Typ hierboven uw zoekterm of scroll hieronder - Hulp bij zoeken

© 2001-2015 Lycaeus Juridisch Woordenboek - mr. F.J. Van Eeckhoutte - lees de gebruiksvoorwaarden

ondeelbaarheid Eng.: indivisibility : rechtswetenschap - niet te delen. Bijv. er wordt verdedigd dat de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens de ~ van rechten weergeeft, maar dat de politieke praktijk een verdeling laat zien tussen de klassieke burger- en politieke rechten en de sociaal, economische en culturele rechten. Art. 230 Boek 3 BW

ondeelbare prestatie Eng.: indivisible performance : verbintenissenrecht - een prestatie die naar zijn aard niet over meerdere debiteuren verdeeld kan worden. Zijn toch meerdere debiteuren tot die prestatie verplicht, dan zijn zij hoofdelijk verbonden. Bijv. de verplichting tot het leveren van een huis. Art. 6 Boek 6 BW - Zie ook: tegenstelling deelbare prestatie

onder auspiciën : rechtswetenschap - onder toezicht. Bijv. in 1949 werd de Raad van Europa opgericht. ~ van deze organisatie werd in 1950 het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) gesloten en werd het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) geïnstalleerd.

onder goedkope vlag Eng.: flag-of-convenience : zeerecht - een ~ varend vaartuig is een schip dat een andere vlag voert dan die van het land waartoe dat schip behoort. Factoren die het voor buitenlandse schepen aantrekkelijk maken om onder de vlag van bepaalde landen te varen zijn de lage registratiekosten, de goedkope arbeidskrachten en de lage of onbestaande belastingen. Bovendien leggen de goedkope-vlaggenstaten de nationale of internationale visserijwetten naast zich neer. Onder ~ varende schepen vormen een permanent gevaar, aangezien ze de regels inzake de instandhouding en het beheer van de visserij, alsmede de normen inzake veiligheid en arbeidsomstandigheden met voeten treden. (bron: EG)

onder voorbehoud van alle rechten / onder voorbehoud van rechten Eng.: with all (proper) reserves : advocatuur - formulering die bepaalde advocaten in hun correspondentie en processtukken gebruiken om aan te geven dat zij ondanks hetgeen zij hebben gesteld, nog alle kanten op willen. Bijv. door later meer te vorderen of een ander verweer te voeren. Zie ook: nadere verklaring alle rechten en weren voorbehouden nadere verklaring confraterneel

onderaandelen : vermogensrecht - aandelen van een bepaalde waarde kunnen soms opgedeeld worden in een aantal kleinere coupures met een naar rato lagere nominale waarde. Art. 79 Boek 2 BW

onderbesteding : rechtswetenschap - het minder geld besteden dan beschikbaar is.

onderbewaarneming : verbintenissenrecht - de rechtsverhouding, waarbij degene die van een ander een zaak in bewaring neemt, deze zaak weer aan een derde in bewaring geeft. Art. 603 Boek 7 BW en 608 Boek 7 BW

onderbewindstelling / onder bewind stellen / onder bewind gesteld Eng.: placing under guardianship : personen- en familierecht - noodzakelijk bestuur over goederen van een persoon die wegens fysieke of geestelijke aFwezigheid niet in staat is dat bestuur zelf uit te oefenen;
maatregel van de kantonrechter om het vermogensbeheer van personen die daar zelf niet meer voor kunnen zorgen, over te dragen aan een bewindvoerder. Art. 409 Boek 1 BW en 431 Boek 1 BW - Zie ook: tegenstelling ondercuratelestelling / onder curatele stellen / onder curatele gesteld

onderbezetting : reïntegratierecht - situatie waarbij er te weinig personeel is om bepaalde taken te vervullen.

onderborgtocht / achterborg : vermogensrecht - extra zekerheidsstelling waarbij een persoon zich verbindt om in voorkomend geval de verbintenis van de (hoofd)borg na te komen. Art. 870 Boek 7 BW

onderbreking van de zitting / onderbreken van de zitting / onderbroken zitting Eng.: interrupting the session : strafprocesrecht - kort stilleggen van het onderzoek ter zitting wegens de uitgebreidheid of de duur daarvan of voor het nemen van rust. Art. 277 WvSv - Zie ook: niet gelijk aan schorsing / schorsen / geschorst

ondercuratelestelling / onder curatele stellen / onder curatele gesteld Eng.: under tutelage : personen- en familierecht - maatregel waarbij een curator wordt benoemd om de financiële belangen te behartigen van een meerderjarig persoon die wegens lichamelijke of geestelijke oorzaken daartoe zelf niet meer in staat is. Art. 378 Boek 1 BW - Zie ook: tegenstelling onderbewindstelling / onder bewind stellen / onder bewind gesteld

onderdaan Eng.: national : internationaal publiekrecht - bewoner van een bepaald gebied, waardoor hij ondergeschikt is aan de regerende vorst of regering. Ook wel Staatsburger genoemd.

