Typ hierboven uw zoekterm of scroll hieronder - Hulp bij zoeken

© 2001-2015 Lycaeus Juridisch Woordenboek - mr. F.J. Van Eeckhoutte - lees de gebruiksvoorwaarden

pand Eng.: pledge : pand- en hypotheekrecht - beperkt zekerheidsrecht dat ertoe strekt om op de daaraan onderworpen niet-registergoederen een vordering tot voldoening van een geldsom bij voorrang boven andere schuldeisers te verhalen. Bijv. een duur horloge aan de schuldeiser in ~ geven. Art. 227 Boek 3 BW en 236 Boek 3 BW - Zie ook: nadere verklaring hypotheek / verhypothekeren / verhypothekeerd nadere verklaring separatisten nadere verklaring onderpand

pand- en hypotheekrecht Eng.: law relating to mortgages : pand- en hypotheekrecht - rechtsgebied uit vooral boek 3 Burgerlijk Wetboek, m.b.t. de vestiging van beperkte rechten (pand en hypotheek) op zaken, bescherming van derden en de (executie)bevoegdheden van pand- en hypotheekhouder. Het ~ is een subgebied van het zakenrecht. Art. 236 Boek 3 BW en 260 Boek 3 BW - Zie ook: hierarchische verhouding vastgoedrecht / onroerend goedrecht hierarchische verhouding vermogensrecht

pandakte / akte van verpanding : pand- en hypotheekrecht - schriftelijk stuk waarbij een pandrecht gevestigd wordt. Art. 496 Rv en 236 Boek 3 BW - Zie ook: tegenstelling pandbrief

pandbeslag Eng.: distraint / distrainment : Belgisch recht - beslag op een roerend goed van een nalatige huurder. Wanneer de onbetaalde verhuurder vreest dat de huurder het gehuurde goed zal verlaten zonder te betalen, kan hij zich wenden tot de gerechtsdeurwaarder, die - zonder toestemming van de rechter - ~ kan leggen op de inboedel, waarna de huurder de goederen niet meer mag verkopen of wegdoen.

pandbewijs Eng.: pAwn ticket : pand- en hypotheekrecht - ontvangstbewijs afgegeven door een pandhuis.

pandbrief : pand- en hypotheekrecht - obligaties die door hypotheekbanken worden uitgegeven; schuldbewijs van een hypotheekbank.

pandbrief : vermogensrecht - schriftelijk stuk waaruit blijkt dat een bepaald geldbedrag rentedragend aan een ander is geleend. Art. 375 Boek 2 BW - Zie ook: onderdeel geldlening / geld lenen / geld geleend nadere verklaring gemeentelijke Kredietbank (GKB) tegenstelling pandakte / akte van verpanding

pandendossement Eng.: endorsement constituting a pledge : pand- en hypotheekrecht - soort niet-eigendomsoverdragend endossement; afgifte van een wissel aan de bank om als borg te dienen voor goede afloop van andere verrichting (waarde in pand")." Art. 118 Wvk

pandgever : pand- en hypotheekrecht - schuldenaar die zijn roerende zaak, toonder- of orderpapier in de macht van zijn schuldeiser (de pandhouder) brengt en hem daardoor zekerheid biedt. Art. 236 Boek 3 BW - Zie ook: nadere verklaring pandrecht tegenstelling hypotheek / verhypothekeren / verhypothekeerd

pandhouder / pandnemer Eng.: pledgee / pAwnee : pand- en hypotheekrecht - schuldeiser die roerende zaken, toonder- of orderpapieren van de pandgever in zijn macht heeft en daardoor zekerheid verkrijgt; persoon die een lening verstrekt en als zekerheid het onderpand onder zich houdt. Art. 236 Boek 3 BW - Zie ook: nadere verklaring pandrecht tegenstelling hypotheekhouder / hypotheeknemer

pandhuis / pandjeshuis / bank van lening / lommerd Eng.: pAwn shop : pand- en hypotheekrecht - instelling die leningen verstrekt tegen de afgifte van een onderpand (roerend goed). Art. 17 Pandhuiswet

pandhuisovereenkomst : pand- en hypotheekrecht - overeenkomst m.b.t. de verstrekte lening en het daar tegenoverstaande onderpand. De ~ wordt gesloten tussen de pandgever/lener en het pandhuis.

