zodanig dat de beslissing als een concreet voorschrift daaruit voortvloeit (H. Franken). Zie ook: nadere verklaring rechtsvinding nadere verklaring heuristiek nadere verklaring rechtsvormen

rechtsvraag Eng.: issue of law : rechtsfilosofie - vraag hoe een bepaalde wettelijke regel moet worden uitgelegd of in welk juridisch kader feiten en omstandigheden moeten worden geplaatst teneinde het geschil te kunnen oplossen. De ~ kan in hoogste instantie door de Hoge Raad worden beantwoord. Dit geldt evenwel niet voor feitelijke vragen. Zie ook: hierarchische verhouding casus / (mv.) casussen

rechtsweigering : prcesrecht - situatie waarin een rechter weigert om een uitspraak te doen in een bij hem aanhangig gemaakte zaak. Bijv. door aanvoering van het stilzwijgen, de duisterheid of de onvolledigheid van de wet; ~ verplicht de rechter tot vergoeding van kosten, schaden en interessen. Art. 13 Wet AB

rechtswetenschap Eng.: jurisprudence : rechtswetenschap - wetenschap die zich bezighoud met alle facetten van het recht. Bijv. de hoogleraar houdt zich bezig met ~.

rechtszaak / rechtszaken Eng.: law case : procesrecht - gerechtelijke procedure. Zie ook: nadere verklaring class action suit onderdeel rechtsgeschillen

rechtszekerheidsbeginsel Eng.: principle of legal certainty : rechtsfilosofie - beginsel dat de overheid rekening dient te houden met de opgewekte verwachtingen bij burgers zodat daarin geen abrupte wijziging komt, met uitzondering van dringende noodzaak. Zie ook: nadere verklaring overgangsregeling nadere verklaring vertrouwensbeginsel

rechtvaardigheid : rechtsfilosofie - persoonlijke beleving van hetgeen juist en eerlijk (fair) is; rechtschapen zijn, zonder aanzien des persoon optreden. Codificatie van de aanvullende of derogerende werking van redelijkheid en billijkheid is ontstaan uit oogpunt van ~. Art. 2 Boek 6 BW

rechtvaardigheidsgrond : overeenkomstenrecht - uitsluitingsgrond voor een onrechtmatige daad. bijv. noodtoestand, toestemming van de benadeelde, wettelijk voorschrift en bevoegd gegeven ambtelijk bevel.

rechtvaardigingsgronden Eng.: justification ground : strafrecht - feiten en omstandigheden die de strafbaarheid van het feit wegnemen, zoals noodweer, wettelijk voorschrift en ambtelijk bevel. Art. 40 WvSr en 41 WvSr - Zie ook: onderdeel overmacht onderdeel strafuitsluitingsgronden

rechtverkrijgende : vermogensrecht - persoon die in enig recht, enige rechtsverhouding als opvolger van een ander optreedt. Bijv. onder algemene titel of onder bijzondere titel. Art. 80 Boek 3 BW

recidive / herhaling : strafrecht - herhaling van een strafbaar feit. Bijv. ~ kan bij de beoordeling van strafbare feiten een strafvermeerderende factor zijn. Art. 421 WvSr en 423 WvSr - Zie ook: nadere verklaring HALT-afdoening

recidivist Eng.: recidivist : strafprocesrecht - persoon die zich schuldig maakt aan herhaling van dezelfde strafbare feiten. Bijv. hij die wordt opgepakt en veroordeeld voor diefstal, pleegt als hij vrijkomt opnieuw een diefstal.

recipiéren / gerecipieerd : rechtswetenschap - onthalen; opnemen. Bijv. het zgn. 'Rooms-Hollandse recht' is de eigenaardige mengvorm van ~ Romeins en nationaal recht.

reciprociteitsbeginsel : intellectuele eigendomsrecht - beginsel dat onder omstandigheden van gelijkheid mag worden afgeweken. Bijv. de Berner Conventie staat aan de aangesloten landen toe om onder omstandigheden af te wijken van het assimilatiebeginsel en bescherming onder het nationale recht slechts te verlenen op basis van wederkerigheid. nadere verklaring assimilatiebeginsel nadere verklaring discriminatie / discrimineren / gediscrimineerd

reclamant : zakenrecht - persoon die teruggave of afgifte van een bepaalde zaak vordert; persoon die een bezwaarschrift heeft ingediend. Bijv. tegen de gemeente. Art. 22 iw 1990 - Zie ook: nadere verklaring recht van reclame / reclamerecht

reclamatie / reclameren / gereclameerd Eng.: reclaim : consumentenrecht - binnen een bepaalde tijd bij de leverancier ingediende klacht over een zaak die niet deugdelijk is geleverd. ~ kan leiden tot herstel of vervanging van de geleverde zaak of terugbetaling van de koopprijs. De wijze waarop kan worden ~ is vaak in algemene voorwaarden geregeld. Zie ook: nadere verklaring recht van reclame / reclamerecht nadere verklaring misleidende reclame

