Typ hierboven uw zoekterm of scroll

© 2001-2015 Lycaeus Juridisch Woordenboek - Alle rechten voorbehouden>

onmiddellijk bezit Eng.: de facto possession : vermogensrecht - een persoon bezit een zaak door het feitelijk in zijn macht te hebben, dus zonder dat een ander het voor hem houdt. Art. 107 Boek 3 BW - Zie ook: nadere verklaring middellijk bezit tegenstelling houder / detentor

onmiddellijk houderschap Eng.: the holding of property for somebody else : vermogensrecht - het in eigen macht houden van een zaak voor een ander. Art. 107 Boek 3 BW - Zie ook: nadere verklaring houderschap / detentie tegenstelling middellijk houderschap nadere verklaring onmiddellijk bezit

onmiddellijke vertegenwoordiging : overeenkomstenrecht - vertegenwoordiging rechtstreeks door de daartoe bevoegde persoon. Bijv. Groen Beheer B.V. is bestuurder van Groen B.V. Jansen is bestuurder van Groen Beheer B.V. Groen B.V. wordt onmiddellijk vertegenwoordigd door Jansen door middel van Groen Beheer B.V. Groen Beheer B.V. wordt onmiddellijk vertegenwoordigd door de heer Groen.

onmiddellijkheidsbeginsel : ontslagrecht - principe dat een ontslag op staande voet onmiddellijk moet worden gegeven en daarmee niet mag worden gewacht. De werkgever mag wel, uit het oogpunt van zorgvuldigheid, eerst een onderzoek doen naar de omstandigheden (bijv. vermoeden van diefstal), maar als de feiten voldoende vaststaan, dient de werkgever het ontslag onmiddellijk te geven, onder het noemen van de dringende reden.

onmiddellijkheidsbeginsel : strafrecht - wettelijk uitgangspunt dat de strafrechter zijn oordeel alleen maar mag baseren op hetgeen ter terechtzitting aan de orde is gekomen. Bijv. de verbalisant ter terechtzitting horen. Art. 348 WvSv - Zie ook: nadere verklaring lijdelijkheid van de rechter

onmondig Eng.: under age : jeugdrecht - minderjarig. Minderjarigen zijn zij, die de ouderdom van achttien jaren niet hebben bereikt en niet gehuwd of geregistreerd zijn of gehuwd of geregistreerd zijn geweest of met toepassing van artikel 253ha meerderjarig zijn verklaard. Art. 233 Boek 1 BW en 253ha 1:BW

onoirbaar Eng.: improper : advocatuur - hetgeen niet door de beugel kan; ongepast.

onoplettendheid Eng.: thoughtlessness : strafprocesrecht - schuldvorm; indien iemand onoplettend handelt, denkt hij niet na over de gevolgen van zijn handelen. Daarom is hierbij sprake van onbewuste schuld.

onpartijdigheid : strafrecht - zich niet door persoonlijke belangen, voorkeur of genegenheid bij zijn oordeel laten leiden. De rechterlijke ~ is een van de grondbeginselen van het strafproces. Deze eis is o.a. terug te vinden in art. 6 EVRM en art. 14 lid 1 BUPO. Art. 6 EVRM en 14 BUPO

onpersoonlijke omstandigheden : strafrecht - omstandigheden die genoemd worden in de delictsomschrijving, welke kunnen bestaan uit: begeleidende omstandigheden van de gedraging en uit gevolgen van de gedraging. Zo eist bijvoorbeeld art. 31o WvSr dat een dief een goed wegneemt dat 'geheel of ten dele aan een ander toebehoort'. (C.Kelk)

onraadspenningen : rechtsgeschiedenis - ouderwetse term voor toeslag die door de koper betaald moet worden bij aankoop van een huis dat door een notaris op een openbare veiling wordt aangeboden, ter bestrijden van gemaakte onkosten.

onrechtmatig Eng.: tortuitous : aansprakelijkheidsrecht - in strijd met het recht. Art. 15 Grondwet en 59a WvSv

onrechtmatig merk : merkenrecht - merk dat inbreuk maakt op rechten van anderen (met name andere merkhouders) Art. 13A BMw

onrechtmatig verkregen bewijs Eng.: illegally acquired evidence : strafprocesrecht - bewijs dat het Openbaar Ministerie niet volgens de spelregels van het recht in handen heeft gekregen. Bijv. doordat zonder machtiging van de rechter-commissaris een telefoon is afgeluisterd. Zie ook: nadere verklaring rechter-commissaris (RC) / onderzoeksrechter hierarchische verhouding uitsluitende regel