pandlijst : pand- en hypotheekrecht - gespecificeerde opgave, behorend bij een verpandingsakte, met daarin de verpande goederen waarop een vordering rust. De vordering hoeft dan niet in de verpandingsakte zelf te staan.

pandneming : pand- en hypotheekrecht - recht van de verhuurder om zonder het sluiten van een pandovereenkomst een zaak van zijn huurder in pand te nemen.

pandrecht Eng.: right of pledge : pand- en hypotheekrecht - beperkt zekerheidsrecht dat ontstaat doordat de schuldenaar (enkele van) zijn eigendommen, niet zijnde huis of grond, in de macht van de schuldeiser brengt zodat die, in geval de schuldenaar in verzuim is, bij voorrang boven andere schuldeisers zijn vordering op het verpande eigendom kan verhalen. Art. 236 Boek 3 BW - Zie ook: nadere verklaring parate executie tegenstelling hypotheek / verhypothekeren / verhypothekeerd

pandrecht op aandelen : vennootschapsrecht - tenzij de statuten van de besloten vennootschap anders bepalen kan ~ worden gevestigd. Daardoor kan de pandhouder zijn vordering bij voorrang op die aandelen verhalen. Art. 198 Boek 2 BW - Zie ook: nadere verklaring pandrecht op vordering

pandrecht op vordering : pand- en hypotheekrecht - ~ kan worden gevestigd, waardoor de pandhouder zijn vordering op de pandgever bij voorrang op de verpande vordering verhalen. Art. 231 Boek 3 BW - Zie ook: onderdeel pandrecht op aandelen

pandstelling / verpanding / verpanden / verpand : pand- en hypotheekrecht - het geven van pandrecht door een pandgever aan een pandhouder. Art. 98 Boek 2 BW

Panhonlibco-schepen : zeerecht - afgeleid van Panama, Honduras, Liberia en Costa Rica; veel schepen varen onder de vlag van deze landen, vanwege de lage belastingen en niet naleving van sociale regelingen ten aanzien van schepelingen.

pantoffelheldartikel : rechtsgeschiedenis - zie art. 162a lid 1 BW (oud).

papieren vergadering : ondernemingsrecht - een algemene vergadering van aandeelhouders, zonder lijfelijke aanwezigheid van de aandeelhouders. Art. 128 Boek 2 BW 238

par in parem non habet imperium : internationaal recht - Men kan geen gezag uitoefenen over zijns gelijken (Bartolus, 1354); een staat is niet aan de rechtsmacht van een andere staat onderworpen.

paraaf : rechtswetenschap - handtekening die alleen bestaat uit initialen. Een ~ heeft dezelfde kracht als een handtekening. Beide zijn immers uitingen van wil.

paradigma : rechtsfilosofie - geheel van theorieën, filosofische uitgangspunten en waarden, waarmee juridische leerstukken worden ontwikkeld. Zie ook: onderdeel zuivere rechtsleer

parafenbesluit Eng.: initials : ondernemingsrecht - besluit zonder vergadering van de besluitnemers genomen, aangezien zij hun instemming met het besluit hebben gegeven door middel van het paraferen van de stukken.

parafering Eng.: initialing : rechtswetenschap - ondertekening door middel van het zetten van de initialen.

paralegals : rechtswetenschap - Engels: secretarissen en secretaresses die op directieniveau organisatorische en administratieve ondersteuning bieden. In principe verrichten ~ weinig of geen juridisch denkwerk. Meestal hebben ~ geen afgeronde juridische opleiding, maar wel notie van het recht waardoor zij vaak wel in staat zijn om eenvoudige, routinematige juridische kwesties zelfstandig af te handelen. Beperkte juridische ondersteuning is daarom niet uitgesloten.

