Typ hierboven uw zoekterm of scroll

© 2001-2015 Lycaeus Juridisch Woordenboek - Alle rechten voorbehouden>

meier : rechtsgeschiedenis - rechthebbende op een beklemrecht. beklemrecht

Meindert tjoelker-arrest : strafrecht - HR 02-11-1999, NJ 2000, 174: Blijkens dit arrest ziet de HR openlijke geweldpleging de dood ten gevolge hebbend en het medeplegen van doodslag als hetzelfde feit. Belangrijk is dat de tenlastelegging in hoger beroep nog wijzigingen kan ondergaan. In art 315 WvSv is de mogelijkheid gegeven getuigen op te roepen die niet eerder aan de orde zijn geweest, maar waarvan de rechter noodzakelijk vindt (evt. op verzoek van partijen) dat deze gehoord worden. Evenzo kan de rechter een zaak opnieuw onder de aandacht van de RC brengen. Indien het onderzoek waarbij een aantal getuigen zijn gehoord wordt geschorst, moeten deze getuigen dan bij hervatting van het onderzoek op een later tijdstip opnieuw opkomen? Uit art 322 lid 3 blijkt van niet. Voorwaarde is wel dat ze worden voorgelezen. Let op dat art 422 ook over deze materie handelt maar dat de getuigen aldaar niet opnieuw hoeven te verschijnen op voorwaarde dat hun getuigenis in eerste aanleg niet is betwist. Art. 141 WvSr en 287 WvSr

meineed / valse eed : strafrecht - getuigen die niet de waarheid spreken bij de rechtbank, nadat zij de eed of de belofte hebben afgelegd om de waarheid en niets anders dan de waarheid te verklaren, maken zich schuldig aan meineed. ~ is een strafbaar feit. Art. 207 WvSr en 295 WvSv - Zie ook: tegenstelling eed afleggen nadere verklaring valse aangifte

meisjesbesnijdenis : strafrecht - verminking van de uitwendige geslachtorganen van meisjes door daar delen van weg te snijden. ~ is in Nederland verboden en valt onder de kwalificatie mishandeling. Art. 300 WvSr tegenstelling jongensbesnijdenis

melding transacties effecten (Mte) : effectenrecht - verplichting van een instelling die effecten uitgeeft om transacties in eigen effecten te melden bij de minister of bij een daartoe aangewezen rechtspersoon. Art. 46b wte 1995 en 2 wte 1995 - Zie ook: niet gelijk aan Wet Melding Zeggenschap (WMZ) nadere verklaring voorwetenschap niet gelijk aan Wet melding ongebruikelijke transacties (Wet MOT) nadere verklaring Wet toezicht effectenverkeer 1995 (Wte 1995)

meldingsplicht : mededingingsrecht - verplichting om een ontstane situatie of situatie die zal ontstaan bij het bevoegd gezag te melden. Bijv. grote fusies moeten vooraf aan de Nederlandse Mededingingsautoriteit (Nma) worden gemeld. Art. 34 mdw - Zie ook: nadere verklaring mededelingsplicht nadere verklaring Nederlandse mededingingsautoriteit (Nma)

meldingsplicht : asielrecht - verplichting voor een vreemdeling om zich op vastgestelde tijden te melden bij de vreemdelingendienst. Dit komt onder meer voor bij asielzoekers die zich nog in de procedure bevinden. (bron: Min. Jus.)

meldingsplichtig bouwwerk : bestuursrecht - niet omvangrijke bouwwerken dienen vooraleer de bouw van start gaat, schriftelijk te worden aangemeld bij de gemeente. Zij geeft van de ontvangst openbaar kennis in een regionaal (huis-aan-huis) blad. Art. 41 Wonw - Zie ook: hierarchische verhouding bouwvergunning

melioratie Eng.: melioration : - het verkrijgen van een gunstiger betekenis, verbetering. Afgeleid van het Latijnse "melior", de comparatief (vergrotende trap) van bonus (goed). Bijv. bij de oefening bleek, dat de brandweerslang helemaal versleten was en ‘geene lapperij of ~ waardig’. melioratierecht

melioratierecht : rechtsgeschiedenis - 17de eeuw: op gronden en huizen die niet onteigend hoefde te worden betaalden eigenaren belasting over de waardevermeerdering.

melioratierecht : overeenkomstenrecht - redelijke vergoeding die de verpachter bij het einde van de pacht aan de pachter betaalt voor diens verbeteringen aan het gepachte. Voorwaarde is wel dat destijds van die verbeteringen melding werd gedaan onder vermelding van geschatte kosten. Art. 31 Pachtwet

melioratierecht : fiscaal recht - 1. belasting in de 17e eeuw op waardevermeerdering van onroerend goed door aangebrachte verbeteringen.
2. vergoeding van de verpachter aan de pachter voor de door de pachter aangebrachte verbetering van het gepachte.