onrechtmatige daad (OD) Eng.: tort / unlawful act : aansprakelijkheidsrecht - inbreuk op een recht en/of doen of nalaten in strijd met een wettelijke plicht of met hetgeen volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer betaamt, tenzij er sprake is van een rechtvaardigingsgrond. Art. 162 Boek 6 BW en 180 Boek 6 BW - Zie ook: onderdeel inbreuk op een recht tegenstelling toerekenbare tekortkoming in de nakoming van een contractuele verplichting / wanprestatie (oneigen.) onderdeel onrechtmatige overheidsdaad hierarchische verhouding causaal verband

onrechtmatige overheidsdaad Eng.: unlawful act committed by the authorities : bestuursrecht - onrechtmatig en inbreukmakend handelen of nalaten van de overheid; bij de vraag of er sprake is van een onrechtmatige daad toetst de rechter het besluit van het overheidsorgaan om te handelen (of na te laten) op de vraag of het overheidsorgaan alle belangen in aanmerking heeft genomen en of het overheidsorgaan in redelijkheid had kunnen komen tot het litigieuze besluit. Bij de toetsing gaat het ook om de vraag of het overheidshandelen valt binnen de beleids- of beoordelingsvrijheid van die overheid of dat bestuursorgaan. Die vrijheid vloeit voort uit de wettelijke regeling waarop de bestuursbevoegdheid berust of uit de aard van de overheidstaak zelf. (SER) Art. AWB en Boek 3 BW 3:01 - Zie ook: 14

onrechtmatigedaadactie / OD-aktie Eng.: attempt to get compensation for damage caused by an unlawful act : verbintenissenrecht - gerechtelijke en buitengerechtelijke stappen om vergoeding te verkrijgen van schade die door een onrechtmatige daad is ontstaan. Art. 162 Boek 6 BW

onrechtmatigheid : aansprakelijkheidsrecht - inbreuk makend op een recht of doen of laten strijdig met wettelijke plicht of hetgeen volgens ongeschreven recht in het maatschappelijk verkeer betaamt. Art. 162 Boek 6 BW

onrechtvaardig Eng.: unjust / unfair : rechtswetenschap - niet rechtvaardig. Bijv. hij is veroordeeld tot 2 jaar gevangenis. Dat is ~, hij is onschuldig.

onredelijk bezwarende bedingen Eng.: unreasonable onerous clauses : overeenkomstenrecht - beding dat is overeengekomen, maar gezien de omstandigheden zodanig bezwarend zou zijn voor een van de partijen bij de overeenkomst, dat het in strijd zou zijn met de redelijkheid en billijkheid deze partij aan dit beding te houden. Art. 43 Boek 6 BW en 233 Boek 6 BW

onregelmatige opzegging / onregelmatig opzeggen / onregelmatig opgezegd Eng.: wrongful dismissal : ontslagrecht - opzegging van de arbeidsovereenkomst waarbij de werkgever de vereiste wettelijke of cao-bepalingen niet in acht heeft genomen. De ~ kan leiden tot schadeplichtigheid. Art. 680 Boek 7 BW en 669 Boek 7 BW

onroerend goed / onroerende zaak Eng.: immovable choses / real estate : vermogensrecht - grond, de nog niet gewonnen delfstoffen, de met de grond verenigde beplantingen, alsmede de gebouwen en werken die duurzaam met de grond zijn verenigd. Art. 3 Boek 3 BW - Zie ook: nadere verklaring zaak / (mv.) zaken tegenstelling roerende zaak / roerende zaken (mv.) onderdeel aard- en nagelvast

onroerend goedrecht Eng.: real estate law : bouwrecht - juridisch vakgebied dat betrekking heeft op onroerende zaken, zoals bouwrecht. Zie ook: nadere verklaring onroerend goed / onroerende zaak

onroerendezaakbelastingen (OZB) Eng.: municipal property taxes : fiscaal recht - belastingen die door een gemeente kan worden geheven ter zake van binnen de gemeente gelegen onroerende zaken. Ten onrechte vaak gebruikt in enkelvoudsvorm, omdat Nederland twee onroerendezaakbelastingen kent: een belasting van de genothebbende krachtens zakelijk recht en een belasting van de gebruiker van een onroerende zaak. De OZB-gebruikersbelasting kan slechts van gebruikers van niet-woningen kan worden geheven. (bron: VNG) Art. 220 Gemw

onschendbaarheid Koning : staatsrecht - de ministers zijn verantwoordelijk voor de uitlatingen van de Koning en van leden van het Koninklijk Huis. Art. 42 Gw

onschendbaarheid van de wet Eng.: immunity of the law : staatskundig - politiek - beginsel dat de rechter een wet niet aan de grondwet mag toetsen. Dit betekent dat een rechter een wet niet buiten toepassing mag laten als deze in strijd is met de grondwet. Bijzonderheid van het Nederlandse wetstelsel.