onderdaan Eng.: subject : staatsrecht - bewoner van een gebied onder een regerende vorst of een soevereine staat.

ondererfpacht : zakenrecht - erfpacht waarbij de pachter op zijn beurt het gepachte land aan een derde in pacht geeft. Art. 93

ondererfstelling Eng.: sub-legacy : erfrecht - situatie waarin een persoon een erfenis ontvangt omdat de eerstgerechtigde geen erfgenaam zal worden. Bijv. een kleinkind dat van de grootouder erft omdat zijn eigen ouders onvindbaar zijn. Art. 888 Boek 4 BW

ondergeschikte / (mv.) ondergeschikten Eng.: subordinate : arbeidsrecht - persoon die in dienst van een ander werkzaamheden verricht. Bijv. de werknemer is de ~ van de werkgever; personen over wie in het kader van een dienstbetrekking gezag uitgeoefend wordt of kan worden. Art. 170 Boek 6 BW en 10:14 Awb - Zie ook: nadere verklaring risicoaansprakelijkheid tegenstelling paardensprong

ondergeschiktheid Eng.: relationship of subordination : arbeidsrecht - het in dienst van een ander werkzaamheden verrichten. Art. 170 Boek 6 BW

onderhandeling / (mv.) onderhandelingen / onderhandelen / onderhandeld Eng.: negotiation : mediation - schriftelijke of mondelinge processen van geven-en-nemen tussen partijen die, indien succesvol, met een deal of overeenkomst worden afgesloten. Zie ook: nadere verklaring conflictbemiddeling / mediation hierarchische verhouding minnelijke schikking / schikken / geschikt / transactie / transigeren / getransigeerd

onderhanden werk Eng.: work in progress : ondernemingsrecht - werkzaamheden die de ondernemer heeft verricht, maar nog niet gefactureerd. Het ~ behoort tot de vlottende activa van de balans. Art. 369 Boek 2 BW

onderhands Eng.: mutually agreed : burgerlijk recht - door partijen onderling geregeld; rechtshandeling (meestal verkoop) die plaatsvindt zonder notariële tussenkomst. Art. 97 Boek 4 BW - Zie ook: nadere verklaring notariële akte

onderhandse aanbesteding / onderhands aanbesteden / onderhands aanbesteed Eng.: negotiated tender : bouwrecht - veelal particuliere uitnodiging aan bepaalde aannemers om op een werk een offerte uit te brengen. De overheid mag in principe slechts openbare aanbestedingen doen. Zie ook: tegenstelling openbare aanbesteding / openbaar aanbesteden / openbaar aanbesteed

onderhandse akte Eng.: private deed / private instrument : bewijsrecht - ondertekend geschrift dat bestemd is om tot bewijs te dienen, maar dat niet in de vereiste vorm of bevoegdelijk is opgemaakt door een ambtenaar. Art. 156 Rv en 159 Rv - Zie ook: nadere verklaring akte nadere verklaring authentieke akten nadere verklaring notariële akte

onderhandse lening Eng.: privately contracted loan : handelsrecht - lening die buiten de beurs om wordt afgesloten. (bron: beleggingsplein.nl)

onderhandse verklaring van beneficiaire aanvaarding : erfrecht - een verklaring van een erfgenaam waarin hij verklaart een nalatenschap beneficiair te aanvaarden. Het is echter niet mogelijk om door middel van een ~ een nalatenschap beneficiair te aanvaarden. De verklaring moet worden vastgelegd in een akte opgemaakt ter griffie van de rechtbank.

