Typ hierboven uw zoekterm of scroll

© 2001-2015 Lycaeus Juridisch Woordenboek - Alle rechten voorbehouden>

recapitulatie Eng.: recapitulation : - korte samenvatting van de belangrijkste informatie in een betoog e.d.

recepis : effectenrecht - voorlopig stuk dat soms na een emissie van aandelen of obligaties wordt afgegeven om de tijd die gemoeid is met de aanmaak van de definitieve stukken te overbruggen. Een ~ is verhandelbaar.

receptie : advocatuur - ontvangst. Bijv. hierbij bevestig ik de goede ~ van uw stukken.

reces : politiek - schuld uitgedrukt in procenten van het Bruto Binnenlands Product.

recessie : economie - negatieve economische groei. Gewoonlijk wordt van ~ pas gesproken als de negatieve groei twee achtereenvolgende kwartalen aanhoudt. (bron: beleggingsplein.nl)

rechercheur Eng.: detective : staatsrecht - politiebeambte bij de speurdienst (recherche) van de politie.

recht : rechtsfilosofie - geheel van regels die in de samenleving van een land of regio gelden. Zie ook: nadere verklaring rechtsnorm nadere verklaring objectief recht / (mv.) objectieve rechten onderdeel materieel recht onderdeel formeel recht

recht : fiscaal recht - heffing, leges, retributie. Zie ook: nadere verklaring rechtsnorm nadere verklaring objectief recht / (mv.) objectieve rechten onderdeel materieel recht onderdeel formeel recht

recht aan order : pand- en hypotheekrecht - aanduiding op een waardepapier dat, in plaats van de daarin genoemde schuldeiser, ook aan een ander kan worden uitbetaald, mits aangewezen door endossement. Art. 93 Boek 3 BW en 236 Boek 3 BW - Zie ook: onderdeel endossement / rugtekening / endosseren / geëndosseerd

recht aan toonder : handelsrecht - betaling die louter op vertoon van een waardepapier plaatsvindt. Het ~ wordt overgedragen door het in de macht van de verkrijger te brengen. De persoon die een dergelijk waardepapier bezit, heeft ~. Art. 474b Rv en 86 Boek 3 BW - Zie ook: tegenstelling aandeel op naam / (mv.) aandelen op naam

recht der vorderingen en schulden : rechtsgeschiedenis - leerstelling van Delbrëck dat vorderingen en schulden niet geheel kunnen worden gelijkgesteld met gewone zaken. Door hun eigen aard zouden zij een zelfstandig rechtsgebied vormen. (Verhoeven)

recht op afschrift : erfrecht - een niet-erfgenaam die een wettelijk recht heeft als bedoeld in de artt. 29 tot en met 33, 35, 36 en 38 van Boek 4 Burgerlijk Wetboek, mag een afschrift eisen van de bescheiden behorende tot de erfenis. Art. 39 Boek 4 BW

recht op betoging / demonstratievrijheid : mensenrechten - grondrecht om op een openbare plaats tegen bepaalde zaken of opvattingen te demonstreren. ~ is een vorm van vrijheid van meningsuiting. Dit recht kan o.a. ter voorkoming van wanordelijkheden worden gereguleerd. Bijv. geen ~ van neonazi's in het stadscentrum, maar daarbuiten. Art. 9 Grondwet - Zie ook: nadere verklaring betoging / betogen / betoogd nadere verklaring recht van petitie

recht op inlichtingen : erfrecht - een niet-erfgenaam die een wettelijk recht heeft als bedoeld in de artt. 29 tot en met 33, 35, 36 en 38 van Boek 4 Burgerlijk Wetboek, mag inlichtingen eisen over de erfenis. Art. 39 Boek 4 BW

recht op inzage : erfrecht - een niet-erfgenaam die een wettelijk recht heeft als bedoeld in de artt. 29 tot en met 33, 35, 36 en 38 van Boek 4 Burgerlijk Wetboek, mag inzage eisen in de bescheiden behorende tot de erfenis. Art. 39 Boek 4 BW

