Typ hierboven uw zoekterm of scroll

© 2001-2015 Lycaeus Juridisch Woordenboek - Alle rechten voorbehouden>

mare clausum : - Latijn: de gesloten zee. Daartegenover de mare liberum, de open of vrije zee.

marge : - witte rand om de drukspiegel of het geschrevene op een bladzijde;
verschil, speelruimte tussen bedragen, hoeveelheden, kwaliteiten of prijzen, bijv. tussen in- en verkoopprijs;
speelruimte met betrekking tot bevoegdheden, handelingsvrijheid enz.

marginaal toetsingsrecht Eng.: the right to carry out a limited judicial review : bestuursprocesrecht - bevoegdheid van de rechter om te toetsen of de overheid of bindend adviseur in redelijkheid tot haar/zijn beslissing heeft kunnen komen. De rechter gaat dus niet inhoudelijk toetsen of, anders gezegd, 'op de stoel van het bestuur of bindend adviseur zitten'. Zie ook: nadere verklaring bestuursrechter

marginale toetsing / marginale beleidstoetsing Eng.: marginal review : staatsrecht - rechterlijke toetsing of de overheid of bindend adviseur in redelijkheid tot haar/zijn beslissing heeft kunnen komen. De rechter gaat dus niet inhoudelijk toetsen of, anders gezegd, 'op de stoel van het bestuur of bindend adviseur zitten'. Zie ook: tegenstelling doelmatigheidstoetsing onderdeel rechtmatigheidstoetsing tegenstelling volle toetsing

marihuana : - verdovend middel dat tot de softdrugs wordt gerekend. ~ zijn de bladeren en bloemen van de vrouwelijke, onbevruchte plant cannabis sativa, variatie indica. Hasjiesj of hasj is de hars van dezelfde plant. In Nederland wordt de handel in en gebruik van ~ gedoogd in zogenaamde coffeeshops. Ook is medicinaal gebruik toegestaan, maar alleen op doktersrecept. Art. 1 Opiumwet

marine : - onderdeel van de krijgsmacht dat zich bezighoudt met de oorlogvoering, crisisbeheersing en vredeshandhaving op zee. De Nederlandse ~ heet Koninklijke Marine. Art. 97 Gw

maritaal beslag : beslagrecht - beslag dat een van de echtgenoten ter verzekering van zijn of haar rechten legt op de gemeenschap, met het oog op een in te leiden echtscheidingsprocedure. ~ houdt in verzegeling, boedelbeschrijving en waardering van de goederen der gemeenschap. Art. 768 Rv - Zie ook: onderdeel conservatoir beslag nadere verklaring echtscheiding / echtscheiden / in de echt gescheiden

markgenootschap : - middeleeuwse organisatie van het grondeigendom ten gunste van velen. De markgenoten waren gezamenlijk eigenaar van een zogenaamde mark, velden en weiden in een bepaald gebied. Het mark werd bestuurd door een voogd, een zogenaamde markgenoot.

markt : - openbare koop en verkoop, handel, geheel van vraag en aanbod.

marktaandeel Eng.: market share : economie - percentage van het totale aantal verkopen van een bepaald produkt in een bepaald gebied door een bedrijf. Als het ~ van een bedrijf 100% is, kan men spreken van een monopolie.

marktconform : economie - hetgeen in overeenstemming is met de markt of het marktmechanisme; conform het marktprijzensysteem. Bijv. Is uw pensioenregeling ~ ?

marktmechanisme Eng.: market mechanism : economie - het verschijnsel of de wetmatigheid dat de markt vanzelf zorgt voor voldoende vraag en aanbod en daardoor voor het werken van de markt.

markttoezichthouder : post- en telecommunicatierecht - officiëe instantie die controleert of de regels die gelden in een bepaalde branche worden nageleefd. Bijv. de OPTA is ~ op de post- en telecommunicatiemarkt.

marshallplan : - algemene naam voor het European Recovery Program, een omvangrijk hulpprogramma voor het door de Tweede Wereldoorlog verwoeste Europa. Het ~ is genoemd naar de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken George Marshall, die in 1947 het voorstel voor het programma deed. Tegenwoordig wordt het begrip ~ vooral gebruikt om te verwijzen naar noodhulp voor landen die door oorlog of natuurrampen verwoest zijn en weer helemaal opnieuw opgebouwd moeten worden.