Melk en water-arrest : strafrecht - HR 14-02-1916, NJ 1916, 681: schulduitsluitingsgronden bij aFwezigheid van alle schuld, AVAS, de feitelijke dader is niet aansprakelijk wegens onwetendheid. (bron: Enschedé) Art. 47 WvSr - Zie ook: nadere verklaring AVAS

memorandum of understanding : diplomatiek recht - Engels: akte die door ministers of hoge ambtenaren van twee of meerdere landen wordt ondertekend en een akkoord bevat op hun ambtsgebied, bijv. afspraken tussen Nederland en België om de vogelpest in te dammen, ondertekend door de staatssecretarissen van landbouw van beide landen. (februari 2003) Zie ook: tegenstelling bilateraal verdrag niet gelijk aan beleidsnotitie niet gelijk aan memorie

memorie : burgerlijk procesrecht - schriftelijke verhandeling van het standpunt van een der partijen in een procedure. Van een memorie wordt gesproken in appèlzaken en kwesties die door een scheidsgerecht worden beoordeeld, zoals de Raad van Arbitrage voor de Bouw. Zie ook: onderdeel memorie van antwoord onderdeel Memorie van Toelichting (MvT) niet gelijk aan memorandum of understanding

memorie van antwoord Eng.: statement of answer in appeal : burgerlijk procesrecht - conclusie van antwoord in het hoger beroep; gerechtelijk stuk dat een verweerder in reactie op de (memorie van) grieven in hoger beroep bij (meestal) het gerechtshof indient. Art. 347 Rv - Zie ook: nadere verklaring memorie van grieven hierarchische verhouding arrest / arresten hierarchische verhouding afkondiging wetten / afkondigen wetten / afgekondigde wetten

Memorie van Antwoord : staatsrecht - beantwoording door de minister van kamervragen op zijn wetsvoorstel. Zie ook: hierarchische verhouding afkondiging wetten / afkondigen wetten / afgekondigde wetten

memorie van grieven Eng.: statement of grounds of appeal : burgerlijk procesrecht - gerechtelijk stuk waarin de eisen in hoger beroep worden ingediend bij (meestal) het gerechtshof. Art. 347 Rv - Zie ook: hierarchische verhouding memorie van antwoord onderdeel grief / (mv.) grieven

Memorie van Toelichting (MvT) : politiek - schriftelijk stuk waarin de minister tekst en uitleg geeft over zijn wetsvoorstel. Zie ook: nadere verklaring minister hierarchische verhouding wetsvoorstel

mensenhandel : strafrecht - het dwingen van mensen om zich beschikbaar te stellen, tot het verrichten van (seksuele) diensten of als orgaandonor.

mensenrechten Eng.: human rights : mensenrechten - rechten en vrijheden waarover ieder mens beschikt en waaraan niet kan worden getornd. Bijv. recht op leven, vrijheid, onschendbaarheid van de persoon, eerlijk (straf)proces, nationaliteit, eigendomsbescherming, onderwijs, vereniging en vergadering. Vrijheid van geweten, godsdienst, meningsuiting. Verbod op slavernij, onmenselijke behandeling. Art. 1 UVRM en 26 UVRM - Zie ook: onderdeel vrijheid van meningsuiting / drukpersvrijheid onderdeel recht op betoging / demonstratievrijheid onderdeel verbod van slavernij nadere verklaring Universele verklaring van de rechten van de mens (UVRM)

mensenroof : strafrecht - de persoon die iemand over de grenzen van het Rijk in Europa voert, met het oogmerk om hem wederrechtelijk onder de macht van een ander te brengen of om hem in hulpeloze toestand te verplaatsen, wordt, als schuldig aan ~, gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste twaalf jaren of geldboete van de vijfde categorie.