Reclame Code Commissie (RCC) : mediarecht - commissie die beoordeelt of adverteerders en anderen die verantwoordelijk zijn voor het maken van reclame, zich aan de Reclame Code hebben gehouden. Eenieder die meent dat reclame in strijd is met de Reclame Code, kan bij de ~ een klacht indienen. De Commissie beoordeelt, na de adverteerder te hebben gehoord, of de reclame in strijd is met de Reclame Code. De ~ kan ook reclame beoordelen zonder dat daarover bij haar een klacht is ingediend. De ~ bestaat uit vijf leden. (RCC) Art. 18 Boek 7 BW - Zie ook: nadere verklaring reclamerecht niet gelijk aan Reclameraad

Reclameraad Eng.: advertising Standards Authority : mediarecht - door de overheid ingestelde raad die belast is met het toezicht op de naleving van de door de overheid opgestelde richtlijnen voor de etherreclame.

reclamerecht : mededingingsrecht - geheel van regels m.b.t. het maken van reclame. Vooral de Reclame Code Commissie buigt zich over het ~. Zie ook: nadere verklaring Reclame Code Commissie (RCC)

reclassering : strafrecht - instantie die veroordeelden na het uitzitten van hun straf helpt terug te keren in de samenleving; meerderjarigen begeleidt bij taakstraffen; mensen begeleidt die als bijzondere voorwaarde bij een voorwaardelijke straf toezicht door de reclassering opgelegd hebben gekregen. Art. 2 rr 1995 - Zie ook: nadere verklaring veroordeelde nadere verklaring taakstraf onderdeel jeugdreclassering

recognitie : rechtsgeschiedenis - nog steeds in ambtelijke kringen gebruikte benaming uit de 16e-17e eeuw voor de periodieke betaling van een erkenning van een (eigendoms)recht of andere kleine prestatie. Bijv. de akte uit 1676 waarbij de raden en meesters van de Rekeningen der Domeinen van de Staten van Holland en West-Friesland Adriaan Pauw, heer van Bennebroek toestemming geven tot het leggen en oprichten van een vogelkooi te Bennebroek op een stuk land van 4 morgen groot aan de kant van het Haarlemmermeer, genaamd het Rottegat, tegen een jaarlijkse ~ van 3 pond.

recommanderen / gerecommandeerd : rechtswetenschap - aanbevelen (aangetekend versturen van post)

reconvalescentie : rechtswetenschap - herstel van een gebrek. Bijv. ~ in een beschikking of regeling. Art. 58 Boek 3 BW - Zie ook: niet gelijk aan rectificatie / rectificeren / gerectificeerd

reconventie Eng.: counter-claim : burgerlijk procesrecht - procedure waarin de tegenclaim van een gedaagde aan de orde is. De gedaagde moet de ~ bij zijn reactie (antwoord) op de dagvaarding starten. Art. 136 Rv - Zie ook: tegenstelling conventie

reconventioneel : burgerlijk procesrecht - hetgeen betrekking heeft op een tegenclaim. Art. 136 Rv - Zie ook: tegenstelling conventie

reconventionele eis / reconventionele vordering : burgerlijk procesrecht - tegeneis of tegenclaim die de gedaagde (eiser in reconventie) tegelijk met zijn reactie op de dagvaarding indient. Art. 250 Rv - Zie ook: tegenstelling eis in conventie

rectificatie / rectificeren / gerectificeerd Eng.: rectification : verbintenissenrecht - herstel van een fout; in geval van een onrechtmatige daad kan de rechter een gedaagde veroordelen tot publicatie van een ~. Art. 167 Boek 6 BW en 42 kadw - Zie ook: nadere verklaring auteursrecht niet gelijk aan convalescentie / bekrachtiging

recyclage / recycleren / gerecycleerd Eng.: recycling : milieurecht - Frans: herwinning van oud materiaal om daar nieuwe producten van te maken. Bijv. ~ van oud papier om daar vervolgens kranten mee te maken. Bedrijven die ~ kunnen onder stringente voorwaarden subsidie krijgen. Art. 10.21 wm en 15.13 wm - Zie ook: hierarchische verhouding subsidiebeschikking

redactie / redigeren / geredigeerd Eng.: to draft : advocatuur - onder woorden brengen, opstellen van teksten; ontwerpen, schrijven.