onderhandse verkoop / onderhandse verkoping Eng.: private sale : verbintenissenrecht - verkoop die rechtstreeks tussen partijen plaatsvindt, zonder openbare veiling. Art. 545 Rv - Zie ook: tegenstelling executieverkoop / executiorale verkoop / gerechtelijke verkoop

onderhoudsplicht Eng.: liability for maintenance : echtscheidingsrecht - verplichting tot het bijdragen in de kosten van het levensonderhoud van ex-partner en/of kinderen. Art. 157 Boek 1 BW en 392 Boek 1 BW - Zie ook: onderdeel alimentatie / onderhoudsbijdrage

onderhoudsplichtig Eng.: maintenance debtor : echtscheidingsrecht - situatie waarin de verplichting bestaat om financieel bij te dragen aan de kosten van de huishouding of bij echtscheiding in de kosten van levensonderhoud van de ex-partner en de kosten voor verzorging en opvoeding van de kinderen. Art. 84 Boek 1 BW en 157 Boek 1 BW

onderhuur Eng.: subtenancy : huurrecht - tegen betaling in gebruik geven (verhuren) van bijv. gehuurde zelfstandige woonruimte. In beginsel komt de onderhuurder in de plaats van de huurder als deze de huurovereenkomst heeft beëndigd. Art. 269 Boek 7 BW - Zie ook: nadere verklaring huur van woonruimte tegenstelling indeplaatsstelling / indeplaatsstellen / indeplaats gesteld nadere verklaring wederverhuur

onderlasthebber : overeenkomstenrecht - persoon die op zijn beurt van de lasthebber een opdracht tot het verrichten van rechtshandelingen (lastgeving) binnen het kader van diens opdracht (het verrichten van rechtshandelingen) ontvangt. Art. 414 Boek 4 BW lastgeving

onderlinge verzekering Eng.: mutual insurance : verzekeringsrecht - een ~ streeft geen winstoogmerk na en is gebaseerd op het principe van winstdeling. Een ~ heeft een rechtstreekse band met haar verzekerden, zonder tussenkomst van enige bemiddelaar. Voor de verzekerden wordt vaak een bijzonder gunstige tarifering gehanteerd. Zie ook: niet gelijk aan onderlinge waarborgmaatschappij (OWM)

onderlinge waarborgmaatschappij (OWM) Eng.: mutual guarantee fund : rechtspersonenrecht - bij notariële akte opgerichte vereniging die tot doel heeft om met haar leden bepaalde verzekeringsovereenkomsten te sluiten of haar leden in het kader van een wettelijke regeling verzekerd te houden. Art. 53 Boek 2 BW en 54 Boek 2 BW - Zie ook: nadere verklaring coöperatie / coöpereren / gecoöpereerd nadere verklaring verenigingen niet gelijk aan onderlinge verzekering

ondermaatschap / ondervennootschap : ondernemingsrecht - situatie dat een maat of firmant een maatschapscontract aangaat met een persoon en deze inbrengt in een samenwerkingsverband met een ander. Bijv. de tandarts die in maatschapsverband met andere tandartsen een praktijk voert.

ondernemer Eng.: entrepreneur : ondernemingsrecht - natuurlijke persoon of de rechtspersoon die een onderneming in stand houdt. Art. 1 Wor en 2 wet OB - Zie ook: onderdeel freelancer tegenstelling werknemers

ondernemerschap : ondernemingsrecht - het ondernemer zijn. Bijv. hij heeft zijn eigen zaak opgezet. Hij is nu zelfstandig ondernemer.

onderneming Eng.: enterprise : ondernemingsrecht - op winst gerichte organisatie die duurzaam aan het handelsverkeer deelneemt, bereid is de risico's van haar activiteiten te aanvaarden en samengesteld is uit vermogen en arbeid. Art. 19a Boek 2 BW en 73 Boek 3 BW - Zie ook: nadere verklaring bedrijf / bedrijven

ondernemingskamer Eng.: enterprise chamber of the appeal court : ondernemingsrecht - kamer van het Amsterdamse gerechtshof die zich buigt over zaken m.b.t. (jaarrekeningen en jaarverslagen van) rechtspersonen en wetsartikelen uit de Pensioen- en spaarfondsenwet en Wet op de ondernemingsraden. Art. 66 wet RO en 999 Rv - Zie ook: nadere verklaring onderneming

ondernemingspensioenfonds : pensioenrecht - aan een onderneming verbonden pensioenfonds, meestal in de rechtsvorm van een stichting. Niet te verwarren met bedrijfstakpensioenfondsen. Art. 2

ondernemingsplan Eng.: business plan : ondernemingsrecht - plan van aanpak van een startende onderneming of gewijzigde bedrijfsactiviteit. De meeste financiers beoordelen aan de hand van het ~ of hun investering rendabel kan zijn.