mensensmokkel Eng.: human smuggling : strafrecht - hulp bij illegale binnenkomst en verblijf in een land; illegaal mensen over een grens brengen om daar een financieel voordeel uit te halen.

mentorschap meerderjarigen Eng.: tutorship; ward : jeugdrecht - beschermingsmaatregel die de kantonrechter oplegt ten behoeve van meerderjarigen die als gevolg van hun geestelijke of lichamelijke toestand niet in staat zijn hun belangen van niet-vermogensrechtelijke aard zelf waar te nemen. Art. 450 Boek 1 BW - Zie ook: nadere verklaring voogdij nadere verklaring meerderjarigheid nadere verklaring kantonrechter

merk / handelsmerk Eng.: trade mark : merkenrecht - teken (benaming, tekening, afdruk, vorm) dat dient om de waren van een onderneming te onderscheiden. Vaak bij het Benelux Merkenbureau gedeponeerd. Vervalsing van een ~ is strafbaar. Art. 1 BMW en 337 WvSr - Zie ook: nadere verklaring merkinbreuk onderdeel intellectuele eigendom (IE) / intellectuele rechten / (oneigen.) intellectueel eigendom onderdeel dienstmerk

merkbescherming Eng.: trade mark protection : merkenrecht - het recht van een merkhouder om een ander te verbieden van zijn of een gelijksoortig merk in het economisch verkeer gebruik te maken. Art. 13A BMW - Zie ook: nadere verklaring merkinbreuk nadere verklaring merk / handelsmerk

merkdepot / deponeren van een merk / gedeponeerd merk : merkenrecht - inzenden van een merk aan een merkenbureau ter verzekering van het uitsluitend recht op dat merk. Bijv. depot bij het Benelux Merkenbureau. Art. 6 BMW en 7 BMW - Zie ook: hierarchische verhouding merkregistratie

merkelijke schuld : strafrecht - De verzekeraar is ontslagen van de verpligting tot voldoening der schade, indien hij bewijst dat de brand door merkelijke schuld of nalatigheid van den verzekerde zelven veroorzaakt is. Art. 294 WvK

merkenrecht : merkenrecht - rechtsgebied uit voornamelijk de Benelux Merkenwet, diverse Europese Richtlijnen en internationale verdragen; vooral m.b.t. de rechtsverkrijging, omvang en beëindiging van bescherming op (de diverse soorten) merken. Art. 1 BMW en 3 BMW - Zie ook: niet gelijk aan merkrecht hierarchische verhouding databankenrecht

merkhouder : merkenrecht - persoon op wiens naam een merk is ingeschreven in het officiële register van het Benelux Merkenbureau. Zie ook: tegenstelling octrooihouder / patenthouder

merkinbreuk : merkenrecht - inbreuk maken op het merkenrecht van een ander door het (soortgelijk) merk van die ander te gebruiken.Van ~ is onder meer sprake indien een derde zonder toestemming van de merkhouder
gebruik maakt van het merk in het economisch verkeer voor dezelfde waren of diensten;
gebruik maakt van het merk of een overeenstemmend teken voor (soortgelijke) waren of diensten, indien daardoor de mogelijkheid bestaat dat bij het publiek een associatie wordt gewekt tussen het teken en het merk;
gebruik maakt van een bekend merk voor andere waren of diensten indien ongerechtvaardigd voordeel wordt getrokken of afbreuk wordt gedaan aan het onderscheidend vermogen of de reputatie van dat bekende merk.
Het inbreuk criterium is thans in hoge mate bepaald door Europese wetgeving en jurisprudentie. Of in een specifiek geval sprake is van inbreuk is afhankelijk van de omstandigheden van het geval, waarbij met name rekening gehouden moet worden met de sterkte van het merk waarop inbreuk wordt gemaakt, de bekendheid ervan en de specifieke marktomstandigheden. Naarmate de waren en / of diensten van de conflicterende merken verschillen, worden meer eisen gesteld aan het merk waarop inbreuk wordt gemaakt. Men dient beide merken te beoordelen naar betekenis, klank en beeld. Art. 13A BMW - Zie ook: nadere verklaring merkbescherming nadere verklaring merk / handelsmerk