recht op naam : personen- en familierechtrecht - de bevoegdheid een naam te voeren op grond van afstamming of adoptie en tegen onrechtmatig gebruik van het ~ op te treden. Art. 4 Boek 1 BW

recht op nationaliteit Eng.: right ot nationality : mensenrechten - universeel recht van de mens op de aanduiding van welk land hij onderdaan is. Art. 15 UVRM en 1 wcn

recht op privacy : privacyrecht - Engels: eerbiediging van de persoonlijke levenssfeer. ~ is een grondrecht; recht om met rust gelaten te worden, zowel fysiek (onaantastbaarheid menselijk lichaam, huisrecht) als informationeel (verwerking van persoonsgegevens, briefgeheim). Art. 10 Grondwet en 107a kadw - Zie ook: nadere verklaring klassieke grondrechten nadere verklaring Wet bescherming persoonsgegevens (Wbp)

recht op rechtsbijstand Eng.: right of legal counsel : sociale advocatuur - bevoegdheid om zich door een professionele rechtsbijstandverlener, bijv. advocaat, te laten bijstaan. Het BUPO garandeert ~ voor iedere verdachte die wordt vervolgd. Art. 14 BUPO en 13 Advw - Zie ook: nadere verklaring Raad voor Rechtsbijstand (RvR) nadere verklaring Internationaal verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten (BUPO) nadere verklaring advocaat / advocaten / (oneigen.) advokaat

recht op regenwater : burgerlijk recht - recht om het regenwater op te vangen voor gebruik of winning ter distributie.

recht op zwangerschapsverlof Eng.: right to maternal leave : arbeidsrecht - recht op vrije dagen die werkneemsters hebben in verband met hun bevalling. Het ~ bestaat vanaf zes weken voor de vermoedelijke bevalling en loopt tot zes weken na de dag van de bevalling. Art. 3:01 wet arbeid en zorg en 3:03 wet arbeid en zorg

recht spreken Eng.: administer justice : burgerlijk procesrecht - primaire eis door de eiser in een civiele procedure gesteld. Bijv. de eiser vordert als hoofdvordering het herstel van de door hem gekochte tafel. primaire eis nevenvordering

recht van beklemming : fiscaal recht - het recht om tegen betaling landerijen altijddurend te gebruiken.

recht van beraad : erfrecht - recht om zich gedurende een bepaalde termijn te bezinnen op een bepaald antwoord. Bijv. een nalatenschap hoeft niet zomaar te worden geaccepteerd. Allereerst hebben erfgenamen gedurende een periode van drie maanden na het overlijden het ~.

recht van beraad : notarieel recht - recht van verkoper om zich te beraden of zijn geveilde zaak feitelijk aan de begunstigde van de veiling mag worden gegund (lees: verkocht). De verkoper heeft het recht zich over al dan niet gunnen enige tijd te beraden. De termijn van beraad eindigt vaak de eerste werkdag volgende op de afslag om vijf uur in de middag of zoveel eerder als verkoper mocht hebben gegund. Indien de verkoper zich binnen de termijn van beraad niet heeft uitgesproken, wordt hij geacht niet te hebben gegund.

recht van coöptatie Eng.: right to co-optation : rechtswetenschap - het recht om een persoon als lid aan te nemen.

recht van de dertiende penning / handwissel : vastgoedrecht - opslagpercentage van 7,7% (dertiende deel) van de koopprijs, dat de kopers van grond in Vinkeveen, Abcoude en omstreken betalen aan de oorspronkelijke eigenaren van die grond. Op grond van een wet uit 1984 vervalt het ~ per 1 januari 2015. Het ~ dateert uit de Middeleeuwen.