ondernemingsraad (OR) Eng.: works council : ondernemingsrecht - verplicht overleg- en samenwerkingsorgaan tussen werkgever en werknemers in bedrijven met ten minste vijftig werknemers of indien dit bij cao is bepaald. De bevoegdheden van de OR zijn: initiatiefrecht, adviesrecht en instemmingsrecht. Art. 2 Wor en 25 Wor - Zie ook: nadere verklaring onderneming

ondernemingsrecht Eng.: company law : ondernemingsrecht - vakgebied dat overwegend samenvalt met boeken 2, 6 en 7 Burgerlijk Wetboek en het Wetboek van Koophandel; vooral m.b.t. de bescherming van de rechtspositie van ondernemingen. Bijv. oprichting van ondernemingen, aandelenemissies en fusies, opstellen van contracten, rechtsbijstand in handelsconflicten, fiscale zaken, incasso en arbeidsrecht; in brede zin: dat gebied van het burgerlijk recht dat zich bezighoudt met het uitoefenen van een bedrijf. Tot het ~ behoren bijv. het vennootschapsrecht of het auteursrecht. Art. 4 Boek 2 BW en 16 Wvk - Zie ook: onderdeel rechtspersonenrecht onderdeel bank- en effectenrecht hierarchische verhouding vermogensrecht

ondernemingsvormen Eng.: legal form of enterprise : ondernemingsrecht - vorm waarin een onderneming kan worden gedreven. Bijv. als eenmanszaak, vennootschap onder firma, besloten vennootschap.

onderofficier Eng.: corporal/staff sergeant : militair recht - rang in het leger vanaf sergeant tot luitenant.

onderpand : pand- en hypotheekrecht - een zaak of vordering die tot zekerheid strekt en aan een schuldeiser in pand wordt gegeven, zodat een schuld zal worden voldaan. Art. 266 Boek 3 BW - Zie ook: hierarchische verhouding zekerheidstelling / stellen van zekerheid / zekerheid gesteld

onderpand / margin / dekking : effectenrecht - minimum waarborgsom die betaald wordt, voordat termijncontracten bij een broker worden afgesloten. Bijv. iemand heeft een calloptie geschreven en koopt de onderliggende aandelen als ~. (bron: beleggingsplein.nl) Zie ook: hierarchische verhouding zekerheidstelling / stellen van zekerheid / zekerheid gesteld

onderscheid Eng.: difference : volkenrecht - verschil maken in de behandeling van groepen mensen. bijv. op grond van ras, kleur, geslacht, taal, godsdienst, politieke of elke ander opinie, nationale of sociale afkomst, fortuin, geboorte of elk andere toestand. Art. 2 UVRM

onderscheidenlijk : rechtswetenschap - mate waarin bepaalde met elkaar samenhangende begrippen van elkaar verschillen. Zie ook: onderdeel onderscheid

onderscheidingstekenen : militair recht - een ~ wordt door het gezag verleend voor uitzonderlijke daden of prestaties. Bijv. de generaal speldde het onderscheidingsteken op de jas van de korporaal.

onderschuiving : Belgisch recht - verduistering van een kind of verwisseling van een kind met een ander, of het plaatsen van een kind bij een vrouw die niet bevallen is.

onderstand Eng.: support : ambtenarenrecht - financiële ondersteuning, soort prepensioen voor ambtenaren. Bijv. aan overheidsdienaren in vaste dienst, die nog geen recht hebben op normaal pensioen, wordt bij dienstbeëindiging als bedoeld in artikel 2, lid 4 van de Garantiewet een aflopende ~ toegekend.

ondersteuningshandeling : strafrecht - indien men een pleger van een strafbaar feit helpt bij het plegen van dat feit door middel van ondersteuningshandelingen, dan is men medeplichtig aan dat strafbare feit. (artt. 48/49 WvSr) Art. 48 WvSr en 49 WvSr

ondertekening / ondertekenen / ondertekend Eng.: signature / to undersign : rechtswetenschap - het plaatsen van de naam, die de ondertekenaar voert of draagt, met of zonder bijvoeging van de voornaam. (ref. HR 17 december 1885, W 1886-5251) Art. 58 Boek 2 BW - Zie ook: onderdeel signatuur

ondertoezichtstelling (OTS) / onder toezicht stellen / onder toezicht gesteld : personen- en familierecht - maatregel waarbij meestal een minderjarig kind, ter bescherming van zijn welzijn, onder toezicht van een door de kinderrechter benoemde volwassene of instantie wordt geplaatst. Het kind blijft meestal wel thuis wonen. Bijv. ~ vindt meestal plaats in die gevallen waarin een kind met zedelijke of lichamelijke ondergang wordt bedreigd. Art. 254 Boek 1 BW en 800 Rv - Zie ook: nadere verklaring kinderrechter tegenstelling uithuisplaatsing / uit huis plaatsen / uit huis geplaatst

ondervennoot : vennootschapsrecht - vennoot of maat bij een ondermaatschap of ondervennootschap.