merknaam : merkenrecht - de gedeponeerde naam van een product. Art. 1 BMW - Zie ook: nadere verklaring merkdepot / deponeren van een merk / gedeponeerd merk

merkoverdracht : merkenrecht - overdracht van het uitsluitende recht op een merk voor alle of een deel van de waren, waarvoor het merk is gedeponeerd. Kan alleen schriftelijk, en kan alleen op het hele Benelux-gebied betrekking hebben. Art. 11 BMW - Zie ook: nadere verklaring overdracht

merkrecht : merkenrecht - exclusieve recht van een merkhouder op een merk. Art. 1 BMW - Zie ook: niet gelijk aan merkenrecht

merkregistratie : merkenrecht - publicatie van het merk in het publicatieblad van het Benelux Merkenbureau. Aansluitend ontvangt de merkhouder een certificaat. De bescherming loopt vanaf de datum van depot en duurt 10 jaar. Art. 6 BMW - Zie ook: niet gelijk aan depot hierarchische verhouding merkdepot / deponeren van een merk / gedeponeerd merk

mestoverschot Eng.: manure surpluses : milieurecht - (Meststoffenwet, 27 november 1986) artikel 1, lid 1 sub n: de in een bepaald kalenderjaar geproduceerde, aangevoerde of uit opslag komende hoeveelheid dierlijke meststoffen die in dat jaar niet op het eigen bedrijf wordt gebruikt.

meststoffen : strafrecht - elke stof die een mestende werking heeft, zoals dierlijke uitwerpselen, compost, gips, kali. Het verhandelen van meststoffen en de afvoer van mestoverschotten is geregeld in de Meststoffenwet.

met het oog op : rechtswetenschap - met de gedachte aan; in aanmerking nemende dat. Zie ook: tegenstelling met het oogmerk

met het oogmerk Eng.: wilful intent : strafrecht - met een bewuste bedoeling. Zie ook: tegenstelling met het oog op

met inachtneming van Eng.: observing : rechtswetenschap - rekening houdend met; met respectering van. Bijv. ~ de wet wist de raadsman vrijspraak voor zijn cliënt te bepleiten.

met respect : rechtswetenschap - onder eerbiediging van hetgeen een ander persoon (hierover) zegt. Zie ook: nadere verklaring pleidooi / pleiten

met voorbedachten rade / voorbedachte raad : strafrecht - moment van kalm overleg, beraad, bedaard nadenken dat het strafbare feit voorafgaat. Bijv. wie ~ een ander van het leven beroofd, pleegt moord. Art. 289 WvSr

met wederzijds goedvinden : mediation - ook schikking of minnelijke regeling. Een werkgever en werknemer proberen overeenstemming te bereiken over het ontslag en de financiële gevolgen daarvan.

metataal : rechtsfilosofie - taal waarmee iets over de taal zelf wordt gezegd. Bijv. 'Vader bestaat uit 5 letters', waarbij over 'vader' als object een meta-uitspraak wordt gedaan. Zie ook: nadere verklaring objecttaal

meterconventie : strafrecht - op 20 mei 1875 te Parijs gesloten Verdrag ter verzekering van de internationale eenheid en de volmaking van het metrieke stelsel. (Winkler Prins)

methode Buijs : echtscheidingsrecht - vaak gehanteerde formule om alimentatie te berekenen. Zie ook: nadere verklaring alimentatie / onderhoudsbijdrage

methode Kooistra / Kooistra-faillissementstruc : strafrecht - niets ontziende manier van zaken doen, die bestaat uit horecazaken opkopen en vervolgens verpachten om buiten de reikwijdte van de fiscus te blijven; vernoemd naar de Groningse horecaondernemer S. Kooistra. Zie ook: onderdeel belastingfraude / fiscale fraude / belastingontduiking

metterwoon vestigen Eng.: take up residence : rechtswetenschap - daadwerkelijk vaste woonplaats hebben.

meubilering : strafrecht - Inboedel is het geheel van tot huisraad en tot stoffering en meubilering van een woning dienende roerende zaken, met uitzondering van boekerijen en verzamelingen van voorwerpen van kunst, wetenschap of geschiedkundige aard. Art. 5 BW3

mezzanine financiering : effectenrecht - financiële instrumenten zoals achtergestelde leningen en preferente aandelen die de kern vormen van een gemengde financieringsstructuur bestaande uit zowel eigen vermogen als vreemd vermogen. (bron: beleggingsplein.nl) Zie ook: nadere verklaring cumulatief aandeel / preferent aandeel / (mv.) cumulatieve aandelen / preferente aandelen nadere verklaring vreemd vermogen

middeling : strafrecht - het nemen van het gemiddelde (m.n. als belastingterm).