onschendbaarheid van de wet Eng.: immunity of the law : wet- en regelgeving - politiek - beginsel dat de rechter een wet niet aan de grondwet mag toetsen. Dit betekent dat een rechter een wet niet buiten toepassing mag laten als deze in strijd is met de grondwet. Bijzonderheid van het Nederlandse wetstelsel.

onschendbaarheid van de wet Eng.: inviolability of the law : staatsrecht - beginsel dat de rechter een wet in formele zin niet aan de grondwet mag toetsen. Dit betekent dat een rechter een wet in formele zin niet buiten toepassing mag laten als deze in strijd is met de grondwet. Toetsing aan direct werkende verdragen is wel toegestaan. Art. 120 Grondwet en 94 Grondwet - Zie ook: nadere verklaring formele wet / formele wetten (mv.) / wet in formele zin nadere verklaring wet in materiële zin nadere verklaring directe werking van een verdragsbepaling

onschuldig Eng.: not guilty : strafrecht - zonder schuld; niet verantwoordelijk zijn voor een strafbaar feit. Bijv. Slobodan Milosevic heeft geweigerd te antwoorden op de vraag of hij zichzelf schuldig dan wel ~ acht aan hem door de aanklagers van het Joegoslavië-Tribunaal ten laste gelegde feiten. Art. 11 UVRM en 6 EVRM

onschuldige doorvaart Eng.: innocent passage : zeerecht - recht van schepen van alle Staten om door de territoriale zee van een kuststaat te varen, op voorwaarde dat deze doorvaart geen gevaar oplevert voor de vrede, orde of veiligheid van de kuststaat. Art. 17 vvnrz en 32 vvnrz nadere verklaring kuststaat

onschuldpresumptie Eng.: presumption of innocence : strafprocesrecht - uitgangspunt dat een verdachte niet hoeft te bewijzen dat hij onschuldig is. Het uitgangpunt is onschuld, de overheid moet bewijzen dat de verdachte schuldig is. Art. 6 EVRM - Zie ook: tegenstelling omgekeerde bewijslast / omkering bewijslast

onschuldseed : rechtsgeschiedenis - primitieve bewijsvorm in de Karolingische tijd.

onsplitsbare wilsverklaring : bestuursrecht - de wilsuiting van de overheid kan niet verdeeld worden in een geldig en ongeldig stuk. Daardoor is een overheidsbesluit met een (klein) mankement, in beginsel volledig ongeldig. De bestuursrechter hoeft evenwel de onverbindendheid van dat besluit niet uit te spreken, als hij de werkingssfeer van dat besluit kan inperken.

onstoffelijk nadeel : aansprakelijkheidsrecht - immateriële schade. De schade die op grond van een wettelijke verplichting tot schadevergoeding moet worden vergoed, bestaat in vermogensschade en ander nadeel, dit laatste voor zover de wet op vergoeding hierop recht geeft. Het ~ valt onder "ander nadeel". Art. 95 Boek 6 BW

ontbindende clausule Eng.: cancelling clause : vervoersrecht - bij tijdbevrachting hebben partijen het recht de vervoersovereenkomst te beëindigen onder bijzondere omstandigheden, zoals oorlog.

ontbindende termijn : verbintenissenrecht - eindtermijn, door het verstrijken van die termijn wordt een rechtsbetrekking van rechtswege beëindigd.

ontbindende voorwaarde Eng.: condition subsequent : overeenkomstenrecht - de ~ doet de verbintenis met het plaatsvinden van een gebeurtenis vervallen. Bij de koop van een huis is het gebruikelijk dat de koper een ontbindende voorwaarde laat opnemen t.a.v. het verkrijgen van een passende financiering. Art. 22 Boek 6 BW en 22 Boek 6 BW - Zie ook: nadere verklaring opschortende voorwaarden