onderverhuur / onderhuur : huurrecht - het wederverhuren dan wel afstaan van huur van een zaak door een huurder aan een ander (onderhuurder). Art. 15 leegstandwet en 269 Boek 7 BW

onderverpachting / onderverpachten / onderverpacht : agrarisch recht - soort onderhuur, maar dan voor grond. grond van de gemeente wordt vaak ~. bijv. door de gemeente wordt toestemming verleend voor de ~ van de gemeentegrond. Art. 32 pachtwet

onderverzekering : verzekeringsrecht - het verzekerd bedrag is lager dan de waarde van het verzekerd belang. Art. 253 Wvk

ondervolmacht / substitutie : vermogensrecht - volmacht die aan een ander persoon is doorgegeven. De ~ is slechts toegestaan als de gevolmachtigde de bevoegdheid daartoe heeft of niet ongebruikelijk is en in het belang is van de volmachtgever, terwijl die zelf niet in staat is een voorziening te treffen. Art. 64 Boek 3 BW - Zie ook: nadere verklaring volmacht

onderwerp : rechtswetenschap - subject; waar het in dat geval om gaat. Bijv. het ~ van geschil.

Onderwijsraad : onderwijsrecht - adviesorgaan voor de regering op het terrein van het onderwijs. De raad adviseert over de hoofdlijnen van het beleid en de wetgeving op het gebied van het onderwijs. Hij neemt een onafhankelijke positie in zowel ten opzichte van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij als ten opzichte van het onderwijsveld. Niet alleen adviseert de raad - gevraagd dan wel ongevraagd - de betrokken bewindslieden, maar ook de Eerste en Tweede Kamer kunnen om advies vragen. Ook gemeenten kunnen in speciale bij de wet geregelde gevallen een beroep doen op de Onderwijsraad. (bron: Onderwijsraad) Art. 1 Wet op de Onderwijsraad (1997)

onderwijsrecht Eng.: education law : onderwijsrecht - rechtsgebied uit een scala van onderwijs gerelateerde wet- en regelgeving, zoals de Wet op de Onderwijsraad, Wet op het voortgezet onderwijs en Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek; vooral m.b.t. de kwaliteitszorg en financiering van onderwijs en subsidie aan studenten. Zie ook: hierarchische verhouding sociaal recht / sociale zekerheidsrecht nadere verklaring Wet op het Voortgezet Onderwijs (WVO)

onderzetter : pand- en hypotheekrecht - de persoon die een zaak als onderpand ter beschikking stelt of een registergoed met hypotheek bezwaard, meestal ter zekerheid van terugbetaling van geleend geld. Art. 227 Boek 3 BW - Zie ook: nadere verklaring onderzetting

onderzetting Eng.: giving as security : pand- en hypotheekrecht - beschikbaar stellen van een zaak als onderpand, meestal ter zekerheid van terugbetaling van geleend geld.

onderzoek aan kleding : strafprocesrecht - bijzonder dwangmiddel waarbij de opsporingsambtenaar een staande gehouden of aangehouden verdachte aan zijn kleding onderzoekt, indien dat noodzakelijk is voor de vaststelling van zijn identiteit. ~ kan ook plaatsvinden in opdracht van de officier van justitie in het belang van een onderzoek. Art. 55b WvSv en 56 WvSv - Zie ook: niet gelijk aan strafvorderlijke fouillering / fouilleren / gefouilleerd

onderzoek in twee instanties : burgerlijk procesrecht - beginsel van burgerlijk procesrecht dat na afloop van het proces in eerste aanleg, het proces ook bij een hoger gerecht heropgevoerd mag worden. In beginsel heeft iedereen twee kansen om zijn zaak te winnen of te verliezen.

onderzoek ter terechtzitting Eng.: sitting of the court : strafprocesrecht - deel van het strafrechtelijk onderzoek, waarbij de verdachte en het OM voor de strafrechter verschijnen. Art. 268 WvSv

onderzoekscommissie Eng.: committee of inquiry : staatsrecht - commissie van onderzoek in het kader van een parlementaire enquête. Elk der Kamers of de verenigde vergadering der Staten-Generaal kan op voorstel van een of meer van haar leden of van een door haar ingestelde commissie besluiten een onderzoek in te stellen. Art. 1 WPE

onderzoeksplicht : overeenkomstenrecht - plicht van contracterende partijen om onderzoek te verrichten. Bijv. of de wederpartij beseft wat hij doet, of bepaalde informatie in de registers staat, of dat een goed gebreken vertoont.