middellijk bezit : vermogensrecht - een persoon bezit een zaak door middel van een ander die die zaak voor hem houdt. Art. 107 Boek 3 BW - Zie ook: nadere verklaring houder / detentor nadere verklaring onmiddellijk bezit

middellijk houderschap : vermogensrecht - het houden van een zaak door middel van een ander die die zaak in zijn feitelijke macht heeft. Art. 107 Boek 3 BW - Zie ook: nadere verklaring houderschap / detentie nadere verklaring onmiddellijk houderschap nadere verklaring middellijk bezit

middellijk vertegenwoordiger : verbintenissenrecht - commissionair of lasthebber; persoon die in eigen naam, maar voor rekening van een ander (opdrachtgever/lastgever) handelt. De term 'vertegenwoordiger' is misleidend omdat de ~ geen vertegenwoordigingsbevoegdheid heeft. Art. 414 Boek 7 BW - Zie ook: nadere verklaring lastgeving / commissieovereenkomst nadere verklaring volmacht

middellijke vertegenwoordiging / middellijk vertegenwoordigen / middellijk vertegenwoordigd : overeenkomstenrecht - persoon die op eigen naam, maar voor rekening van zijn lastgever een of meerdere rechtshandelingen mag verrichten.

migrant : vreemdelingenrecht - iemand die naar een ander land verhuist. Zie ook: onderdeel vreemdeling nadere verklaring asielrecht / vluchtelingenrecht

migratie / migreren / gemigreerd : vreemdelingenrecht - trek van mensen binnen een land of van het ene land naar het andere. (bron: Min. Jus.) Zie ook: onderdeel immigratie / immigreren / geïmmigreerd

mijnrecht : handelsrecht - geheel van de wettelijke regels aangaande de mijnbouw.

mijnrecht : rechtsgeschiedenis - zakelijke recht dat sedert de invoering van het vorige Burgerlijk Wetboek in 1838 niet meer kan worden gevestigd, maar dat nog wel dient te worden gerespecteerd.

milieuconvenanten Eng.: environmental agreements : milieurecht - overeenkomst tussen de overheid en de betreffende sector betreffende een bepaald milieuprobleem. Bijv. Convenant met de Samenwerkende Electriciteitsproducenten SEP over verzurende emissies (1994), Convenant met raffinaderijen en Bestuursconvenant Meerjarenplan Gewasbescherming (MJP-G 1993).

milieu-effectrapportage : milieurecht - een ~ (m.e.r.) levert de informatie die nodig is om het milieubelang volwaardig mee te wegen bij besluiten over plannen en projecten met grote milieugevolgen. De ~ vermeldt de milieugevolgen van een plan of project en de mogelijke (milieuvriendelijker) alternatieven. Een ~ is verplicht bij de bouw van onder andere olieraffinaderijen, kerncentrales, chemische installaties en de aanleg van auto(snel)wegen, spoorwegen, vliegvelden, pijpleidingen voor gas of olie en (stuw)dammen. Art. 1.1. wm en 1 Besluit MER

milieugevaarlijke stoffen Eng.: environmentally hazardous substances : milieurecht - (Wet milieugevaarlijke stoffen, 5 december 1985) Stoffen of preparaten die een onduldbaar gevaar opleveren voor mens of milieu. "Ieder die beroepshalve een stof of een preparaat vervaardigt, aan een ander ter beschikking stelt, in Nederland invoert of toepast, en die weet of redelijkerwijs had kunnen vermoeden dat door zijn handelingen met die stof of dat preparaat gevaren kunnen optreden voor mens of milieu, is verplicht alle maatregelen te nemen die redelijkerwijs van hem kunnen worden gevergd, teneinde die gevaren zoveel mogelijk te beperken." Art. 1.1 WM

milieuhinder : milieurecht - hinder, onder andere veroorzaakt door bedrijven, bestaande uit ongewenste geluid, geur, licht en stof. Zie ook: nadere verklaring milieu

milieuhygiëne : milieurecht - term voor het schoonhouden van het milieu. Zie: Wet Algemene Bepalingen Milieuhygiëne (WABM).