ontbinding / ontbinden / ontbonden Eng.: dissolution : overeenkomstenrecht - beëindiging van een overeenkomst. Bijv. indien een partij in verzuim is, is de ander gerechtigd tot ~ van de overeenkomst. Art. 265 Boek 6 BW en 185 Boek 2 BW - Zie ook: nadere verklaring gedeeltelijke ontbinding / gedeeltelijk ontbinden / gedeeltelijk ontbonden nadere verklaring fusie / fuseren / gefuseerd nadere verklaring ontbinding van het huwelijk / ontbinden van het huwelijk / ontbonden huwelijk

ontbinding Tweede en Eerste Kamer : staatsrecht - bevoegdheid van het staatshoofd; een ~ betekent dat er nieuwe verkiezingen dienen te worden uitgeschreven. De ~ gaat pas in op de dag waarop de nieuw gekozen Kamer samenkomt. Art. 64 Gw

ontbinding van de arbeidsovereenkomst / ontbinden van de arbeidsovereenkomst / ontbonden arbeidsovereenkomst Eng.: judicial rescission of the contract of employment : ontslagrecht - beëindiging van de arbeidsovereenkomst door de kantonrechter o.g.v. een dringende reden en wijziging van omstandigheden. Indien ~ plaatsvindt op grond van een dringende reden, dan heeft de werknemer geen recht op een ontslagvergoeding. Bij ~ op grond van gewijzigde omstandigheden kan de kantonrechter wel een ontslagvergoeding toewijzen.

ontbinding van het huwelijk / ontbinden van het huwelijk / ontbonden huwelijk Eng.: dissolution of marriage : echtscheidingsrecht - einde van het huwelijk. Mogelijke oorzaken: de dood, vermissing van een van de echtgenoten en daarop gevolgd nieuw huwelijk, echtscheiding, ontbinding na scheiding van tafel en bed en omzetting van het huwelijk in geregistreerd partnerschap. Art. 149 Boek 1 BW en 179 Boek 1 BW - Zie ook: niet gelijk aan stuiting van het huwelijk nadere verklaring echtscheiding / echtscheiden / in de echt gescheiden

ontbinding van rechtspersonen / ontbinden van rechtspersonen / ontbonden rechtspersoon Eng.: dissolution of a legal person : insolventierecht - in geval van faillissement van een vennootschap is de ontbinding een feit wanneer de staat van insolventie formeel is bereikt, doorgaans na de verificatievergadering. Art. 19 Boek 2 BW en 21 Boek 2 BW - Zie ook: nadere verklaring bedrijfsbeëindiging

ontbindingsprocedure Eng.: dissolution procedure : ontslagrecht - procedure bij de kantonrechter die ertoe strekt de arbeidsovereenkomst te ontbinden, al dan niet onder toekenning van een vergoeding (gouden handdruk). Art. 685 Boek 7 BW - Zie ook: nadere verklaring formele ontbinding / formeel ontbinden / formeel ontbonden nadere verklaring conditio indebiti

ontbindingsrecht van de Kroon : staatsrecht - het recht waarbij de vorst(in) en ministerraad (de Kroon) conflicten tussen ministers en parlement aan het kiezerskorps ter beoordeling kon voorleggen.

ontbreken van rechtsgrond Eng.: absence of legal basis : rechtswetenschap - zonder juridische basis. Zie ook: nadere verklaring onverschuldigde betaling / onverschuldigd betalen / onverschuldigd betaald nadere verklaring ambtshalve aanvulling van de rechtsgronden

ontbundelde toegang : post- en telecommunicatierecht - methode waarbij een dominante marktpartij voorzieningen à la carte aan zijn concurrenten aanbiedt in plaats van een compleet pakket, waarbij de koperdraden van een huisaansluiting naar de wijkcentrale worden geëxploiteerd door een concurrent van een ex-monopolist (zoals KPN). (bron: OPTA) Art. 6.10 tw

onteigening / onteigenen / onteigend Eng.: dispossession : bestuursrecht - de overheid ontneemt particulier bezit ten behoeve van het algemene nut en stelt de getroffene(n) schadeloos. Art. 14 Grondwet - Zie ook: nadere verklaring aanwijzing te onteigenen percelen / aanwijzen / aangewezen

Onteigeningswet (OW) Eng.: Dutch Expropriation Act : bestuursrecht - wet van 28 augustus 1851 dat de onteigening van privé-bezit ten behoeve van het algemeen nut regelt. Daarin o.a. opgenomen regelingen om tot onteigening te geraken, gerechtelijke procedures daartegen en de mogelijkheid om schadevergoeding te krijgen. Art. 17 ow en 25 ow - Zie ook: hierarchische verhouding Belemmeringswet Privaatrecht (Belwp)

onterende straffen : strafrecht - verbod op foltering en onterende straffen. Niemand zal onderworpen worden aan folteringen, noch aan een wrede, onmenselijke of onterende behandeling of bestraffing. Art. 5 UVRM

onterving / onterven / onterfd Eng.: disinherit : erfrecht - een erflater sluit een erfgenaam of legitimaris uit van zijn nalatenschap. Art. 1 Boek 4 BW - Zie ook: tegenstelling legitieme portie / wettelijk erfdeel

ontgronding : - de bovenlaag van de grond wegwerken.