recht van enquête Eng.: right of inquiry : ondernemingsrecht - bevoegdheid om de ondernemingskamer van het Gerechtshof te Amsterdam te vragen een onderzoek in te stellen naar het beleid en de gang van zaken van een rechtspersoon. De advocaat-generaal bij het Gerechtshof te Amsterdam kan om redenen van openbaar belang het ~ inroepen. Art. 344 Boek 2 BW en 345 Boek 2 BW - Zie ook: nadere verklaring ondernemingskamer nadere verklaring advocaat-generaal / (mv.) advocaten-generaal (AG)

recht van geërfde : rechtsgeschiedenis - begrip uit de 19de eeuw. Het ~ hield onder meer in dat men vee mocht laten grazen en plaggen voor de potstal en de schaapskooi mocht steken op de markegronden. Hierdoor kon veel dierlijk mest geproduceerd worden voor de akkers.

recht van gebruik en bewoning : zakenrecht - soort vruchtgebruik bestaande uit een persoonlijk en beperkt recht tot gebruik en bewoning van een woning. Het ~ kan niet vervreemd of bezwaard worden en beperkt zich tot hetgeen noodzakelijk is voor de bewoning van degene aan wie het recht werd verleend, en diens gezin. Art. 226 Boek 3 BW

recht van hypotheek : pand- en hypotheekrecht - een persoon geeft het ~ aan de geldverstrekker bij het afsluiten van een hypotheek. Blijft hij in gebreke met de aflossing en wordt zijn huis openbaar verkocht, dan heeft de geldverstrekker voorrang bij het vorderen van de opbrengst.

recht van initiatief / initiatiefrecht Eng.: right to initiate legislation : staatsrecht - recht van de Koning en de Tweede Kamer om zelfstandig wetsvoorstellen in te dienen. Art. 82 Grondwet en 114 Rvo ii

recht van klauwengang en stoppelweide : rechtsgeschiedenis - recht om vee op afgemaaide grond of onafgesloten braak liggend land te laten weiden.

recht van opstal / opstalrecht Eng.: superficies : zakenrecht - zakelijk recht om in, op of boven een onroerende zaak van een ander gebouwen, werken of beplantingen in eigendom te hebben of te verkrijgen. Door ~ wordt natrekking doorbroken. Art. 101 Boek 5 BW - Zie ook: nadere verklaring natrekking / accessie nadere verklaring erfpacht / (oneigen.) erfpachtrecht nadere verklaring zakelijk recht / zakelijke rechten

recht van overpad Eng.: right of way : zakenrecht - erfdienstbaarheid, die inhoudt dat de eigenaar van het zgn. 'heersende erf' het recht heeft om te voet over het land van een ander (het dienende erf) te gaan. Art. 71 Boek 5 BW - Zie ook: nadere verklaring erfdienstbaarheid / erfdienstbaarheden / servituut / servituten onderdeel retributie / retribueren / geretribueerd

recht van petitie : mensenrechten - grondwettelijk recht om schriftelijke verzoeken bij een betreffend overheidsorgaan in te dienen. Belangenverenigingen grijpen het ~ aan om bij de overheid problemen onder de aandacht te brengen. Art. 5 Grondwet - Zie ook: nadere verklaring lobby nadere verklaring vrijheid van meningsuiting / drukpersvrijheid

recht van reclame / reclamerecht Eng.: reclaim : consumentenrecht - bij de leverancier (kunnen) klagen dat een zaak niet deugdelijk is geleverd, hetgeen tot herstel, vervanging van de geleverde zaak of terugbetaling van de koopprijs kan leiden. Art. 39 Boek 7 BW en 40 Boek 7 BW - Zie ook: hierarchische verhouding aflevering / afleveren / afgeleverd nadere verklaring reclamant niet gelijk aan misleidende reclame

recht van voorrang : vermogensrecht - preferente of voorrangsbehandeling die voortvloeit uit een bepaalde hoedanigheid. Bijv. pandhouder of hypotheekhouder. Art. 278 Boek 3 BW en 7 ROW 1995 - Zie ook: nadere verklaring sequester / sekwester nadere verklaring rechterlijke machtiging

recht van weg : zakenrecht - erfdienstbaarheid, dat inhoudt het recht om gebruik te maken van een weg over de grond van de buren om bijv. het eigen perceel te kunnen bereiken. Art. 70 Boek 5 BW

rechtbank van eerste aanleg Eng.: court of first instance : procesrecht - eerste rechtbank die een zaak behandelt. Bijv. bij moord is de rechtbank de ~, terwijl bij verkeersovertredingen dat de sector kanton zal zijn. Tegen een uitspraak van een ~ staat vaak hoger beroep open.