Marxisme : politiek - maatschappelijke stroming waarbij de sociale orde van de kapitalistische maatschappij de belangen uitdrukt van de kapitalistische machthebbers, die het eigendom van de productiemiddelen in handen hebben. (H. Franken)

materiële norm : rechtswetenschap - norm die rechten toekent of verplichtingen oplegt aan de burger.

materiële rechtskracht Eng.: legal force : staatsrecht - gelding of werking die niet zonder wettelijke grond kan worden beëindigd of teruggedraaid. Bijv. gemeentelijke beschikkingen hebben meestal ~. Zie ook: tegenstelling formele rechtskracht

materiële schade : letselschaderecht - schade die direct in geld is uit te drukken. Zie ook: tegenstelling immateriële schade / ideële schade nadere verklaring matiging van schadevergoeding / matigen van schadevergoeding / gematigde schadevergoeding onderdeel vermogensschade

materiële vragen : strafrecht - de rechtbank onderzoekt op de grondslag van de telastlegging en naar aanleiding van het onderzoek op de terechtzitting de geldigheid van de dagvaarding, haar bevoegdheid tot kennisneming van het telastegelegde feit en de ontvankelijkheid van de officier van justitie en of er redenen zijn voor schorsing van de vervolging. Art. 348 WvSv

materiële wederrechtelijkheid Eng.: substantive unlawfulness : strafrecht - hetgeen algemeen aanvaard wordt als strafbaar. Het ontbreken van ~ levert een ongeschreven rechtvaardigingsgrond op. Bijv. toediening van euthanasie was in de tachtiger jaren bij wet strafbaar gesteld, maar onder bepaalde voorwaarden reeds maatschappelijk aanvaard.

materiële wetgeving Eng.: substantive law : staatsrecht - wetgeving dat de verhouding tussen partijen rechtstreeks reguleert. Bijv. koop. Art. 1 Boek 7 BW - Zie ook: nadere verklaring burgerlijk procesrecht (BPR) / formeel privaatrecht nadere verklaring materieel privaatrecht

materiële wetten Eng.: laws : staatsrecht - algemene rechtsregels die burgers binden. ~ zijn de meeste wetten in formele zin, maar ook AMvBs en wetgeving van lagere overheden.

material breach : Engels recht - Engels: substantiële contractbreuk. De schending van een belangrijke bepaling in een overeenkomst. In geval van ~ wordt de wederpartij bevrijd van nakoming en kan deze schadevergoeding eisen. Zie ook: nadere verklaring toerekenbare tekortkoming in de nakoming van een contractuele verplichting / wanprestatie (oneigen.)

materieel bestuursrecht : bestuursrecht - onderdeel van het recht waarin de bestuursfunctie van de overheid en de relatie overheid-burger centraal staat. AWB Zie ook: nadere verklaring staatsrecht nadere verklaring overheid burger

materieel delict : strafrecht - een feit is strafbaar wegens het nadelige gevolg dat door toedoen van een dader op welke wijze dan ook intreedt. Bijv. doodslag, waarbij de onnatuurlijke dood van een slachtoffer door toedoen van een ander is veroorzaakt. Art. 287 WvSr - Zie ook: tegenstelling formeel omschreven delict / formele delictsomschrijving

materieel Europees recht Eng.: substantive EC law : Europese Unie - politiek - deel van het Europees recht dat de verhoudingen tussen burgers onderling en tussen overheden en burgers inhoudelijk regelt. Zie ook:

materieel Europees recht / substantive EC LAw Eng.: material European law : Europees recht - deel van het Europees recht dat de verhoudingen tussen burgers onderling en overheden en burgers inhoudelijk regelt.