ontheffing : personen- en familierecht - mits het belang van de kinderen zich daar niet tegen verzetten, kan de rechtbank een ouder van het gezag over een of meer van zijn kinderen ontheffen, op grond dat hij ongeschikt of onmachtig is zijn plicht tot verzorging en opvoeding te vervullen. ~ kan slechts op verzoek van de Raad voor de Kinderbescherming of van het Openbaar Ministerie. Art. 266 Boek 1 BW en 267 Boek 1 BW

ontheffing van ouderlijk gezag of voogdij Eng.: compulsory relief of parental authority : personen- en familierecht - ontneming, door de rechtbank, van het ouderlijk gezag of de voogdij aan een ouder of voogd op grond dat deze ongeschikt of onmachtig is zijn plicht tot verzorging en opvoeding te vervullen. Art. 266 Boek 1 BW en 278 Boek 1 BW - Zie ook: nadere verklaring voogdij

ontheffingen Eng.: exemptions : bestuursrecht - vrijstellingen door de overheid van een bepaalde verplichting. Komt overeen met dispensatie. Bijv. het recht om te laden en lossen in een winkelstraat voor leveranciers van de winkels aldaar.

onthouding / onthouden Eng.: to refrain from : penitentiair recht - nalaten iets te doen. Bijv. onthoudingsverschijnselen bij verslaafden die afkicken.

ontkenning Eng.: denial : rechtswetenschap - het zeggen dat iets niet waar is. Art. 200 Boek 1 BW

ontkenning vaderschap / vaderschap ontkennen / ontkend vaderschap Eng.: denial of paternity : personen- en familierecht - ontkenning door de man dat hij niet de biologische vader is van het kind dat uit zijn huwelijk is geboren. Art. 200 Boek 1 BW en 20f Boek 1 BW - Zie ook: tegenstelling betwisting van staat

ontmanteling / ontmantelen / ontmantelde Eng.: asset stripping : ondernemingsrecht - het na een overname geheel of gedeeltelijk uitkleden (saneren) van de overgenomen onderneming, waarbij onderdelen (bijv. dochterbedrijven, deelnemingen) met winst worden verkocht; verkoop van overtollige (vaste) activa na een overname van een vennootschap. Sommige overnames worden op deze wijze gefinancierd.

ontmoedigingsbeleid Eng.: policy of discouragement : vreemdelingenrecht - beleid van de Nederlandse overheid ten aanzien van illegalen. Door illegalen geen toegang te geven tot de collectieve voorzieningen wordt het hen moeilijk gemaakt om in Nederland te verblijven. (bron: Min. Jus.) Zie ook: nadere verklaring collectieve voorzieningen

ontneming / ontnemen / ontnomen Eng.: forfeiture : strafrecht - ten behoeve van de staatskas afromen van criminele winsten die een veroordeelde met het plegen van misdrijven heeft verdiend. Bijv. auto's, geld en huizen. Art. 36e WvSr en 94a WvSv - Zie ook: nadere verklaring Plukze-wetgeving

ontneming wederrechtelijk verkregen voordeel Eng.: forfeiture of illegally obtained profits : strafrecht - op vordering van het Openbaar Ministerie kan bij een afzonderlijke rechterlijke beslissing aan degene die is veroordeeld wegens een strafbaar feit de verplichting worden opgelegd tot betaling van een geldbedrag aan de staat ter ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel. Art. 36e WvSr

ontnemingsvordering Eng.: claim by the prosecution to strip defendant of any financial advantage gained from his crime : strafrecht - vordering van het Openbaar Ministerie om tijdens of na een strafproces het financiële voordeel te ontnemen dat een persoon heeft verkregen door het plegen van een strafbaar feit. Art. 36e WvSr en 94a WvSv - Zie ook: nadere verklaring strafzaak hierarchische verhouding Plukze-wetgeving

ontoelaatbaarheid Eng.: inadmissibility : rechtswetenschap - hetgeen niet door de beugel kan. Bijv. het is ontoelaatbaar dat een advocaat met verstrengelde belangen in of buiten rechte optreedt.