rechten / leges : vreemdelingenrecht - bedrag dat een vreemdeling moet betalen voor een overheidsdienst. Vreemdelingen die een aanvraag om toelating indienen, moeten in de meeste gevallen ~ betalen. (bron: Min. Jus.) Zie ook: tegenstelling baatbelasting tegenstelling belastingen nadere verklaring ratio legis

rechten / leges : fiscaal recht - gemeentelijke belasting op het verstrekken van afschriften van gemeentelijke documentatie of andere administratieve handelingen. Bijv. ~ op een afschrift van de geboorteakte. Art. 229 Gemw en 304 Gemw - Zie ook: tegenstelling baatbelasting tegenstelling belastingen nadere verklaring ratio legis

rechten en plichten Eng.: rights and duties : rechtswetenschap - twee kanten van een rechtsverhouding. Bijv. bij koop: de een heeft de plicht om te leveren en de ander om te betalen. Spiegelbeeldig staan daar tegenover de rechten op de tegenprestaties: genot van de zaak en genot van het ontvangen geld.

rechter Eng.: judge : staatsrecht - rechtspreker bij het gerecht. Art. 17 Grondwet - Zie ook: onderdeel kantonrechter tegenstelling officier van justitie (OvJ) onderdeel raadsheer / raadsheren onderdeel strafrechter

rechter-commissaris (RC) / onderzoeksrechter Eng.: judge of instruction : strafprocesrecht - rechter die in het strafproces op actieve wijze het gerechtelijk vooronderzoek leidt. Hij wordt ingeschakeld bij de toepassing van bepaalde dwangmiddelen; de ~ is als rechter lid van de rechtbank en wordt door het gerechtshof benoemd. Als de officier van justitie een nader onderzoek nodig acht om meer gegevens over de zaak te verzamelen, dan kan hij ingevolge art 181 WvSv een vordering instellen tot een gerechtelijk vooronderzoek bij de ~. De ~ kan in het onderzoek ook bijzondere taken hebben, zoals het afnemen van een getuigenverhoor. (bron: Justitie) Art. 170 WvSv en 181 WvSv - Zie ook: nadere verklaring gerechtelijk vooronderzoek (GVO) nadere verklaring bevel tot bewaring / bevel bewaring nadere verklaring officier van justitie (OvJ)

rechter-commissaris bij faillissementen Eng.: supervisory judge : insolventierecht - in faillissementen wordt er door de rechtbank een rechter-commissaris benoemd, die toezicht houdt op het werk van de curator. Meer specifiek dient hij toestemming te verlenen bij rechtshandelingen of transacties die de curator wil aangaan. Art. 14 Fw en 64 Fw - Zie ook: hierarchische verhouding crediteurencommissie hierarchische verhouding curator / (mv.) curatoren

rechter-commissaris bij surseance van betaling Eng.: supervisory judge : insolventierecht - in geval van surseance bestaat er geen verplichting om een rechter-commissaris te benoemen al gebeurt dat tegenwoordig bijna in alle gevallen wel. In surseance is de taak van de rechter-commissaris meer die van adviseur dan die van toezichthouder op de bewindvoerder. Art. 216 Fw en 223b Fw - Zie ook: hierarchische verhouding bewindvoerder in surseance

rechterlijk ambtenaar in opleiding (RAIO) : staatsrecht - jurist die taken van staande en zittende magistratuur verricht in het kader van zijn opleiding tot rechter of officier van justitie. Om toegelaten te worden tot de ~-opleiding, moet een rechtenstudie op universitair niveau op de onderdelen Nederlands burgerlijk (proces)recht, straf(proces)recht en bestuurs(proces)recht zijn doorlopen. Naast deze formele eis, moet de kandidaat voldoen aan een aantal eisen op het persoonlijke vlak. Art. 145 wet RO - Zie ook: onderdeel gerechtsauditeur / gerechtsauditeurs (mv.)