materieel omschreven delict / materiële delictsomschrijving : strafrecht - een delict is geformuleerd naar het gevolg dat door toedoen van een dader op welke wijze dan ook is ingetreden. Bijv. doodslag, waarbij de onnatuurlijke dood van een slachtoffer door toedoen van een ander is veroorzaakt. Art. 287 WvSr - Zie ook: tegenstelling formeel omschreven delict / formele delictsomschrijving

materieel privaatrecht Eng.: substantive private law : burgerlijk recht - burgerlijk recht dat hoofdzakelijk in het Burgerlijk Wetboek is bepaald. Zie ook: onderdeel privaatrecht / burgerlijk recht / civiel recht nadere verklaring materiële wetgeving

materieel procesrecht : burgerlijk recht - het burgerlijk recht en handelsrecht, vastgelegd in het Burgerlijk Wetboek (BW) en Wetboek van Koophandel (WvK), waarin de rechtsverhoudingen tussen natuurlijke en/of rechtspersonen inhoudelijk zijn geregeld. Zie ook: nadere verklaring exploot / exploit / (mv.) exploten onderdeel burgerlijk procesrecht (BPR) / formeel privaatrecht

materieel recht Eng.: substantive law : burgerlijk recht - recht waarin de inhoud centraal staat en niet de procedure. Bijv. materieel privaatrecht. Zie ook: onderdeel moederrecht nadere verklaring formeel recht

materieel strafrecht Eng.: substantive criminal law : strafrecht - het recht waarin wordt bepaald welke gedragingen strafbaar zijn en welke straffen daarop kunnen worden toegepast. Bijv. diefstal = strafbaar, de max. gevangenisstraf is 4 jaren. Art. 310 WvSr - Zie ook: nadere verklaring klachtdelict nadere verklaring formeel strafrecht / strafprocesrecht nadere verklaring straffen

materiele rechtszekerheid : rechtswetenschap - een eenmaal genomen besluit moet worden nageleefd.

matiging van schadevergoeding / matigen van schadevergoeding / gematigde schadevergoeding : verbintenissenrecht - bevoegdheid van de rechter tot ~. Indien toekenning van volledige schadevergoeding in gegeven omstandigheden waaronder de aard van de aansprakelijkheid, de tussen partijen bestaande rechtsverhouding en hun beider draagkracht, tot kennelijk onaanvaardbare gevolgen zou leiden, kan de rechter bepalen dat de wettelijke verplichting tot vergoeding van schade verminderd wordt. Art. 109 Boek 6 BW en 94 Boek 6 BW - Zie ook: nadere verklaring schadevergoeding onderdeel redelijkheid en billijkheid nadere verklaring schadevergoeding

matigingsrecht van de rechter Eng.: judicial moderation : echtscheidingsrecht - rechterlijke bevoegdheid om op verzoek van de alimentatieplichtige het alimentatiebedrag te verminderen op grond van zeer negatieve gedragingen van de alimentatiegerechtigde. Art. 399 Boek 1 BW

matrimonium claudicans : - Latijn: hinkend huwelijk. Een ~ is een huwelijk dat in de ene staat wel, in de andere niet erkend wordt.

matrimonium subsequens : - Latijn: volgend huwelijk. Afgekorte versie van de uitdrukking legitimatio per subsequens matrimonium, de wettiging van natuurlijke kinderen door het huwelijk van de vader en moeder van die kinderen. Art. 199 Boek 1 BW

matriomonieel : - op het huwelijk betrekking hebbend; huwelijks.

matrixsysteem : erfrecht - systeem dat de taxateur hanteert om de (gemiddelde) waarde van de nalatenschap te schatten. Zie ook: onderdeel taxatie / taxeren / getaxeerd

maximum : - de hoogste waarde die een veranderlijke grootheid bereikt of kan bereiken.

mea culpa : rechtswetenschap - Latijn: (door) mijn schuld.

mede erfgenamen : strafrecht - personen die met elkaar in een nalatenschap delen.