ontoerekeningsvatbaarheid / niet-toerekenbaarheid / ontoerekenbaarheid Eng.: mental disorder of the offender : strafrecht - gebrekkige ontwikkeling of ziekelijke stoornis van de geestvermogens, waardoor een strafbaar feit niet aan de pleger daarvan kan worden toegerekend. ~ is een schulduitsluitingsgrond. Art. 39 WvSr en 37a WvSr - Zie ook: nadere verklaring schulduitsluitingsgronden nadere verklaring Pieter Baan Centrum (PBC) tegenstelling toerekenbaar nadere verklaring terbeschikkingstelling (TBS)

ontologie Eng.: ontology : rechtsfilosofie - leer van de werkelijkheid, waarin met name de vraag aan bod komt hoe iets 'is'. Zie ook: tegenstelling deontologie / deontologisch

ontploffing : oorlogsrecht - het met een knal uiteenbarsten. Art. 157 WvSr en 504 Boek 8 BW

ontruiming / ontruimen / ontruimd Eng.: evacuation : vastgoedrecht - het verlaten van een onroerende zaak. Art. 18 hw (oud) en 555 Rv

ontslag / ontslagen Eng.: dismissal : ontslagrecht - algemeen: beëndiging van een rechtsbetrekking. Vaak: beëndiging van een arbeidsovereenkomst. Art. 667 Boek 7 BW

ontslag na faillissement Eng.: dismissal following bankruptcy : faillissementsrecht - een curator kan na toestemming van de rechter-commissaris de arbeidsovereenkomsten opzeggen indien dit in het belang is van de boedel. In faillissement bestaat er een maximale opzegtermijn van zes weken (met de mogelijkheid tot verlenging voor oudere werknemers), welke substantieel korter is dan de reguliere opzegtermijn. Art. 40 Fw - Zie ook: nadere verklaring curator / (mv.) curatoren nadere verklaring rechter-commissaris bij faillissementen nadere verklaring arbeidsovereenkomst / (mv.) arbeidsovereenkomsten / arbeidscontract / (mv.) arbeidscontracten hierarchische verhouding gebrek aan baten

ontslag op staande voet / stante pede ontslag Eng.: summary dismissal : ontslagrecht - directe, zonder in acht te nemen opzegtermijn, beëindiging van de arbeidsverhouding, wegens een dringende reden die tegelijk bij dat ontslag wordt meegedeeld. Art. 677 Boek 7 BW - Zie ook: tegenstelling ontbinding / ontbinden / ontbonden

ontslag van alle rechtsvervolging (OVAR) Eng.: dismissal of criminal charges : strafprocesrecht - beslissing van de strafrechter, waarbij hij het door de officier van justitie ten laste gelegde feit wel bewezen acht, maar de verdachte niet strafbaar. Art. 352 WvSv - Zie ook: nadere verklaring vrijspraak nadere verklaring straffen nadere verklaring schuldigverklaring / schuldig verklaren / schuldig verklaard

ontslag van instantie Eng.: discontinuance : burgerlijk procesrecht - indien een eisende partij failliet gaat en de curator het geschil niet overneemt, kan een verwerende partij vragen om ~. Daarbij wordt een eind gemaakt aan de procedure zonder dat over de vordering wordt beslist. Van een partij mag immers niet worden verwacht, dat hij kosten maakt voor het voeren van verweer tegen een partij, die door zijn faillissement en de ontbrekende toestemming van de curator niet in staat is om bij zijn ongelijk zijn wederpartij diens kosten te vergoeden.

ontslagbesluit (OB) : ontslagrecht - ministeriële regeling die de Regionale Directeuren in acht moeten nemen bij de behandeling van verzoeken om toestemming voor opzegging van de arbeidsverhouding. Art. 6 BBA

ontslagrecht Eng.: law relating to dismissal : ontslagrecht - rechtsgebied uit boek 7 Burgerlijk Wetboek en het Buitengewoon Besluit Arbeidsverhoudingen; vooral m.b.t. de oorzaken en gevolgen van ontslag in dienstbetrekkingen. Het ~ is een subgebied van het arbeidsrecht. Art. 667 Boek 7 BW en 670 Boek 7 BW - Zie ook: hierarchische verhouding reïntegratierecht

ontslagverboden Eng.: when it is forbidden to dismiss employees : ontslagrecht - gevallen waarin de werkgever de arbeidsovereenkomst niet mag opzeggen. Bijv. bij ziekte van de werknemer (de eerste twee jaar); zwangerschap van de werkneemster of huwelijk van de werknemer. De ~ kunnen worden omzeild door tussenkomst van de kantonrechter. Hij zal echter minder snel een ontbindingsverzoek inwilligen als de werknemer ziek is.