rechterlijk bevel Eng.: judicial order / court order : procesrecht - bevel van de rechter om bijv. op een zitting te verschijnen of een zittingszaal wegens ordeverstoring te verlaten.

rechterlijk bevel tot betaling : burgerlijk procesrecht - door de kantonrechter uitgevaardigd bevel tot betaling van een bedrag aan eiser. Dit kan alleen als de vordering voortkomt uit een overeenkomst, direct opeisbaar is en het bedrag niet hoger is dan € 5000,-.

rechterlijk gebod Eng.: court order : rechtswetenschap - een bevel van de rechter een handeling uit te voeren. Zie ook: tegenstelling rechterlijk verbod

rechterlijk pardon : strafrecht - bepaling in een vonnis dat geen straf of maatregel zal worden opgelegd i.v.m. de geringe ernst van het feit, de persoonlijkheid van de dader of de omstandigheden waaronder het feit is begaan; niet-opleggen van straf of maatregel ondanks schuldigverklaring. Art. 9a WvSr - Zie ook: tegenstelling generaal pardon

rechterlijk verbod Eng.: injuction : rechtswetenschap - een bevel van de rechter een handeling niet uit te voeren. Zie ook: tegenstelling rechterlijk gebod

rechterlijk vonnis / rechterlijke vonnissen (mv.) Eng.: judgements : burgerlijk procesrecht - vonnis afkomstig van de kantonrechter, rechtbank, het gerechtshof of de Hoge Raad. Bijv. het recht werd gehaald via een ~. Zie ook: tegenstelling arbitraal vonnis

rechterlijke bevelen tot handhaving der openbare orde : strafrecht - ~ is de naam van titel VII van het wetboek van strafvordering. Daarin zijn beschreven de procedures aangaande rechterlijke bevelen in geval van strafbare feiten die een verstoring van de openbare orde kunnen inhouden. Art. 540 WvSv en 550 WvSv

rechterlijke instanties : staatsrecht - kantongerechten, rechtbanken, gerechtshoven en de Hoge Raad. Zie ook: nadere verklaring absolute competentie / absolute bevoegdheid

rechterlijke macht Eng.: judiciary : staatsrecht - rechters en officieren van justitie. De rechters worden tot de zittende magistratuur gerekend en de officieren van justitie tot de staande magistratuur. De rechter blijft zitten tijdens de zitting, de officier van justitie voert staande het woord. Zie ook: onderdeel zittende magistratuur onderdeel staande magistratuur onderdeel schrijvende magistratuur

rechterlijke machtiging : procesrecht - verlof of machtiging van de rechter om iets te mogen doen. Bijv. een kind uit huis plaatsen kan slechts met ~. Art. 261 Boek 1 BW en 18 Boek 2 BW - Zie ook: tegenstelling volmacht nadere verklaring afkoelingsperiode nadere verklaring lijfsdwang

rechterlijke onpartijdigheid : staatsrecht - niet vooringenomen zijn ten gunste van één der partijen of belast zijn met richtinggevende opvattingen. Bijv. de rechter die bij de behandeling van een geschil zijn persoonlijke (extreme) politieke opvattingen laat meespelen getuigt niet van ~. Art. 6 EVRM en 14 BUPO - Zie ook: tegenstelling onafhankelijkheid van de rechter