medeëigendom : zakenrecht - eigendom die tussen personen wordt gedeeld. Bijv. huwelijksgoederengemeenschap. Art. 93 Boek 1 BW

medebeslissingsprocedure : Europees recht - één van de procedures die door de instellingen van de Europese Unie gebruikt worden om tot nieuwe, wetgevende beslissingen te komen. door de ~ krijgt het Europees Parlement een grote stem in de besluitvormingsprocedure. Andere instelling die meewerken aan deze procedure zijn: de Europese Commissie en de Raad van de Europese Unie. Art. 251 EG-Verdrag - Zie ook: nadere verklaring Europees parlement nadere verklaring Raad van de Europese Unie

medebewind Eng.: co-administration : bestuursrecht - het uitvoeren door lagere organen van door hogere organen opgestelde regels.

medebrengen : strafrecht - Indien de verdachte in vrijheid is en niet op de dagvaarding verschijnt, kan de rechter-commissaris hem andermaal doen dagvaarden en daarbij voegen een bevel tot medebrenging of zoodanig bevel later uitvaardigen. Art. 205 WvSv

mededader : strafrecht - Als daders van een strafbaar feit worden gestraft: 1. zij die het feit plegen, doen plegen of medeplegen; 2. zij die door giften, beloften, misbruik van gezag, geweld, bedreiging, of misleiding of door het verschaffen van gelegenheid, middelen of inlichtingen het feit opzettelijk uitlokken. Art. 47 WvSr

mededelingsplicht : vermogensrecht - verplichting om informatie te verschaffen of mededelingen te doen. Bijv. diegene die in een geding een beroep doet op een vernietigingsgrond, heeft ~ t.a.v. de personen die niet in dat geding zijn verschenen; ~ bij overeenkomsten om te voorkomen dat partijen in dwaling verkeren. Art. 51 Boek 3 BW en 228 Boek 6 BW - Zie ook: nadere verklaring wederzijdse dwaling / wederzijds dwalen / wederzijds gedwaald onderdeel informatieplicht van patiënt tegenstelling informatierecht

mededingingsbeleid : mededingingsrecht - het concurrentiebeleid krachtens de Wet Economische Mededinging. Art. 2 mdw en 92 mdw

mededingingsrecht Eng.: competition law : mededingingsrecht - rechtsgebied uit voornamelijk de Mededingingswet en het EG-verdrag; vooral m.b.t. tot de kanalisering van concurrentieverhoudingen binnen Nederland en Europa en de bestraffing van oneerlijke concurrentie door bijv. kartelvorming of -afspraken. Art. 6 mdw en 98 EG-Verdrag - Zie ook: hierarchische verhouding intellectuele eigendomsrecht / IE-recht onderdeel kartelrecht

mededingingsregeling / kartel : kartelrecht - overeenkomst tussen ondernemingen waarin prijsafspraken worden gemaakt of afzetgebieden worden vastgesteld, teneinde de onderlinge concurrentie te beperken. Art. 88 mdw en 92 mdw

Mededingingswet (MDW) : mededingingsrecht - wet van 22 mei 1997, houdende regels omtrent de economische mededinging, vooral gericht tegen misbruik van economische machtsposities, zoals kartelafspraken. De ~, die de Wet Economische Mededinging vervangt, gaat evenals het Europese mededingingssysteem uit van een verbodssysteem. Toezicht op deze wet houdt de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa), onderdeel van het Ministerie van Economische Zaken. Art. 6 mdw en 13 mdw - Zie ook: nadere verklaring oneerlijke concurrentie / oneerlijke mededinging hierarchische verhouding Wet toezicht kredietwezen 1992 (WTK) onderdeel auteurswet 1912 (Aw) onderdeel Eenvormige Beneluxwet op merken (BMW)

medehuurder Eng.: co-tenant : huurrecht - persoon aan wie - omwille zijn relatie met de huurder - het huurgenot wordt verschaft en voor betaling van de huurpenningen mede aansprakelijk is. Bijv. de echtgenoot van de huurder. Art. 264 Boek 3 BW en 266 Boek 7 BW - Zie ook: nadere verklaring blote eigendom / (oneigen.) bloot eigendom tegenstelling eigenaar / eigenaresse