onderzoeksplicht : vastgoedrecht - plicht van een potentiële koper om onderzoek te laten verrichten over de staat van een aan te kopen woning. De koper kan immers achteraf de verkoper niet zonder meer aansprakelijk stellen voor gebreken als hij die tijdens de bezichtiging van het huis had kunnen ontdekken.

onderzoeksplicht : bestuursrecht - een bestuursorgaan heeft een ~, d.w.z. dat het bij het voorbereiden van een besluit de nodige kennis omtrent de feiten en belangen moet vergaren. Art. 3:2 Awb

ondeugdelijk merk : merkenrecht - teken dat als merk gedeponeerd is, maar dat niet beantwoordt aan de wettelijke omschrijving van een merk, met name wanneer het zich niet voldoende onderscheidt van andere merken. Art. 14A BMW

ondeugdelijke nakoming Eng.: inferior performance : verbintenissenrecht - een tekortkoming in de nakoming van de verbintenis. Dit verplicht de schuldenaar de schade die de schuldeiser daardoor lijdt te vergoeden, tenzij de tekortkoming de schuldenaar niet kan worden toegerekend. Zie ook verzuim (van de schuldenaar) Art. 27 Boek 6 BW en 74 Boek 6 BW

ondeugdelijke poging Eng.: ineffectual attempt : strafrecht - een poging die nooit tot voltooiing van een misdrijf zal kunnen leiden. Bijv. de poging tot vergiftiging met een aftreksel van koperen centen. (het Koperen-centen-arrest van de Hoge Raad uit 1906) Art. 45 WvSr - Zie ook: tegenstelling strafbare poging / strafbaar pogen

onecht Eng.: illegitimate (child) : personen- en familierecht - onwettig kind.

oneerlijke concurrentie / oneerlijke mededinging Eng.: unfair competition : strafrecht - strafbaar feit waarbij een persoon zijn handel ten nadele van de concurrentie vestigt, behoudt of uitbreidt door een bedrieglijke handeling tot misleiding van het publiek, in het bijzonder een handeling die geschikt is om het publiek in een valse waan te brengen. Art. 328bis WvSr - Zie ook: nadere verklaring steekpenningen

oneigenlijk pandrecht : pand- en hypotheekrecht - Verouderd: vroeger mochten effecten door de pandhouder herbeleend worden, en was hij slechts verplicht het vereiste aantal soortgelijke effecten terug te geven, dus niet precies dezelfde nummers.

oneigenlijk vruchtgebruik Eng.: improper usufruct : vermogensrecht - vruchtgebruik op zaken die door gebruik teniet gaan. In het oude BW gold daarvoor een aparte regeling (art. 804 oud BW), die inhield dat na afloop van het vruchtgebruik zaken van dezelfde soort en hoedanigheid dienen te worden teruggegeven. Voor vruchtgebruik gevestigd vóór inwerkingtreding van het NBW geldt deze regeling nog steeds. Art. 207 Boek 3 BW en 104 onBW - Zie ook: nadere verklaring Burgerlijk wetboek (BW)

oneigenlijke dwaling Eng.: accidental error : vermogensrecht - situatie die zich voordoet als personen een overeenkomst per vergissing sluiten. Indien de ene de verklaring van de ander mocht opvatten als een verklaring van bepaalde strekking, kan de ander zich niet op het ontbreken van zijn wil beroepen. Art. 35 Boek 3 BW - Zie ook: tegenstelling wederzijdse dwaling / wederzijds dwalen / wederzijds gedwaald

oneigenlijke eigenrichting : strafprocesrecht - één van de onderscheiden vormen van eigenmachtig optreden door burgers. Oneigenlijke eigenrichting betreft het juridisch gelegitimeerd toelaatbaar eigenmachtig optreden door burgers in reactie op strafbare feiten van anderen (voor zover daarbij repressieve sancties, dwang en zelfs geweld worden ingezet): juridisch gelegitimeerde uitzonderingen op het verbod van eigenrichting. Dit betreft de strafvorderlijke bevoegdheid van burgers om bij heterdaad een verdachte aan te houden (art. 53 lid 1 Sv), de strafuitsluitingsgronden noodweer en het noodweerexces (art. 41 lid 1 en 2 Sr), overmacht in de zin van noodtoestand (art. 40 Sr) en de ongeschreven rechtvaardigingsgrond ontbreken van de materiële wederrechtelijkheid. In al deze gevallen is sprake van beperkte vormen van niet-strafbare eigenrichting en burgerlijke rechtshandhaving, oFwel geoorloofde defensieve handhaving van rechten door burgers in de reactieve fase. (bron: Broekman, Denkers, Kelk, Leer, Machielse, Roos, Rutten, Waard, Wifferen) Art. 40 WvSr en 53 WvSv - Zie ook: nadere verklaring eigenmachtig optreden nadere verklaring eigenlijke eigenrichting eigenrichting verbod van eigenrichting

oneigenlijke rechtspraak / voluntaire jurisdictie Eng.: voluntary jurisdiction : personen- en familierecht - vaststelling en verklaring door de rechterlijke macht van bestaande rechtstoestanden of rechtsverhoudingen. Bijv. de vaststelling van het vaderschap.