rechter-plaatsvervanger (rechter-plv.) : procesrecht - rechterlijke ambtenaar die met rechtspraak belast is en bij de rechtbank werkzaam is. Een advocaat kan ~ zijn, een notaris niet. De ~ die tevens advocaat is zorgt er voor geen zaken te behandelen waarin zijn kantoorgenoten optreden of hebben opgetreden. Bijv. in de discussie over de nevenfunctie van advocaten als ~ ligt de nadruk op het vermijden van belangenverstrengeling en het voorkomen van de schijn van partijdigheid. Art. 22 wet RO en 40 wet RO

rechthebbende : rechtswetenschap - persoon die tot iets gerechtigd is. Bijv. ~ op de fiets is de eigenaar van die fiets. Art. 6 Boek 3 BW

rechtmatig verblijf : vreemdelingenrecht - verblijf met toestemming van de Nederlandse overheid. (bron: Min. Jus.) Art. 8 vw 2000 en 1 win - Zie ook: onderdeel kort verblijf onderdeel lang verblijf

rechtmatige daad Eng.: lawfull act : vermogensrecht - feitelijke handeling waar rechtsgevolgen aan verbonden zijn die niet in strijd zijn met het recht. Bijv. zaAKWaarneming, onverschuldigde betaling en ongerechtvaardigde verrijking. Zie ook: nadere verklaring rechtsgevolg

rechtmatige eigenaar : vermogensrecht - persoon die zich als eigenaar over een zaak mag gedragen. Zie ook: tegenstelling heling / heler / helen / geheeld

rechtmatigheidstoetsing Eng.: review on lawfulness : bestuursprocesrecht - rechterlijke beoordeling of de overheid zich bij het nemen van haar beslissing heeft gehouden aan de regels. Bijv. de algemene beginselen van behoorlijk bestuur. Art. 154 Gemw en 254 avdr - Zie ook: nadere verklaring marginale toetsing / marginale beleidstoetsing nadere verklaring beslissing nadere verklaring algemene beginselen van behoorlijk bestuur (ABBB) tegenstelling doelmatigheidstoetsing

rechtsaanwijzende overeenkomst : overeenkomstenrecht - overeenkomst waarin wordt bepaald welke (soort) rechtspreker bevoegd is om zich te buigen over de geschillen die uit die overeenkomst voortvloeien. Zie ook: nadere verklaring arrondissementsrechtbank / rechtbanken nadere verklaring scheidsgerecht

rechtsbedeling : mensenrechten - de (wijze van) toepassing van het recht. Bijv. voor de ~ zijn vier verschillende soorten rechtbanken bevoegd: het kantongerecht, de arrondissementsrechtbank, het Gerechtshof en de Hoge Raad. Art. 6 EVRM beschermt het recht op behoorlijke ~ als mensenrecht. Daarbij is de fair hearing als zelfstandig van beduidende betekenis.

rechtsbekwaam : vermogensrecht - bekwaam om bepaalde rechten uit te oefenen.

rechtsbekwaamheid : vermogensrecht - bekwaamheid om bepaalde rechten uit te oefenen. Zie ook: tegenstelling handelingsonbekwaamheid

rechtsbescherming : arbeidsrecht - bescherming door vooral de wet en de rechtspraak van een bepaalde positie in een rechtsverhouding. Bijv. werknemers en huurders genieten grotere ~ dan werkgevers resp. verhuurders.

rechtsbeslissing : procesrecht - beslissing van juridische aard met zekere rechtsgevolgen. Bijv. het handelen van persoon Janssen is onrechtmatig.

rechtsbestel : staatsrecht - rechtsorde. Zie ook: niet gelijk aan staatsbestel

rechtsbetrekking : burgerlijk recht - juridische verhouding of relatie tussen partijen. Bijv. de persoonlijke ~ tussen echtgenoten wordt beheerst door Nederlands recht. Art. 1 wchb - Zie ook: nadere verklaring rechtsverhouding

rechtsbewustzijn Eng.: legal Awareness : rechtssociologie, rechtsfilosofie - rechtsgevoel, elementair besef van goed en kwaad en van recht en onrecht. Het recht is vanuit de rechtsfilosofie te begrijpen als de neerslag van het ~, waarin het volk zijn rechts- en vrijheidsbesef tot uitdrukking brengt.