medenaturalisatie Eng.: co-naturalisation : vreemdelingenrecht - als een vreemdeling zich laat naturaliseren, kunnen de kinderen, mits zij legaal in Nederland verblijven en minderjarig zijn, gelijktijdig mee naturaliseren. (bron: Min. Jus.) Zie ook: nadere verklaring naturalisatie / naturaliseren

medepleger / medeplegen Eng.: joint principals / co-perpetration : strafrecht - persoon die tezamen met een ander een strafbaar feit pleegt. Een ~ wordt als dader gestraft. Art. 47 WvSr - Zie ook: niet gelijk aan medeplichtige

medeplichtige Eng.: accomplice : strafrecht - persoon die bij de uitvoering van een strafbaar feit opzettelijk behulpzaam is of opzettelijk gelegenheid, middelen of inlichtingen verschaft tot het plegen van het misdrijf. Art. 48 WvSr en 148 wvmsr - Zie ook: niet gelijk aan medepleger / medeplegen

medeplichtigheid Eng.: complicity : strafrecht - opzettelijk behulpzaam zijn of opzettelijk gelegenheid, middelen of inlichtingen verschaffen tot het plegen van het misdrijf. ~ aan een strafbaar feit is strafbaar gesteld, doch het maximum van de hoofdstraffen wordt met 1/3 verminderd. Art. 48 WvSr en 49 WvSr

medeschuld : aansprakelijkheidsrecht - gedraging van een benadeelde die mede tot een schade heeft geleid. De benadeelde wordt daarmee zelf (gedeeltelijk) aansprakelijk voor die schade. Art. 101 Boek 6 BW

medevennoot : strafrecht - partner in de onderneming.

medewetgever Eng.: legislature : Europees recht - Europees parlement wordt beschouwd als ~ in de medebeslissingsprocedure, doordat er geen rechtsregel tot stand komt als zij niet is geraadpleegd. Art. 251 EG-Verdrag - Zie ook: nadere verklaring medebeslissingsprocedure nadere verklaring Europees parlement

medezeggenschap Eng.: employee participation : ondernemingsrecht - kunnen deelnemen in een bestuur. Bijv. van een onderneming. Art. 31 Wor en 35b Wor

media- en informatierecht Eng.: media and information law : media- en informatierecht - vakgebied dat zich vooral richt op de juridische implicaties van de moderne communicatietechnologie. Zie ook: hierarchische verhouding overeenkomstenrecht / contractenrecht onderdeel informatierecht onderdeel mediarecht onderdeel post- en telecommunicatierecht

Mediaraad : rechtsgeschiedenis - De ~ diende de regering en het parlement op verzoek of op eigen initiatief van advies op het gebied van radio, televisie, pers, nieuwe mediatoepassingen, etc. Op geen enkel terrein was het echter verplicht om de raad om advies te vragen. De Mediaraad zag er ook op toe dat de reclameregels werden nageleefd. Op 22 januari 1996 zijn de Raad voor de Kunst, de Raad voor het Cultuurbeheer, de Raad van Advies voor Bibliotheekwezen en informatieverzorging en de ~ opgeheven. Daarvoor in de plaats kwam de Raad voor cultuur. Bij de samenstelling van deze Raad, die uit 25 kroonleden bestaat, heeft men gestreefd naar evenredige vertegenwoordiging.

mediarecht Eng.: media law : mediarecht - rechtsgebied uit boek 6 Burgerlijk Wetboek, de MediAwet, het Mediabesluit en Regels van het Commissariaat voor de Media; vooral m.b.t. mededingingsrechtelijke vraagstukken inzake pers, omroep en internet, toepasselijkheid van het bestaande mediarecht op nieuwe mediadiensten en de toelaatbaarheid van beperkingen op de vrije nieuwsgaring. Zie ook: hierarchische verhouding post- en telecommunicatierecht

mediationovereenkomst : mediation - afspraken tussen alle ter mediation aanwezigen (ten minste partijen en de mediator) ter zake de condities waaronder de mediation zal plaatsvinden, tevens inhoudende een opdrachtovereenkomst van partijen aan de mediator.