parallelimport / parallelhandel / grijze markt : merkenrecht - handel door derden in (merk)artikelen, zonder tussenkomst of supervisie van de (merk)gerechtigde, de fabrikant, erkende importeur of anderszins erkend distributiekanaal. In de EU geldt dat ~ is toegestaan als het merkartikel door de merkhouder zelf binnen de EU op de markt is gebracht. Zie ook: nadere verklaring merk / handelsmerk nadere verklaring Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap (EG-Verdrag)

parallelimport / parallelhandel / grijze markt : handelsrecht - onofficiële import; invoer van waren door een importeur die daartoe niet door de fabrikant is aangewezen. Waren die via ~ worden geïmporteerd zijn meestal goedkoper dan de waren die via het reguliere kanaal zijn ingevoerd. Zie ook: nadere verklaring merk / handelsmerk nadere verklaring Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap (EG-Verdrag)

parallelmarkt : effectenrecht - markt waar wordt gehandeld in niet-officiële fondsen met een apart reglement. (bron: beleggingsplein.nl)

parallelsprong : zeerecht - situatie waarbij een partij bij een exploitatieovereenkomst (van een schip) buiten die overeenkomst om wordt aangesproken. Die partij is wettelijk niet verder aansprakelijk dan zij op grond van die overeenkomst zou zijn. Art. 362 Boek 8 BW - Zie ook: niet gelijk aan prorogatie niet gelijk aan paardensprong

paranimf : rechtswetenschap - een persoon die een promovendus terzijde staat.

parate executie Eng.: summary execution : pand- en hypotheekrecht - zonder rechterlijk vonnis een vordering op goederen van een schuldenaar innen door die goederen te verkopen. Bijv. een pandhouder heeft het recht op ~ als de schuldenaar in verzuim is met de voldoening van hetgeen waarvoor het pand tot waarborg strekt. Art. 248 Boek 3 BW - Zie ook: nadere verklaring pandrecht nadere verklaring hypotheek / verhypothekeren / verhypothekeerd tegenstelling reële executie

pardonregeling : asielrecht - voorstel van minister Verdonk van Vreemdelingenbeleid en Integratie van 29 september 2003 om eenmalig asielzoekers die langer dan vijf jaar in Nederland wonen, zonder dat Justitie een beslissing heeft genomen of zij in Nederland mogen blijven, een verblijfsvergunning te verstrekken.

parentage : personen- en familierecht - bloedverwantschap.

parenteel stelsel : erfrecht - stelsel van vererven waarbij de afstammelingen van een erflater in principe als eerste erven, daarna de ouders met hun eventuele afstammelingen, daarna de vier grootouders met hun eventuele afstammelingen enz. Het nieuwe erfrecht is op dit stelsel gebaseerd maar kent er wel inbreuken op. Art. 10 Boek 4 BW

parentele : personen- en familierecht - groep van afstammelingen van één paar ouders.

parentelen Eng.: legal heirs : erfrecht - de wet roept tot een nalatenschap als erfgenamen uit eigen hoofde achtereenvolgens: (1) eerste ~: de niet van tafel en bed gescheiden echtgenoot van de erflater tezamen met diens kinderen; (2) tweede ~: de ouders van de erflater tezamen met diens broers en zusters; (3) derde ~: de grootouders van de erflater en (4) vierde ~: de overgrootouders van de erflater. Art. 10 Boek 4 BW

pari passu : incasso - Latijn: gelijke positie; persoonlijke rechten zijn, ongeacht het tijdstip van ontstaan, gelijk in rang. ~ wordt veel gebruikt bij de klassering van schulden, bijv. bij liquidatie. Indien schulden ~ rechten hebben, worden de uitkeringen gelijkelijk (pro rato) over deze afspraken verdeeld. Zie ook: tegenstelling à pari nadere verklaring verdrag / verdragen

parikoers : economie - wisselkoers waarbij een vreemde munt de als normaal geldende waarde heeft (koers a pari).

paritair comité / paritaire commissies : rechtswetenschap - groep personen die een bepaald belang behartigt of doel nastreeft en uit een even aantal leden bestaat. In ~ van bedrijven zijn werkgevers en -nemers ieder voor de helft vertegenwoordigd. Zie ook: nadere verklaring overlegcomité nadere verklaring wettelijk overleg

paritas creditorum Eng.: equality of creditors : vermogensrecht - Latijn: gelijke schuldeisers. Aan de schuldeisers onderling komt een gelijk recht toe om uit de netto-opbrengst van de goederen van de schuldenaar te worden voldaan naar evenredigheid van hun vordering. Art. 277 Boek 3 BW - Zie ook: nadere verklaring hypotheekrecht nadere verklaring pand