rechtsbijstandverzekering Eng.: legal aid assurance : verzekeringsrecht - overeenkomst waarbij de verzekerde, wanneer hij in een bepaalde situatie terecht komt, juridische hulp krijgt van de verzekeraar. Bijv. een ~ voor motorvoertuigen

Rechtsboek van Den Briel : rechtsgeschiedenis - rechtsboek dat in de 15de eeuw door Jan Mathijssen werd geschreven en beschouwd wordt als een rijke bron van vaderlands recht. Het ~ geeft een goed beeld van de middeleeuwse rechtsinstellingen en van het inheemse recht, voordat dit inheemse recht onder invloed van vreemd recht kwam te staan.

Rechtsbrëche : strafrecht - Duits: misdrijven.

rechtsbron in formele zin / formele rechtsbon / (mv.) rechtsbronnen in formele zin / formele rechtsbronnen / (oneigen.) formele bronnen Eng.: sources of law : rechtsfilosofie - rechtsregels die door de rechter moeten worden toegepast. ~ zijn: wet, verdrag, rechtspraak en gewoonte. Zie ook: nadere verklaring jurisprudentie / rechtspraak nadere verklaring anarchie

rechtscheppend : rechtssociologie - bijdragen tot het vormen van nieuw recht; nieuwe wetten maken of wetten aanpassen. Bijv. de Staten-Generaal houdt zich ~ bezig.

rechtscollege / (mv.) rechtscolleges : staatsrecht - rechtsprekende instantie. Bijv. de Hoge Raad of de Afdeling Bestuursrechtspraak van de Raad van State. Art. 8 Fw en 44 weGrondwet

rechtsdag : burgerlijk procesrecht - dag waarop een rechtszaak mondeling of schriftelijk wordt behandeld ten overstaan van een bevoegde rechterlijke instantie Art. 136 Rv - Zie ook: nadere verklaring gefixeerde zitting

rechtsdelict : strafrecht - delict dat de schending van een rechtsnorm inhoudt. Bijv. moord.

rechtsdwaling : strafrecht - onjuiste beoordeling van wat rechtens is. Bijv. omdat afgegaan wordt op de juistheid van een mededeling van de Overheid. ~ kan leiden tot ontslag van alle rechtsvervolging. Zie ook: niet gelijk aan dwaling / dwalen / gedwaald

rechtseconomie : rechtswetenschap - wetenschap die zich bezighoudt met het toepassen van economische beginselen op het recht.

rechtseenheid Eng.: uniformity of law : rechtswetenschap - uniforme uitkomsten voor dezelfde gevallen, primair betrekking hebbend op de eenheid van gronden. Zij vindt haar begrenzing in de eis van de generaliseerbaarheid van het rechterlijk oordeel. De rechtseenheid is naast een juridische, tevens een feitelijke kwestie. Eenheid in veelvoud is daarom het maximum haalbare en meest wenselijke resultaat in het recht. (Loth); uniformiteit, eenduidigheid en voorspelbaarheid binnen het recht. Bijv. de Hoge Raad bewaakt de rechtseenheid. Art. 94 Wet RO - Zie ook: nadere verklaring rechtsgrond hierarchische verhouding verbod van willekeur tegenstelling gelijkheidsbeginsel nadere verklaring Raad voor de Rechtspraak

rechtsfeit / (mv.) rechtsfeiten Eng.: juristic fact : rechtswetenschap - feit dat rechtsgevolgen heeft al dan niet als gevolg van menselijk handelen. Bijv. zwangerschap of onrechtmatige daad. Art. 2 Boek 1 BW en 162 Boek 6 BW

rechtsfiguur Eng.: legal concept : rechtswetenschap - vorm waarin het recht zich kan voordoen. (bron: Van Dale) Bijv. de ~ geregistreerd partnerschap, de ~ trust.