milieurapportage : milieurecht - rapportage van bedrijven en instituten over hun inspanningen en resultaten daarvan op gebied van milieu(bescherming). Er kan verslagplicht aanwezig zijn in het kader van de wettelijke regeling met betrekking tot verslaglegging, of de organisatie kan de wens hebben deel te nemen aan het vrijwillige Eco Management and Audit Scheme (EMAS) van de EU. Ook kan de wens bestaan gebruik te maken van één of meer van de richtlijnen die inmiddels voor verslaglegging zijn verschenen, zoals GRI (Global Reporting Initiative). (bron: URS)

milieurecht Eng.: environmental law : milieurecht - rechtsgebied uit nationale en internationale wet- en regelgeving; vooral m.b.t. de relatie tussen mens en (het behoud van het) milieu. Zie ook: niet gelijk aan natuurrecht hierarchische verhouding ruimtelijke ordening

milieuschool : criminologie - stroming in de criminologie die zich keert tegen de antropologische school van Lombroso; de crimineel wordt in deze leer beïnvloed door het milieu en de maatschappij.

milieuvergunning : milieurecht - vergunning op basis van de Wet Milieubeheer. Art. 8.1 Wm

militair : militair recht - lid van het leger of term voor het leger zelf.

militair recht Eng.: military law : militair recht - rechtsgebied uit het Wetboek van Militair Strafrecht, Wet militair tuchtrecht en de Militaire ambtenarenwet; vooral m.b.t. het straf- en tuchtrecht voor militairen. Zie ook: hierarchische verhouding jeugdstrafrecht / kinderstrafrecht

militair verraad : militair strafrecht - in tijd van oorlog opzettelijk de vijand hulp verlenen of de Staat tegenover de vijand benadelen. bijv. de militair pleegde ~ tegenover de staat. Art. 77 wvmsr

militaire capaciteiten van de lidstaten Eng.: military capacity of the Memberstates : Europees recht - het vermogen die de lidstaten van de Europese Unie hebben op het militaire gebied. De lidstaten verschillen hier onderin sterk van elkaar. De Europese Unie probeert deze ~ te stroomlijnen. Zie ook: nadere verklaring Europese Unie nadere verklaring lidstaten

Militaire Inlichtingen en Veiligheids Dienst (MIVD) : staatsrecht - deze organisatie tracht door het geven van gerichte informatie de voorbereiding van de krijgsmacht op haar algemene verdedigingstaak te ondersteunen, ook speelt zij een belangrijke rol bij de besluitvorming met betrekking tot de inzet van Nederlandse militairen bij crisisbeheersings- en humanitaire operaties. Zie: Internet, www.mindef.nl/ministerie/organogram/mid.html . Zie ook: hierarchische verhouding AIVD RIVD zelfverdediging

militaire kamer : militair recht - strafkamer bij de rechtbank of het gerechtshof te Arnhem die zaken m.b.t. militair straf- en tuchtrecht behandelt. Art. 68 wet RO en 55 wet RO - Zie ook: nadere verklaring insubordinatie nadere verklaring muiterij

militaire kolonne : militair recht - groep van militaire voertuigen. bijv. een ~ heeft geen bijzondere voorrangsrechten.

militaire politierechter : militair strafrecht - Bij de arrondissementsrechtbank zijn er enkelvoudige en meervoudige militaire kamers, welke bevoegd zijn tot het berechten van strafbare feiten begaan door militairen. Het lid van de enkelvoudige militaire kamers draagt de titel van ~. Art. 3 wmsr

Militaire Staf Commissie Eng.: Military Staff Committee : militair recht - orgaan van de Verenigde Naties. De ~ organiseert de geweldsacties waartoe de VN-Veiligheidsraad heeft besloten.

militie : oorlogsrecht - vaak ongeregelde gevechts- en bewakingseenheden van niet-dienstplichtigen.

miljoenennota / (oneigen.) miljardennota : politiek - overzicht van de financiële toestand van het Rijk, dat jaarlijks op Prinsjesdag door de minister van Financiën aan de begroting wordt toegevoegd. Zie ook: hierarchische verhouding troonrede