onereus Eng.: onerous : rechtswetenschap - bezwarend. Bijv. een ~ contract.

ongeboren vrucht : personen- en familierecht - het kind waarvan een vrouw zwanger is, wordt als reeds geboren aangemerkt, wanneer dit in een bepaalde situatie nodig is. Komt het dood ter wereld, dan wordt het geacht nooit te hebben bestaan. Art. 2 Boek 1 BW

ongedaanmaking Eng.: disclaiming : erfrecht - verklaring van een langstlevende echtgenoot waardoor de wettelijke verdeling ongedaan wordt gemaakt. De verklaring dient binnen drie maanden na overlijden van de erflater bij het boedelregister te zijn ingeschreven. Art. 18 Boek 4 BW

ongedaanmakingsverbintenis Eng.: obligation to settle : verbintenissenrecht - bij ontbonden overeenkomsten ontstaat voor partijen de verbintenis om de reeds ontvangen prestaties ongedaan te maken. Bijv. een koper dient de tafel terug te geven als de meubelhandelaar de koopovereenkomst ontbindt omdat de koper weigert de tafel te betalen. Art. 24 Boek 6 BW en 271 Boek 6 BW - Zie ook: nadere verklaring ontbinding / ontbinden / ontbonden

ongegrond Eng.: unfounded : bestuursrecht - onterecht, zonder feitelijke of juridische basis. Zie ook: tegenstelling gegrond nadere verklaring uitspraak

ongegrondverklaring / ongegrondverklaren / ongegrondverklaard Eng.: statement that an appeal is unfounded : bestuursrecht - oordeel van de bestuursrechter dat het beroep tegen een beslissing van een bestuursorgaan onterecht of onjuist is. Art. 8:54 AWB - Zie ook: tegenstelling gegrond

ongehoorzaamheid : strafrecht - het niet opvolgen van een bevoegd gegeven ambtelijk bevel. Art. 184 WvSr burgerlijke ongehoorzaamheid

ongehuwd samenwonenden Eng.: unmarried cohabitation : fiscaal recht - de leefvorm van ~ kan als een fiscaal partnerschap worden aangemerkt als aan bepaalde voorwaarden is voldaan (o.a. gezamenlijke huishouding gedurende meer dan zes maanden per jaar).

ongeldig : rechtswetenschap - niet in overeenstemming met daartoe gestelde regels. Bijv. de vergunning was niet geldig omdat er een procedurefout is gemaakt.

ongeldige regeling : bestuursrecht - een regeling van een overheidsorgaan (uitgezonderd: wetten in formele zin) die rechtskracht mist omdat zij niet juist tot stand gekomen is of omdat zij inhoudelijk niet juist is.

ongeoorloofd merk : merkenrecht - teken dat bedoeld is als merk te fungeren, maar dat in strijd is met de openbare orde of de goede zeden of overeenstemt met een ouder merk. Art. 4 BMW

ongeoorloofde mededinging / (oneig.) oneerlijke mededinging Eng.: unfair competition : merkenrecht - situatie waarin geen sprake is van eerlijke concurrentie. Bijv. omdat een ondernemer het product of de werkwijze van zijn concurrent slaafs nabootst of anderszins van diens naams- of merkbekendheid profiteert. Art. 13A BMW en 4 wcod

ongeoorloofde oorzaak : verbintenissenrecht - datgene wat partijen beogen is ongeoorloofd als het in strijd is met de wet, de goede zeden of de openbare orde;
(ruimer) hetgeen in strijd is met de dwingende eisen welke onze rechtsorde stelt. (Pitlo) Bijv. strijd met de wet, verplichting tot een door de wet verboden prestatie, prestatie kan niet worden verricht zonder de wet te overtreden, wetsonduiking en strijd met de goede zeden. Art. 40 Boek 3 BW en 229 Boek 6 BW

ongerechtvaardigde verrijking ongerechtvaardigd verrijken / ongerechtvaardigd verrijkt. Eng.: unjustified enrichment : verbintenissenrecht - verrijking ten koste van een ander die tot wettelijke verplichting van schadevergoeding tot het bedrag van de verrijking leidt. Art. 212 Boek 6 BW en 78 Boek 6 BW - Zie ook: nadere verklaring zaAKWaarneming

ongerechtvaardige verrijking : vermogensrecht - verrijking waarvoor geen redelijke grond bestaat.
verrijking ten koste van een ander. bijv. Art. 212 Boek 6 BW

ongeschiktheid Eng.: unsuitability : rechtswetenschap - onbruikbaarheid, onbekwaamheid, niet voldoen aan bepaalde voorwaarden of eisen. Bijv. de overlegde aktes waren ~ om als bewijs te dienen.