MediAwet : bestuursrecht - wet van 21 april 1987, met regels voor de verzorging van radio- en televisieprogramma's, de omroepbijdrage en de steunverlening aan persorganen. Verder de instelling van het Commissariaat voor de media te Hilversum. Art. 9 mediAwet en 134 mediAwet

medisch dossier / behandelingsdossier : gezondheidsrecht - wettelijk verplicht dossier m.b.t. de behandeling van een patiënt, waarin de hulpverlener de gegevens omtrent diens gezondheid en de voor hem uitgevoerde verrichtingen aantekent en waarin schriftelijke stukken zijn toegevoegd die voor een goede hulpverlening noodzakelijk zijn. Art. 454 Boek 7 BW - Zie ook: nadere verklaring overeenkomst inzake geneeskundige behandeling

medisch tuchtrecht : gezondheidsrecht - Het ~ behandelt klachten welke betrekking hebben op vergissingen nalatigheden of fouten, die zijn begaan door medici bij de uitoefening van hun beroep. Wordt een klacht door het tuchtcollege gegrond bevonden, dan volgt er een maatregel. Deze kan variëren van een waarschuwing tot levenslange uitsluiting van uitoefening van het beroep. (Winkler Prins)

medische gronden : vreemdelingenrecht - reden waarom een vreemdeling naar Nederland wil en kan komen. Bijv. omdat een bepaalde medische ingreep alleen in Nederland plaats kan vinden. (bron: Min. Jus.) Zie ook: nadere verklaring Bureau Medische Advisering IND (BMA)

medische handeling : verbintenissenrecht - feitelijke medische handeling, die rechtsgevolg kan hebben. Art. 446 Boek 7 BW en 264 Boek 1 BW

medische hulpmiddelen : gezondheidsrecht - medisch hulpmiddel: elk instrument, toestel of apparaat, elke stof of elk ander artikel dat of die alleen of in combinatie wordt gebruikt, met inbegrip van de software die voor de goede werking ervan benodigd is, en dat of die door de fabrikant bestemd is om bij de mens voor de volgende doeleinden te worden aangewend: diagnose, preventie, bewaking, behandeling of verlichting van ziekten, diagnose, bewaking, behandeling, verlichting of compensatie van verwondingen of een handicap, onderzoek naar of vervanging of wijziging van de anatomie of van een fysiologisch proces, beheersing van de bevruchting, waarbij de belangrijkste beoogde werking in of aan het menselijk lichaam niet met farmacologische of immunologische middelen of door metabolisme wordt bereikt, maar wel door dergelijke middelen kan worden ondersteund. zie Wet op de medische hulpmiddelen.

meederheidsstelsel : strafrecht - kiesstelsel waarbij de partij die de (absolute of relatieve) meerderheid van de stemmen behaalt, alle zetels toegewezen krijgt. (Van Dale)

Meer en Vaart-arrest : strafrecht - HR 01-02-1972, NJ 1974, 450: er wordt een verweer gevoerd dat niet alleen van feitelijke aard is, maar ook een rechtsvraag aan de orde stelt. Wanneer de rechter die rechtsvraag niet beantwoord dan is er een gat is de bewijsvoering. (Enschedé) Art. 359 WvSv en 40, 41 RVV