rechtsfilosofie : rechtsfilosofie - vakgebied dat uit de wijsbegeerte stamt; vooral m.b.t. het onderzoek naar de grondslagen van het recht. In de ~ heersen m.n. twee stromingen: enerzijds de leer dat de geldigheid van het recht op moraal (natuurrecht) steunt, anderzijds dat die op de wil van de wetgever berust (rechtspositivisme). Zie ook: hierarchische verhouding rechtsgeschiedenis onderdeel rechtspositivisme onderdeel natuurrecht

rechtsgang Eng.: legal procedure : procesrecht - verloop van de rechtspleging in een civiele dan wel strafrechtelijke procedure. Zie ook: onderdeel bijzondere rechtsgang niet gelijk aan rechtsingang / venue en court

rechtsgebieden Eng.: area's of law : rechtswetenschap - juridische onderwerpen van het recht, meestal omlijnd door bepaalde wet- en regelgeving. Eén of meerdere ~ kunnen het vakgebied van een jurist vormen; geheel van regels van een deel van het recht. Bijv. staatsrecht, strafrecht en burgerlijk recht zijn aparte ~.
werkgebied van een rechterlijke instantie. Bijv. het ~ van de rechtbank is het arrondissement waarin het is gelegen. Art. 41 wet RO - Zie ook: onderdeel privaatrecht / burgerlijk recht / civiel recht onderdeel strafrecht onderdeel bestuursrecht / administratief recht / administratieve recht

rechtsgeding : burgerlijk procesrecht - het voorleggen van een conflict ter beslechting aan een rechter. Art. 136 Rv - Zie ook: tegenstelling buiten rechte

rechtsgeldig : rechtswetenschap - zoals de wet het voorschrijft. Zie ook: nadere verklaring grondwettelijkheid

rechtsgelijkheid / gelijkheidsbeginsel Eng.: principle of legal equality : mensenrechten - grondrecht dat bepaalt dat gelijke gevallen gelijk dienen te worden behandeld en ongelijke verschillend naar de mate van het verschil. Art. 1 Grondwet - Zie ook: nadere verklaring overlast nadere verklaring inbreuk op een recht

rechtsgeschiedenis : rechtsgeschiedenis - vakgebied waarin onderzoek wordt gedaan naar de oorsprong en geschiedenis van het recht. Bijv. Romeins recht is een onderdeel van ~. Zie ook: hierarchische verhouding rechtsfilosofie

rechtsgeschillen : procesrecht - aan de rechter of arbiter onderworpen geschillen m.b.t. de uitleg en correcte toepassing van een rechtsregel. Bijv. een wet. Zie ook: niet gelijk aan rechtszaak / rechtszaken

rechtsgevolgen Eng.: legal consequences : vermogensrecht - gevolgen die door het recht aan bepaalde feiten of handelingen worden verbonden. Bijv. een rechtshandeling vereist een op een rechtsgevolg gerichte wil. Art. 33 Boek 3 BW en 248 Boek 6 BW - Zie ook: nadere verklaring rechtshandeling nadere verklaring feitelijke handeling / feitelijk handelen / feitelijk gehandeld

rechtsgoed : rechtswetenschap - door de rechtsorde beschermde belangen. Bijv. openbare orde, rust (privacy) en eigendom.

rechtsgronden Eng.: legal ground : burgerlijk recht - juridische basis. Eén of meerdere rechtsregels (bijv. uit het Burgerlijk Wetboek) waarop feiten en omstandigheden worden gebaseerd. Bijv. de interieurverzorgster die een vaas laat vallen kan een schadevergoedingsactie verwachten op de ~ wanprestatie en onrechtmatige daad. Zie ook: nadere verklaring ambtshalve aanvulling van de rechtsgronden nadere verklaring ontbreken van rechtsgrond

rechtsgrondslag : procesrecht - juridische basis van een recht of procedure.