redding en behoud : verzekeringsrecht - kosten gemaakt voor ~ bij schipbreuk, stranding, opbrenging of aanhouding komen ten laste van de verzekeraar; een verzekerde is verplicht op kosten van de verzekeraar al het mogelijke te doen om te redden wat er nog te redden valt; hij heeft daarvoor geen machtiging van de verzekeraar nodig. Art. 655 WvK

redelijk vermoeden van schuld : strafprocesrecht - op grond van objectief waarneembare feiten en omstandigheden vermoeden dat een persoon zich schuldig heeft gemaakt aan een strafbaar feit, m.a.w. verdachte is. Subjectieve (lees: onderbuik-) vermoedens van politie zijn niet voldoende om een persoon als verdachte aan te merken. Art. 27 WvSv

redelijke termijn Eng.: reasonable period of time : procesrecht - tijdsverloop waarbinnen de overheid voortvarend en zonder onredelijke vertraging heeft opgetreden of tot vervolging is overgegaan. Het EVRM schrijft voor dat berechting binnen een ~ plaatsvindt; termijn van doorgaans max. twee jaren waarbinnen een straf- of bestuurszaak tegen een burger moet zijn afgedaan. Dit ter voorkoming van onredelijke vertraging. Volgens vaste rechtspraak van het Europese Hof begint in strafzaken de termijn te lopen vanaf het moment dat er sprake is van een criminal charge: het moment dat jegens de betrokkene een handeling is verricht waaraan deze in redelijkheid de verwachting heeft kunnen ontlenen dat het Openbaar Ministerie een strafvervolging tegen hem zal instellen. Bijv. het moment waarop een verdachte voor het eerst door de politie is verhoord. Het eindpunt ligt op het moment dat er aan de strafvervolging definitief een einde is gekomen. Bij de beantwoording van de vraag of in een bepaald geval de redelijke termijn is overschreden, wordt door de rechter een aantal criteria gehanteerd, zoals de ingewikkeldheid van de zaak, het gedrag van de verdachte, de houding van de justitiële autoriteiten en de positie van de verdachte. Art. 6 EVRM en 14 BUPO

redelijke toerekening : strafrecht - de gevolgen van een bepaalde daad, die redelijkerwijs op het conto van de pleger van die daad kunnen worden geschreven (N. Jörg/C. Kelk). Bijv. het Longembolie-arrest (HR 12 september 1978, NJ 1979, 60). De kern van dit arrest hield in dat het optreden van een dodelijke longembolie als gevolg van een botsing bekomen letsel, niet van zodanige aard was dat het overlijden van het slachtoffer redelijkerwijs niet meer als gevolg van de botsing aan de dader zou kunnen worden toegerekend.

redelijkerwijs : rechtswetenschap - met verstand geredeneerd; billijkheidshalve. Bijv. de inlichtingen worden op zodanige wijze verstrekt dat redelijkerwijs zeker is dat de betrokkene deze naar haar inhoud heeft begrepen (cit. Embryowet). Art. 2:10 AWB en 33a WvSr

redelijkheid en billijkheid Eng.: reasonableness and equity : vermogensrecht - verwijzing naar maatstaven van ongeschreven recht die op rechtsverhoudingen een aanvullende of beperkende werking kunnen hebben. Art. 12 Boek 3 BW en 248 Boek 6 BW - Zie ook: nadere verklaring toerekening naar redelijkheid / toerekenen naar redelijkheid / toegerekend naar redelijkheid

redelijkheidsbeginsel : bestuursrecht - algemeen beginsel van behoorlijk bestuur dat een bestuursorgaan bij het nemen van een beslissing alle belangen tegen elkaar moet aFwegen. Art. 3:04 AWB - Zie ook: nadere verklaring algemene beginselen van behoorlijk bestuur (ABBB) nadere verklaring bestuursrecht / administratief recht / administratieve recht

redenering a contrario / contrair redeneren Eng.: argumentum a contrario / a contrario argument / argument from the contrary : rechtsfilosofie - vorm van redeneren waarbij een regel als specifiek voor het geregelde geval wordt beschouwd en dus niet in vergelijkbare gevallen geldt. Zie ook: tegenstelling redenering naar analogie / analoog redeneren

redenering naar analogie / analoog redeneren Eng.: interpretation by analogy : rechtsfilosofie - vorm van redeneren waarbij een regel in een vergelijkbaar, maar niet geregeld geval wordt gehanteerd. Zie ook: tegenstelling redenering a contrario / contrair redeneren

reder : zeerecht - eigenaar van een zeeschip. Art. 10 Boek 8 BW en 190 Boek 8 BW

rederij Eng.: shipping company : verkeersrecht - de eigenaar van een zeeschip.
Een bedrijf dat een of meer schepen uitrust en in de vaart brengt. (bron: Woordenboek Nederlands) Art. 10 Boek 8 BW

redhibitoria actio : overeenkomstenrecht - Latijn: de door de koop veroorzaakte kosten terugkrijgen; de koper heeft de ~ ingesteld tegen de verkoper, en daarmee krijgt hij de koopprijs terug als hij de zaak terruggeeft.