pariteit : bankrecht - officieel overeengekomen bilaterale spilkoers in het wisselkoersarrangement van het EMS. (bron: DNB) Zie ook: nadere verklaring Europees Monetair Stelsel (EMS)

parkeerrol : burgerlijk procesrecht - rol waarop zaken worden geplaatst die de rechter ambtshalve wenst door te halen, waarvan partijen dit eenstemmig verzoeken, waarvan het rolreglement plaatsing op de parkeerrol eist of waarin het geding is geschorst. Voorheen heette de ~ doorhalingsrol. Art. 11 LR

parkeren : verkeersrecht - het laten stilstaan van een voertuig anders dan gedurende de tijd die nodig is voor en gebruikt wordt tot het onmiddellijk in- of uitstappen van passagiers of voor het onmiddellijk laden of lossen van goederen. Art. 1 Rvv 1990 en 24 Rvv 1990

parkering van het geschil / parkeren van het geschil / geparkeerd geschil : burgerlijk procesrecht - (een deel van) het geschil tijdelijk in de wacht zetten, met de bedoeling er later op terug te komen. Zie ook: nadere verklaring schorsing / schorsen / geschorst

parket Eng.: district attorney's office : strafrecht - bureau of regiokantoor van het Openbaar Ministerie bij de gerechten. Op het ~ werken de officieren van justitie en ondersteunend personeel onder leiding van een hoofdofficier van justitie. Art. 136 wet RO - Zie ook: onderdeel Openbaar Ministerie (OM) hierarchische verhouding landelijk parket

Parket-Generaal : staatsrecht - hoofdkantoor van de landelijke leiding van het Openbaar Ministerie, bestaande uit het College van procureurs-generaal en de ambtelijke staf. Art. 134 wet RO en 135 wet RO - Zie ook: onderdeel procureur-generaal (PG) onderdeel advocaat-generaal / (mv.) advocaten-generaal (AG)

parketpolitie : staatsrecht - onderdeel van de politie dat de orde bewaakt op een zitting. Zie ook: tegenstelling bode

parketsecretaris Eng.: public prosecutor : strafprocesrecht - functionaris werkzaam op een van de bureaus van het Openbaar Ministerie bij de gerechten, behandelt niet eenvoudige misdrijven cq. ingewikkelde overtredingen en levert juridisch ondersteunend maatwerk ten behoeve van de opsporing en vervolging. De ~ stelt hiertoe tenlasteleggingen op en bereidt strafvorderlijk en juridisch inhoudelijk de strafzaken voor, ten behoeve van de behandelend Officier van Justitie. Lichtere zaken doet de ~ veelal zelfstandig af, bijv. door namens de Officier van Justitie een transactie aan te bieden. Dergelijke juridische werkzaamheden worden verricht ten behoeve van de behandeling van strafzaken, in samenwerking met de politie en opsporingsinstanties als netwerkpartners. Art. 74 WvSr - Zie ook: nadere verklaring parket nadere verklaring officier van justitie secretaris-generaal landelijk parket

parketwacht : strafrecht - 1. parketpolitie die dienst doet bij rechtszittingen;
2. lid van de parketpolitie.

parlement Eng.: Parliament : staatsrecht - volksvertegenwoordiging op landelijk niveau bestaande uit Eerste en Tweede Kamer (de Staten-Generaal);
(oneigen.) Tweede Kamer. Art. 50 Grondwet en 51 Grondwet - Zie ook: tegenstelling regering onderdeel senaat / Eerste Kamer van de Staten-Generaal

parlementair stelsel Eng.: parliamentary system : staatsrecht - regel van ongeschreven staatsrecht waarbij geldt dat het beslissingsrecht over het te voeren beleid uiteindelijk bij het parlement ligt en dus de ministers, die dit beleid voorbereiden en uitvoeren, het vertrouwen van het parlement moeten hebben om te kunnen regeren. Zegt een meerderheid van het parlement het vertrouwen in een minister of het kabinet op, dan moet de minister of het kabinet in beginsel de Koning ontslag aanbieden;
een kiesstelsel dat zich primair kenmerkt door de rechtstreekse verkiezing van het parlement door de bevolking, terwijl het executieve hoofd (president, ministerpresident, koning) in een ~ door het parlement wordt geselecteerd/gekozen. Verder is het executieve hoofd in een ~ verantwoording schuldig aan het parlement, het executieve hoofd in een presidentieel systeem heeft deze afhankelijkheid van het parlement niet. Bijv. de Bondsrepubliek Duitsland heeft een ~. Art. 42 Grondwet en 68 Grondwet