Meer en Vaart-verweer : strafrecht - uit het ~-arrest voortvloeiend verweer dat niet in strijd is met de bewijsmiddelen, maar wel met de bewezenverklaring. Zie ook: nadere verklaring bewijsmiddel in strafzaken / (mv.) bewijsmiddelen in strafzaken nadere verklaring bewezenverklaring / bewezen verklaren / bewezen verklaard

meer subsidiair : burgerlijk procesrecht - aanduiding voor rangorde. ~ argument: indien na het eerste ook het tweede argument om wat voor reden dan ook niet opgaat, treedt ten laatste het ondergeschikt derde argument in de plaats. Zie ook: nadere verklaring subsidiair (subs.) niet gelijk aan rangorde

meerdaadse samenloop / concursus realis : strafrecht - situatie waarbij een dader meerdere feiten pleegt die elk op zichzelf een misdrijf opleveren. Art. 58 WvSr - Zie ook: nadere verklaring dader / pleger nadere verklaring strafbaar feit / delict tegenstelling eendaadse samenloop / concursus idealis

meerdere : strafrecht - de verhouding van meerdere tot mindere bestaat tussen militairen: 1. krachtens hogere militaire rang; 2. bij gelijkheid van rang, krachtens meerdere ouderdom daarin, doch alleen in betrekking tot dienstaangelegenheden; 3. onafhankelijk van hun rang of stand, wanneer en voor zover de ene, hetzij krachtens zijn betrekking als bevelvoerend militair, hetzij krachtens beschikking van het bevoegd gezag, de andere onder zijn bevelen heeft. Art. 67 wvmsr

meerderheid : rechtswetenschap - in een groep van bijv. 5 personen vormen 3 gelijkgestemden de ~. Art. 7:05 AWB - Zie ook: tegenstelling minderheid / minderheden

meerderheidscollege Eng.: executive with majority support : staatsrecht - bestuurscollege dat bestaat uit vertegenwoordigers die de steun van de meerderheid van de stemmers bezit.

meerderjarige verdachte : strafrecht - persoon die ten tijde van het begaan van een strafbaar feit 18 jaar of ouder is. Zie ook: tegenstelling minderjarige verdachte

meerderjarigheid : strafrecht - persoon die de leeftijd van 16 jaar heeft bereikt kan, afhankelijk van de ernst van het begane feit, zijn persoonlijkheid of de omstandigheden waaronder het feit is begaan, worden behandeld als een meerderjarige verdachte en dus buiten het jeugdstrafrecht vallen. Art. 77a WvSr en 77b WvSr - Zie ook: tegenstelling minderjarige / (mv.) minderjarigen / minderjarigheid

meerderjarigheid : burgerlijk recht - persoon die de leeftijd van 18 heeft bereikt of door de rechter meerderjarig is verklaard en daardoor volledig in het rechtsverkeer kan deelnemen en dus handelingsbekwaam is. Art. 253ha Boek 1 BW en 8 Wnr

meerhoofdig bestuursorgaan : bestuursrecht - bestuursorgaan dat door meerdere personen geleid wordt.

meermanscel : penitentiair recht - gevangeniscel waarin meer dan één persoon wordt vastgehouden.

meeromvattende beslissing Eng.: comprising decision : asielrecht - als de aanvraag van de asielzoeker wordt ingewilligd of afgewezen, krijgt hij een beschikking waaraan verschillende rechtsgevolgen zijn verbonden. Een van die gevolgen is de beëindiging van de opvang. Bij aFwijzing ontstaat tegelijkertijd een vertrekplicht voor de vreemdeling. Als de vreemdeling niet zelf vertrekt, heeft de minister van Justitie de bevoegdheid tot uitzetting over te gaan. (bron: Min. Jus.) Zie ook: hierarchische verhouding vertrekplicht nadere verklaring beschikking hierarchische verhouding asielprocedure

meerpartijenovereenkomst : overeenkomstenrecht - overeenkomst waaruit tussen meer dan twee partijen verplichtingen voortvloeien;
overeenkomst die tussen meer dan twee partijen is gesloten. Bijv. de loonafspraken tussen werkgevers, werknemers(bonden) en de overheid. Art. 279 Boek 6 BW en 213 Boek 6 BW

meervoudige eigendom : Belgisch recht - in het Belgische vermogensrecht de situatie waarbij verschillende personen tegelijkertijd de eigendom hebben van eenzelfde zaak. Bijv. mede-eigendom of timesharing.