ontslagvergoeding / beëindigingsvergoeding : ontslagrecht - geldbedrag dat de kantonrechter ten laste van de werkgever kan toekennen aan de werknemer wiens arbeidsovereenkomst wegens veranderingen in de omstandigheden is geëindigd. Art. 685 Boek 7 BW

ontslagvergunning Eng.: permit to give notice : ontslagrecht - de schriftelijke toestemming die de Regionaal Directeur Arbeidsvoorziening verleend om de arbeidsverhouding met een werknemer te kunnen opzeggen. Zonder ~ is het ontslag nietig. Art. 6 BBA

ontstaan belastingschuld : fiscaal recht - tijdstip waarop ingevolge de belastingwet de belastingplichtige of inhoudingsplichtige belasting verschuldigd wordt aan de ontvanger. Dit tijdstip wordt onderscheiden van het tijdstip waarop die persoon aangifteplichtig wordt. Art. 10 Awr en 19 Awr

ontstaansvereisten overeenkomst : overeenkomstenrecht - een overeenkomst komt tot stand door een aanbod en de aanvaarding daarvan. Een overeenkomst kan mondeling of schriftelijk tot stand komen. Er kan een bewijsprobleem rijzen bij mondelinge overeenkomsten. Art. 217 Boek 6 BW

ontstentenis Eng.: absence : rechtswetenschap - bij ontbreken of aFwezigheid van iets. Bijv. de bevoegdheden van de voorzitter worden bij diens ~ door de plaatsvervangend voorzitter uitgeoefend.

onttrekking aan het verkeer / onttrekken aan het verkeer / aan het verkeer onttrokken Eng.: confiscation : strafrecht - beslissing van een rechter om bij einduitspraak bepaalde voorwerpen die in het kader van de strafvervolging in beslag zijn genomen, van de veroordeelde af te nemen. Bijv. omdat ze schadelijk zijn (wapens, drugs) of voor het plegen van het strafbare feit zijn gebruikt (inbrekersgereedschap). ~ is ook mogelijk als vrijspraak of ontslag van rechtsvervolging is gevolgd, mits wordt vastgesteld dat een strafbaar feit is begaan. Ook kan de ~ worden uitgesproken bij een afzonderlijke rechterlijke beslissing op vordering van het OM. Art. 36b WvSr en 94 WvSv

onttrekking minderjarige : strafrecht - opzettelijk een minderjarige onttrekken aan het wettig over hem gesteld gezag of aan het opzicht van degene die dit desbevoegd over hem uitoefent. Art. 279 WvSr

onttrekkingskosten : waterrecht - kosten die ontstaan uit het onttrekken van grondwater uit de grond; ook andere betekenissen afhankelijk van de context.

ontucht Eng.: to commit a sexual offence : strafrecht - het door geweld of een andere feitelijkheid of bedreiging met geweld of een andere feitelijkheid iemand dwingen tot het plegen of dulden van ontuchtige handelingen. Art. 246 WvSr

ontucht met een minderjarige. : strafrecht - seksuele handelingen (seksueel binnendringen van het lichaam) of seksueel getinte handelingen (zoals verleiding) plegen met een minderjarige. ~ is een als misdrijf gekwalificeerd delict. Art. 244 WvSr en 247 WvSr

ontvanger Eng.: receiver : fiscaal recht - bevoegde belastingambtenaar bij de belastingdienst, die belastingen int.

ontvangsttheorie Eng.: the theory that receiving a statement implies that it is effective : vermogensrecht - leer dat een tot een bepaalde persoon gerichte verklaring werkt, als die verklaring die persoon heeft bereikt of - indien dat niet het geval is - onder normale omstandigheden had behoren te bereiken. Art. 37 Boek 3 BW en 224 Boek 6 BW - Zie ook: nadere verklaring wilsverklaring nadere verklaring gemitigeerde verzendtheorie niet gelijk aan aanbodtheorie

ontvankelijkheid Eng.: right to institute proceedings : strafprocesrecht - een aanlegger mag bepaalde vorderingen of verzoeken bij het gerecht inleiden. ~ heeft tot gevolg dat de rechter zich inhoudelijk over het rechtsgeschil kan buigen. Bijv. in strafzaken buigt de rechter zich altijd over de ~ van de officier van justitie. Art. 349 WvSv en 19 luga - Zie ook: nadere verklaring niet-ontvankelijk verklaring / niet-ontvankelijk verklaringen / niet-ontvankelijk verklaard nadere verklaring aanlegger