parlementaire democratie Eng.: parliamentary democracy : staatsrecht - regeringsvorm waarbij de ministers en het kabinet aanblijven zolang ze van een meerderheid van de volksvertegenwoordiging (het parlement) het vertrouwen hebben. Bijv. de p~ is een relatief recente verworvenheid en de uitkomst van een lang politiek emancipatieproces. (bron: dr R. van Raak)

Parlevinker-arrest : bestuursrecht - HR 17-01-1941, NJ 1941, 644: daar waar uit hoofde van art 56 Algemeen Reglement van Politie voor rivieren en rijkskanalen vergunning was verleend om zich met een vaartuig tot het drijven van handel in een rijkskanaal te vestigen, stond het de staat in zijn kwaliteit van eigenaar van het kanaal vrij om nog een vergoeding te bedingen voor de verleende privaatrechtelijke toestemming voor een ander gebruik van het kanaal dan waarvoor het aan ieder ander is vrijgegeven.

parodie-exceptie : auteursrecht - uitzondering op de beschermingsregels van het auteursrecht in geval van een parodie. Een parodie is een werk waarin een auteursrechtelijk beschermd werk al dan niet instrumenteel wordt ingezet om iets op humoristische wijze aan de kaak te stellen. Een parodie is geoorloofd, mits het niet in strijd is met de maatschappelijke zorgvuldigheid. Bijv. de parodie op Bassie & Adriaan. Art. 15a Aw

partiële cessie : verbintenissenrecht - overdracht van een gedeelte van een vordering door middel van een cessie. Voorwaarde is wel dat de vordering (prestatie) deelbaar is.

partiële nietigheid : vermogensrecht - deel van een rechtshandeling ongeldig verklaren. Het overige deel van de rechtshandeling, dat niet in onverbrekelijk verband staat met het nietige deel, blijft overeind. Art. 41 Boek 3 BW - Zie ook: onderdeel convalescentie / bekrachtiging nadere verklaring nietigverklaring / nietig verklaren / nietig verklaard

particularisme : rechtswetenschap - 1. het stellen van bijzonder belang boven het algemene belang;
2. vasthouden aan bijzondere voorrechten;
3. streven van een organisatie om afzonderlijk zelfstandig te blijven en niet op te gaan in een groter lichaam.

particulier Eng.: private (household) : rechtswetenschap - privé-persoon;
bijzonder. Art. 15 gratw - Zie ook: tegenstelling bedrijf / bedrijven tegenstelling bedrijfsmatig

particuliere borgtocht : aansprakelijkheidsrecht - natuurlijk persoon die zich privé - niet handelend in de uitoefening van zijn beroep of bedrijf - tegenover een schuldeiser verbindt tot nakoming van de verplichting van een derde, de hoofdschuldenaar. Art. 857 Boek 7 BW en 850 Boek 7 BW - Zie ook: nadere verklaring waarborg

particuliere organisatie Eng.: civil organization : - organisatie of instelling die niet van de overheid is. Bijv. een ziektekostenverzekering is een ~ die ook wettelijke taken heeft, namelijk de uitvoering van de Zorgverzekeringswet (voormalig ziekenfonds).

particuliere sector : ondernemingsrecht - het bedrijfsleven in ruime zin. Bijv. voor de creatie van productieve werkgelegenheid zijn particuliere investeringen nodig. De ~ is daarmee de spil voor een verbetering van de sociaaleconomische situatie in ontwikkelingslanden. (SER)

particuliere sector / private sector : economie - burgerij. Zie ook: tegenstelling publieke sector

particuliere verzekering Eng.: private insurance : verzekeringsrecht - verzekering die niet wettelijk is voorgeschreven. Bijv. tot eind 2005 was het vanaf een bepaald inkomen niet wettelijk verplicht een ziektekostenverzekering af te sluiten, daaronder wel (ziekenfonds). Bij een inkomen boven de ziekenfondsgrens kon dan een particuliere ziektekostenverzekering worden afgesloten. Per 1 janauari 2006 is door de komst van de Zorgverzekeringswet de basisverzekering ingevoerd. Een ~ voor ziektekosten alsook het ziekenfonds bestaat sindsdien niet meer. nadere verklaring ziekenfonds (publieke verzekering)