redresstuk : ruimtelijke ordening - stuk dat wordt ingeschreven in de openbare registers, waarin een vergissing is geconstateerd. Bijv. V heeft een stuk grond van 3 hectare. Hij verkoopt 1 ha aan A, 1 ha aan B en 0,99 ha aan C. De bedoeling was om alles te verkopen maar V heeft dus nog 0,01 hectare in eigendom in zijn oorspronkelijke stuk van 3 hectare. Dit wordt in een redresstuk vastgelegd en zal later waarschijnlijk door middel van een rectificatie akte worden verbeterd.

referendaris Eng.: head of department : rechtswetenschap - de hoofdambtenaar bij onder andere een departement. Bijv. de ~ bij de Dienst van de Mijnbouw in Bandoeng. Zie ook: nadere verklaring referentie

referendumcommissie : politiek - onafhankelijke commissie, die geen standpunt inneemt over de uitslag van het referendum.

referentie / refereren / gerefereerd : rechtswetenschap - verwijzen. Bijv. ~ vragen in het kader van een sollicitatie. Zie ook: nadere verklaring referte / refereren / gerefereerd

referentiekader : rechtswetenschap - normen en waarden waarnaar een persoon zich in zijn handelen en opvattingen richt.

referentieprijs : handelsrecht - de gebruikelijke prijs.

referte / refereren / gerefereerd : burgerlijk procesrecht - conclusie van een partij die inhoudt dat hij geen bezwaren tegen een vordering of verzoek aanvoert en de zaak aan het oordeel van de rechter overlaat; zich conformeren aan hetgeen de rechter zal beslissen. Bijv. de vrouw heeft zich bij verweerschrift ~ aan het oordeel van de rechtbank ten aanzien van het verzoek tot echtscheiding. Zie ook: nadere verklaring conclusie / (mv.) conclusies nadere verklaring referentie / refereren / gerefereerd

referteperiode : sociaal recht - periode waarin de werknemer loon heeft ontvangen dat meetelt voor de berekening van de hoogte van het uitkeringsloon. bijv. dagloon is het in de referteperiode genoten loon gedeeld door 261 dagloondagen.

reflexwerking : rechtsfilosofie - toepassing van een wet of regel op personen voor wie die wet of regel oorspronkelijk niet was bedoeld. Bijv. de kantonrechter stelt vast dat art. 2 lid 12 van de Wet Aanpassing Arbeidsduur (WAA) voorschrijft dat de wet niet geldt voor bedrijven die minder dan tien werknemers in dienst hebben. Daarom heeft die wet geen ~ voor kleine bedrijven. Zie ook: niet gelijk aan teleologische interpretatie / teleologisch interpreteren / teleologisch geïnterpreteerd

reformatio in peius : strafprocesrecht - Latijn: wijziging van een besluit of vonnis, waardoor de persoon die daartegen opkwam nog meer wordt benadeeld. Bijv. de veroordeelde die hoger beroep instelt, riskeert in appèl een hogere straf dan in eerste aanleg is opgelegd. Zie ook: nadere verklaring appèl / hoger beroep (HB)

refoulement : asielrecht - Frans: terugdrijving. Het terugsturen van een asielzoeker naar zijn eigen land, terwijl niet vaststaat of hij daar veilig kan verblijven. Voor Nederland en alle landen die het vluchtelingenverdrag van Genève hebben ondertekend, geldt een verbod op ~. (bron: Min. Jus.) Art. 33 vg - Zie ook: nadere verklaring Vluchtelingenverdrag van Genève (1951) nadere verklaring uitzetting / uitzetten / uitgezet

refugié sur place : vreemdelingenrecht - Frans: vluchteling die in eerste instantie niet bang hoefde te zijn voor vervolging in het land van herkomst. Maar omdat hij zich in het land waar hij asiel aangevraagd heeft met bepaalde praktijken bezighoudt tegen het land van herkomst, bestaat deze angst wel.