ontvoeging uit de fiscale eenheid / ontvoegen uit de fiscale eenheid / ontvoegd uit de fiscale eenheid : fiscaal recht - verbreking van de fiscale eenheid tussen een dochter- en moedermaatschappij. Bij ~ kan het fiscale nog onverrekende verlies van een dochtermaatschappij naar keuze aan deze dochter worden meegegeven. Art. 15af wet Vpb en 15ai wet Vpb

ontvoering / kidnapping Eng.: abduction : strafrecht - het opzettelijk iemand wederrechtelijk van de vrijheid beroven of beroofd houden. Art. 282 WvSr en 282a WvSr - Zie ook: niet gelijk aan gijzeling / gijzelen / gegijzeld

ontwatering : burenrecht - de afvoer van overtollig water uit de grond. Dit wordt toegepast om eventuele stijgingen van het grondwater boven de door vegetatie en bodemsamenstelling bepaalde, meest gewenste stand te voorkomen.

ontwerper Eng.: designer : tekeningen- of modellenrecht - persoon die een tekening of model ontwerpt. Bijv. indien een model door een werknemer is ontworpen wordt, behoudens andersluidend beding, zijn werkgever als ~ beschouwd. Art. 6 btmw - Zie ook: tegenstelling maker

ontwikkelingsrisico : aansprakelijkheidsrecht - verweermiddel waarmee een producent produktenaansprakelijkheid kan ontlopen, nl. als de schade het gevolg is van een gebrek waarvan de producent op grond van de stand van de wetenschappelijke en technische kennis op het tijdstip waarop hij het product in het verkeer bracht, onmogelijk kon ontdekken. Art. 185 Boek 6 BW - Zie ook: nadere verklaring productaansprakelijkheid / (oneigen.) produktenaansprakelijkheid / produktaansprakelijkheid

ontwikkelingssamenwerking Eng.: development cooperation : internationaal publiekrecht - geheel van activiteiten om ontwikkelingslanden en hun burgers en instellingen te helpen zich verder te ontwikkelen en zo een hogere levensstandaard te bereiken. Het kan vele vormen aannemen zoals het bevorderen van infrastructuurontwikkeling, democratie en participatie, armoedebestrijding, duurzame ontwikkeling, culturele eigenheid, economische hervormingen, voedselzekerheid, onderwijs en gezondheidszorg. ~ gebeurt door regeringen en niet-gouvernementele organisaties.

ontzegging rijbevoegdheid / rijbevoegdheid ontzeggen / ontzegde rijbevoegdheid Eng.: revocation of driving licence : strafrecht - straf opgelegd aan een persoon gedurende een door de rechter vastgestelde termijn dat hij geen motorvoertuigen mag besturen. Bijv. omdat die persoon gereden heeft onder invloed van alcohol of een ander ernstig (verkeers)delict heeft begaan. Art. 30 wam en 179 wvw

ontzetting uit bepaalde rechten Eng.: deprivation of specific rights : strafrecht - een schuldige van een strafbaar feit kan als bijkomende straf een ~ krijgen opgelegd. De betreffende rechten waarvan de veroordeelde kan worden ontzet zijn bijvoorbeeld het bekleden van ambten of bepaalde ambten of het dienen bij de gewapende macht. De duur van de ontzetting is afhankelijk van de duur van de gevangenisstraf. Bij een veroordeling tot levenslange gevangenisstraf, kan de ontzetting voor het leven zijn, bij een veroordeling tot tijdelijke gevangenisstraf duurt de ontzetting ten minste twee en ten hoogste vijf jaren meer dan de gevangenisstraf; ontzetting uit een bepaald recht is een van de bijkomende straffen, welke worden opgesomd in art. 9 WvSr. De rechten waaruit men ontzet kan worden, worden opgesomd in art. 28 WvSr. Art. 9 WvSr en 28 WvSr

ontzetting van ouderlijk gezag / ontzetting van voogdij / ontzetten / onzet Eng.: deprivation of parental power : personen- en familierecht - ontneming, door de rechtbank, van het ouderlijk gezag of de voogdij aan een ouder of voogd op in de wet genoemde grond, waaronder misbruik van gezag, verwaarlozing van de verzorging en opvoeding of slecht levensgedrag. Art. 266 Boek 1 BW en 329 Boek 1 BW - Zie ook: nadere verklaring voogdij