partij / (mv.) partijen (pp.) Eng.: ligitants : burgerlijk recht - "partij" in een proces, die niet behoort tot de magistratuur. Art. 19 Boek 6 BW en 8 Rv - Zie ook: onderdeel eiser / eisende partij onderdeel belanghebbenden nadere verklaring beledigde of benadeelde partij tegenstelling magistratuur

partij-akte Eng.: deed : notarieel recht - een schriftelijk stuk dat tot stand komt door ondertekening door partijen, de notaris en eventuele getuigen. Art. 37 Wna - Zie ook: nadere verklaring hypotheekakte tegenstelling proces-verbaalakte nadere verklaring notariële akte onderdeel waarvan akte

partijautonomie Eng.: party autonomy : burgerlijk recht - partijen zijn vrij om hun onderlinge rechtsbetrekkingen zelf te bepalen.

partijgetuige / (mv.) partijgetuigen : bewijsrecht - persoon die als getuige in zijn eigen zaak optreedt. De verklaringen van de ~ kunnen alleen bewijs in zijn voordeel opleveren, als zijn verklaringen onvolledig bewijs aanvullen. Art. 164 Rv - Zie ook: nadere verklaring bewijsrecht nadere verklaring getuigen

partij-peremptoir stellen Eng.: peremptory notice : burgerlijk procesrecht - aan de wederpartij een allerlaatste uitstel toestaan voor het indienen van een stuk bij het gerecht. Als dat niet gebeurt, wordt meestal 'akte niet-dienen' gevraagd. De rechter gaat er dan vanuit dat de peremtoir gestelde partij geen behoefte meer heeft aan het indienen van een nader stuk.

partner / partnerschap : fiscaal recht - Engels: deelhebber. Een vennoot of maat;
echtgenoot of echtgenote of persoon met wie men samenleeft. De Wet Inkomstenbelasting 2001 hanteert een ruime definitie van partnerschap. Een ~ is een niet-duurzaam van echt gescheiden levende echtgenoot, een niet-duurzaam gescheiden levende geregistreerde partner en, onder bepaalde voorwaarden, een niet-geregistreerde ongehuwd samenlevende. Art. 1.2 wet IB 2001 en 1.3 wet IB 2001

partneralimentatie : personen- en familierecht - Indien een persoon na scheiding financieel niet of slechts gedeeltelijk in staat is om in zijn of haar levensonderhoud te voorzien, moet de ex-partner financieel bijspringen als deze er de financiŽle ruimte voor heeft.

partnerconstructie : verzekeringsrecht - de langstlevende partner is begunstigde van de uitkering uit de levensverzekering.

partnerschapregistratie : personen- en familierecht - van rechtswege erkende verbintenis tussen twee personen van 18 jaar en ouder, van hetzelfde of van verschillend geslacht tot een duurzame samenleving. ~ werd op 1 januari 1998 ingevoerd, is m.n. bedoeld voor homoparen en leidt tot een aantal rechten en plichten voor de partners. Art. 80a Boek 1 BW

partnerschapsvoorwaarden : personen- en familierecht - worden opgesteld bij een partnerschapsregistratie en zijn hetzelfde als huwelijksevoorwaarden. ~ regelen welk deel van het vermogen en inkomen privé is en welk deel gemeenschappelijk is. Bijv. Ze hebben een samenlevingscontract, hebben ze ook ~ laten vaststellen?

pasicrisie : - verzameling van jurisprudentie, gerangschikt onder treFwoorden.

pasinomie : Belgisch recht - verzameling oude wetten en decreten in België.

pasmunt : - kleingeld.