ongeschreven regel / (mv.) ongeschreven regels : verbintenissenrecht - voorschriften die niet gecodificeerd zijn. Bijv. regels van redelijkheid en billijkheid, gewoonterecht, fatsoensregels.

ongetekend afschrift : rechtswetenschap - kopie van een document, dat niet ondertekend is (zodat de authenticiteit ervan niet is vast te stellen). Art. 838 Rv en 32b Boek 1 BW

ongevallenverzekering Eng.: accident insurance : verzekeringsrecht - verzekering waarbij een vastgestelde uitkering wordt gedaan in geval van een ongeval dat de verzekerde zelf of een in de polis genoemde derde treft. (bron: Encarta Encyclopedie)

ongevraagde zending : - een zending die wordt verstuurd zonder dat hiernaar is gevraagd. In algemene voorwaarden bij bedrijven die hun artikelen per post versturen staat vaak een regeling opgenomen waarin staat dat een ~ kan worden teruggestuurd.

ongewenste vreemdeling Eng.: undesirable alien : internationaal publiekrecht - een persoon die door een Staat als zodanig wordt verklaard. Dit kan wegens redenen van nationale veiligheid of verstoring van de openbare rust. Deze persoon mag die Staat niet in en kan onmiddellijk worden uitgezet indien hij zich reeds op het grondgebied van die Staat bevindt. persona non grata

ongewenstverklaring Eng.: order declaring a person to be an undesirable alien : vreemdelingenrecht - beslissing van de staatssecretaris van Justitie om een vreemdeling voor een langere periode, vijf of tien jaar, de toegang tot Nederland te ontzeggen. Dit komt voor als een vreemdeling een ernstig misdrijf heeft gepleegd. Indien een ongewenst verklaarde vreemdeling in Nederland wordt aangetroffen, kan hij worden aangehouden en veroordeeld tot een gevangenisstraf of een geldboete. (bron: Min. Jus.) Zie ook: nadere verklaring persona non grata

onheil Eng.: calamity : - ellende, ramp. Bijv. de schade ontstaan door het ~ was enorm.

onherroepelijk Eng.: irrevocable : rechtswetenschap - het is niet mogelijk om terug te draaien of in te trekken. Bijv. aanvaarding geschiedt ~;
niet te herroepen, niet te veranderen. Een uitspraak van de rechter is ~ als daartegen geen gewoon rechtsmiddel meer openstaat (niet meer in hoger beroep of cassatie kunnen). De zaak is dan helemaal afgedaan. Art. 74 Boek 3 BW en 219 Boek 6 BW - Zie ook: nadere verklaring cassatie / casseren / gecasseerd nadere verklaring appèl / hoger beroep (HB) nadere verklaring verzet / oppositieprocedure tegenstelling herroeping / herroepen

onherroepelijk aanbod Eng.: irrevocable offer : verbintenissenrecht - een niet in te trekken aanbod. Een aanbod kan worden herroepen, tenzij het een termijn voor de aanvaarding inhoudt of de onherroepelijkheid ervan op een andere wijze uit het aanbod volgt. Art. 219 Boek 6 BW

onkosten Eng.: charges / expenses : advocatuur - kosten, bijkomende kosten. Bijv. autokosten, opgevraagde uittreksels.

onlichamelijk : vermogensrecht - het niet bezitten van een stoffelijke vorm, onstoffelijk. Bijv. "Bij koop van onlichamelijke zaken denke men aan de koop van een onverdeeld aandeel in een gemeenschap van goederen, bij voorbeeld een nalatenschap of een huwelijksgemeenschap, maar ook aan de koop van rechten van intellectuele eigendom (octrooi, auteursrecht), aan aandelen in een vennootschap, aan opties, of aan gebruiksrechten op zaken." (bron: http://www.pay-back.nl) Art. 559 BW Oud

Online Dispute Resolution (ODR) : internetrecht - methode om via internet geschillen te beslechten. Bijv. via e-mail, chatrooms of andere diensten.