meervoudige kamer (MK) Eng.: panel of judges : staatsrecht - Kamer bij het gerecht bestaande uit drie rechters. De ~ beslist in grote of ingewikkelde zaken. Bij het Gerechtshof wordt meestal met drie rechters (raadsheren) geoordeeld. Bij de Hoge Raad is het vereiste aantal in veel gevallen van vijf naar drie teruggebracht. Art. 16 Rv en 75 wet RO - Zie ook: tegenstelling enkelvoudige kamer tegenstelling politierechter tegenstelling unus judex

meervoudige strafkamer : strafprocesrecht - drie rechters oordelen over een strafzaak. Art. 6 wet RO en 75 wet RO

meerwerk : bouwrecht - door een opdrachtgever aan de aannemer gevraagd werk dat buiten het bestek en dus het begrote bouwbedrag valt. Zie ook: nadere verklaring levering buiten het bestek / (mv.) leveringen buiten het bestek / leveren buiten bestek / geleverd buiten bestek

meerzijdig besluit : bestuursrecht - (contradictio-in-terminis) een besluit van een bestuursorgaan is per definitie een eenzijdige rechtshandeling. Een meerzijdige rechtshandeling in het bestuursrecht is bijv. een convenant.

meerzijdige overeenkomst Eng.: plural agreement : overeenkomstenrecht - overeenkomst waar meer dan twee personen bij betrokken is.

meerzijdige rechtshandeling Eng.: bilateral act : verbintenissenrecht - handeling van meerdere personen waarmee rechtsgevolgen worden beoogd. Bijv. de totstandkoming van een overeenkomst. Art. 213 Boek 6 BW

meestbegunstigingsclausule : - clausule waardoor de status van meestbegunstigde natie wordt verleend. (Van Dale)

meester (mr.) Eng.: LLM degree : advocatuur - titel van een persoon die met goed gevolg doctoraalexamens in burgerlijk (proces)recht, straf (proces)recht én staats- bestuursrecht heeft afgelegd. Art. 7.20 whw - Zie ook: nadere verklaring advocaat / advocaten / (oneigen.) advokaat nadere verklaring notaris nadere verklaring jurist

meestgerede partij : rechtswetenschap - de meest voor de hand liggende of bij het profiel passende partij.

meetbrief : strafrecht - De kapitein moet aan boord voorzien zijn van: den zeebrief, den ~ en een uittreksel uit de registratie voor schepen als bedoeld in artikel 106, eerste lid van de Kadasterwet (Stb. 1989, 186) vermeldende tenminste de gegevens, bedoeld in artikel 85, tweede lid, onder a, c, d, e, f, g en j van die wet, alsmede de gegevens omtrent niet doorgehaalde voorlopige aantekeningen, met dien verstande dat, ingeval dat uittreksel meer dan één dag vr die van het laatste vertrek van het schip uit een Nederlandse haven is afgegeven, op dat uittreksel een verklaring van de bewaarder van het kadaster en de openbare registers moet voorkomen dat sedert de afgifte de op dat uittreksel vermelde gegevens blijkens de stukken, ingeschreven in de desbetreffende openbare registers tot op de dag vr die van het vertrek, geen wijziging hebben ondergaan; het manifest der lading, de charter-partij en de cognossementen, dan wel afschriften van die stukken; de Nederlandsche wetten en reglementen op de reis van toepassing, en alle verdere noodige papieren. Art. 347 WvK

meewerkaftrek : fiscaal recht - bedrag dat van de winst uit onderneming kan worden afgetrokken doordat de partner van een ondernemer zonder vergoeding in zijn onderneming werkt. De ~ leidt tot minder belasting. Art. 3.74 wet IB 2001 - Zie ook: tegenstelling winstmanipulatie nadere verklaring winst

meewerkcontract : overeenkomstenrecht - schriftelijke overeenkomst om aan een bepaalde opdracht mee te werken. Zie ook: tegenstelling samenwerkingsovereenkomst niet gelijk aan meerwerk