Paspoortwet Eng.: Dutch Passport Act : staatsrecht - Rijkswet van 26 september 1991, houdende het stellen van regelen betreffende de verstrekking van reisdocumenten. Art. 1 Paspoortwet

passagebiljet : vervoersrecht - een vervoerder is verplicht ter zake personenvervoer om in het geval van afgifte van een biljet dat strekt tot doorgang, hierop duidelijk zijn naam en woonplaats kenbaar te maken. Art. 528 Boek 8 BW

passanten : strafrecht - persoon die vast zit in een Huis van Bewaring en veroordeeld is tot een gevangenisstraf en/of TBS en in aFwachting is van plaatsing in een gevangenis of een TBS-inrichting.

passeerdatum : notarieel recht - datum waarop een akte bij de notaris passeert.

passende arbeid : socialeverzekeringsrecht - arbeid, die in het kader van rëintegratie en bijstand/werkeloosheid als passend werd beschouwd voor een belanghebbende, gelet op diens ervaring en opleiding. Nu is het begrip ~ vervangen door "algemeen geaccepteerde arbeid".

passeren / gepasseerd Eng.: to execute : notarieel recht - formele handeling waarbij partijen (bijv. koper, verkoper en hypotheekhouder) een akte na voorlezing door en onder toezicht van de notaris ondertekenen. Art. 287 Boek 2 BW - Zie ook: niet gelijk aan laissez-passer

passief kiesrecht Eng.: eligibility / passif voting rights : politiek - het recht om zich verkiesbaar te stellen, bij gemeentelijke en landelijke verkiezingen, maar ook bij de samenstelling van ondernemingsraden. Art. 6 Wor en 9 Wor - Zie ook: tegenstelling actief kiesrecht nadere verklaring verkiezing / verkiezen / verkozen

passief nationaliteitsbeginsel Eng.: passive nationality principle : strafrecht - beginsel dat de Nederlandse rechter bevoegd is kennis te nemen van strafbare feiten die in het buitenland tegen een Nederlander gepleegd zijn. Dit beginsel wordt slechts sporadisch verdedigd omdat het al gauw de soevereiniteit van de vreemde staat schendt. Art. 2 WvSv

passief recht Eng.: passive right : staatsrecht - passief kiesrecht is het ~ om verkozen te kunnen worden in staatsapparaat. Art. 4 Gw

passief recht : Belgisch recht - loos of leeg recht; (staatsrecht) recht om automatisch, ongevraagd geïnformeerd te worden bijv. het ~ op openbaarheid.

passieve hoofdelijkheid : vermogensrecht - wettelijke mogelijkheid dat verschillende schuldenaren een prestatie (meestal betaling van een geldsom) verschuldigd zijn en waarbij de schuldeiser gerechtigd is van ieder van de hoofdelijke schuldenaren de betaling van de hele schuld te vragen (zie voor de kant van de schuldeiser: actieve hoofdelijkheid) waarbij na betaling van een schuldenaar de andere schuldenaars bevrijd zijn van de prestatie. De betalende schuldenaar heeft dan wel regres op de andere schuldenaren.

passieve omkoping : strafrecht - strafbaar feit door tijdens de dienstbetrekking of uitvoering van de last een gift of belofte aan te nemen en dit in strijd met de goede trouw tegenover de werkgever of lastgever te verzwijgen. Max. gevangenisstraf 1 jaar of een boete van € 45.000,-. Art. 328ter WvSr

passim Eng.: passim : rechtswetenschap - Latijn: verwijzing in voetnoten naar woorden of betekenissen die op verschillende plaatsen in een geschreven stuk voorkomen. Bijv. het woord liefde verschijnt ~ in dit boek.

passiva : ondernemingsrecht - Latijn: de lasten, schulden, het eigen vermogen en de voorzieningen van een onderneming op een boekhoudkundige balans; wijze waarop de bezittingen zijn gefinancierd. Art. 373 Boek 2 BW - Zie ook: tegenstelling activa onderdeel balans nadere verklaring jaarrekening

paternalisme Eng.: paternalism : rechtsgeschiedenis - staatkundige stroming uit de 19de eeuw waarbij de overheid als een (strenge) vader het - in zijn visie - dom en onvermogend volk dicteert. ~ leidt tot inperking van grondrechten, waaronder met name de vrijheid van meningsuiting.

patiëntenrecht Eng.: law relating to patients : patiëntenrecht - vakgebied dat met de Wet Bopz, Wet voorzieningen gehandicapten en het Persoonsgebonden budget samenvalt en waarbij de individuele belangenbehartiging van patiënten centraal staat. Vooral m.b.t. conflicten met ziekenhuizen, zorgverzekeraars en overheidsinstellingen. Bijv. wachtlijsten in de gehandicaptenzorg. Zie ook: hierarchische verhouding verkeersrecht

patiëntenvertrouwenspersoon : strafrecht - deze persoon is werkzaam in een psychiatrisch ziekenhuis en staat volledig aan de kant van de psychiatrische patiënt. De belangrijkste taak van de patiëntenvertrouwenspersoon is klachtenbemiddeling, het verstrekken van informatie aan de patiënten over hun rechten en het aan de orde stellen van gesignaleerde structurele tekortkomingen. (N.Jörg/C. Kelk)

patriarchaat : rechtstheorie - 1. waardigheid van een patriarch;
2. maatschappelijke ordening waarbij de kinderen behoren tot de stam van hun vader.

patrimonieel : rechtstheorie - tot het vaderlijk erfgoed behorend.

patronaat / (mv.) patronaten : advocatuur - werkzaamheden van een ervaren advocaat die verband houden met begeleiding van en toezicht op een advocaatstagiaire. Art. 9b Advw - Zie ook: onderdeel buitenpatronaat hierarchische verhouding advocatenstage nadere verklaring deken / (mv.) dekens

patroon / (mv.) patroons : advocatuur - advocaat met minstens 7 jaar praktijkervaring die als een beschermheer een advocaatstagiaire onder zijn hoede neemt. De ~ begeleidt de stagiaire met praktische adviezen, verricht toezicht op diens praktijkverrichtingen en rapporteert daarover aan de Raad van Toezicht. Art. 9b Advw - Zie ook: hierarchische verhouding advocaat-stagiaire onderdeel partner / partnerschap nadere verklaring maatschap / (mv.) maatschappen nadere verklaring Raad van Toezicht

patstelling : procesrecht - term afkomstig uit de schaAKWereld, er is sprake van een patstelling als de speler die aan zet is geen enkele zet kan doen. Als partijen bij een onderhandeling vast zitten wordt er wel gesproken van een ~.

paulianeus handelen / paulianeuze handelingen / paulianeus gehandeld Eng.: paulian action : faillissementsrecht - geld of goederen van een persoon ontvangen in de wetenschap dat die bijna failliet is, waardoor zijn schuldeisers worden benadeeld. Art. 45 Boek 3 BW en 46 Boek 3 BW - Zie ook: hierarchische verhouding actio pauliana

pauschalpolis : vervoersrecht - soort afkooppolis en verzekering (bijv. in het vervoer), waarbij wordt afgesproken dat de verzekerde gedurende een bepaalde periode een premie betaalt als voorschot, en dat pas achteraf de definitieve premie wordt vastgesteld. Pas als precies duidelijk is hoeveel goederen er in een bepaalde periode zijn vervoerd, en welk risico er dus is gelopen, wordt de definitieve premie vastgesteld en verrekend met de vooruitbetaalde premie.

pay as you go-beginsel : socialeverzekeringsrecht - Engels: betaal onderweg. Omslagstelsel, oFwel de omslag van de in een jaar verschuldigde uitkeringen over de premieplichtigen van dat jaar. De AOW is een voorbeeld van het ~.

peaceful change : staatsrecht - overgang naar een nieuwe regering zonder bloedvergieten.

pedel : - bode van een universiteit.

pedofiel : strafrecht - iemand met voorkeur voor seksueel verkeer met kinderen. (Van Dale)

Peek : cassatie - uitspraak van de Hoge Raad dat geen cassatiemiddelen zijn aangevoerd.

peer-to-peer : informaticarecht - Engels: mogelijkheid om twee computers als gelijkwaardigen (peers) aan elkaar te koppelen via Internet, zodat ze rechtstreeks met elkaar kunnen communiceren en gebruik kunnen maken van elkaars informatie.

peetouders : personen- en familierecht - doopgetuigen. Zie ook: niet gelijk aan stiefouder

peine unique : strafrecht - Frans: in de nieuwe straFwetgeving na de Franse Revolutie werd voor ieder delict wettelijk een concrete strafmaat vastgesteld. Van dit systeem werd spoedig afgestapt, omdat ingezien werd dat dit systeem door zijn rigiditeit tot te onbillijke resultaten leidde. (Kelk)