Typ hierboven uw zoekterm of scroll

© 2001-2015 Lycaeus Juridisch Woordenboek - Alle rechten voorbehouden>

ipso facto : rechtswetenschap - Latijn: door dit feit zelf. Zie ook: tegenstelling ipso iure / (oneigen.) ipso jure nadere verklaring bloot rechtsfeit / (oneigen.) bloot feit

ipso iure / (oneigen.) ipso jure : rechtswetenschap - Latijn: door dit recht zelf. Zie ook: tegenstelling ipso facto

irrelevant : - niet ter zake dienend, geen argument opleverend; tegenstelling: relevant.

IRT-affaire : strafprocesrecht - affaire van door politie toegelaten drugshandel, leidende tot een parlementaire enquête in 1995 (cie. van Traa).

isolationisme : politiek - neiging tot afzondering (isolement); afkeer van internationale betrekkingen. Zie ook: niet gelijk aan abolitionisme

ISP (internet service provider) : - bedrijf dat aan zijn klanten toegang biedt tot het Internet en enkele aanvullende diensten, zoals bijv. ruimte voor webpagina's (hosting), e-mail, toegang tot nieuwsgroepen etc. Bijv. XS4all is een bekende ~.

ius ad bellum : oorlogsrecht - Latijn: het recht dat geldt ten tijde van oorlog. Bijv. inwerkingtreding van de doodstraf voor militairen die met de vijand samenspannen of zich aan hun militaire plichten onttrekken. Zie ook: niet gelijk aan ius bellandi

ius ad rem aquirendam : zakenrecht - Latijn: de vestiging van of titel voor het zakelijk recht. (bron: RU Gent)

ius agendi : rechtsgeschiedenis, procesrecht - Latijn: het recht recht om te vorderen]; een processueel recht om naar de rechter te gaan en daar over een bepaald geschil te worden gehoord en van hem een beslissing te krijgen van een bepaalde aard, een "recht om te vorderen" (Storme).

ius avocandi : staatsrecht - Latijn: recht van wegroeping. Het recht van een staat zijn onderdanen uit het buitenland terug te roepen om de dienstplicht te vervullen.

ius bellandi : oorlogsrecht - Latijn: recht om oorlog te voeren. Bijv. de VS claimen ~ om Irak te kunnen binnenvallen. (2003) Zie ook: nadere verklaring internationale verdragen nadere verklaring soevereiniteit onderdeel casus belli niet gelijk aan ius ad bellum

ius cogens / (oneigen.) jus cogens : volkenrecht - Latijn: dwingende norm. Bijv. het volkenrechtelijk geweldverbod maakt deel uit van het ~, zodat daarvan onder geen enkele omstandigheid mag worden afgeweken. De verplichting om ernstige misdaden te bestraffen, is ~ van internationaal recht.

ius commune / gemene recht : rechtswetenschap - Latijn: algemeen, gangbaar recht dat geldt zolang zich geen uitzonderingssituaties voordoen.

ius in re / (oneigen.) iura in re : vermogensrecht - Latijn: recht op een zaak. Zakelijk recht. Volgens sommige rechtsgeleerden heeft ~ alleen betrekking op zaken. (Hohfeld) Zie ook: nadere verklaring zakelijk recht / zakelijke rechten nadere verklaring absoluut recht / (mv.) absolute rechten goed / (mv.) goederen

ius in rem / (oneigen.) ius ad rem : zakenrecht - Latijn: recht op een zaak. Volgens sommige rechtsgeleerden is ~ een absoluut recht op een goed. (Hohfeld)

ius sanguinis : personen- en familierecht - Latijn: wet van het bloed. Volkenrechtelijke regel dat de nationaliteit naar de afstamming en niet naar de geboorteplaats bepaald wordt. Bijv. in Nederland geldt ~.

ius scriptum : staatsrecht - Latijn: geschreven regels; wetboeken. Zie ook: tegenstelling gewoonterecht

ius soli : personen- en familierecht - Latijn: wet van de grond, het land. Volkenrechtelijke regel dat de nationaliteit naar de geboorteplaats en niet naar de afstamming bepaald wordt. Bijv. in de VS geldt ~.

ius tollendi : vermogensrecht - Latijn: de rechthebbende kan zijn zaken en hun vruchten van de bezitter die te kwader trouw is, afnemen onverminderd zijn recht om die bezitter op grond van onrechtmatige daad aan te spreken voor de geleden schade. Bijv. fiets bij de dief terughalen en de kosten van de gehuurde fiets op hem verhalen. Art. 121 Boek 3 BW en 89 Boek 3 BW - Zie ook: tegenstelling bezit / bezitten / bezat tegenstelling bezitsverschaffing / bezit verschaffen / bezit verschaft tegenstelling middellijk bezit

iussum : overeenkomstenrecht - Latijn: bevel. Opdracht tot delegatie van de delegant aan de gedelegeerde.

jaarrekening Eng.: annual accounts : ondernemingsrecht - wettelijk voorgeschreven balans en winst- en verliesrekening met een toelichting. De ~ heeft tot doel een waarheidsgetrouw beeld te geven van het vermogen, de financiële positie en het resultaat van de onderneming. De ~ van een BV of NV is openbaar en verkrijgbaar via de Kamer van Koophandel. Art. 360 Boek 2 BW en 210 Boek 2 BW - Zie ook: onderdeel balans

jaarrekening neerleggen Eng.: deposit the annual accounts : vennootschapsrecht - de jaarrekening ter inzage achterlaten. Bijv. binnen twee maanden na gerechtelijke vernietiging van een jaarrekening moet de rechtspersoon een afschrift van de in de uitspraak opgenomen bevelen met betrekking tot de ~ ten kantore van het handelsregister. Art. 379 Boek 2 BW en 394 Boek 2 BW - Zie ook: nadere verklaring Kamer van Koophandel (KvK) nadere verklaring handelsregister

jaarsalaris : burgerlijk procesrecht - salaris van een procureur voor de bestudering van een vonnis, berekening van de samengestelde vordering en aansluitende schriftelijke kennisgeving richting de schuldenaar. Het ~ bedraagt niet meer dan de helft van het geliquideerde salaris. Zie ook: nadere verklaring procureur nadere verklaring liquidatietarief / liquidatiekosten / (voorheen) tarief voor te liquideren kosten

jaartaks / instandhoudingstaksen : octrooirecht - jaarlijkse bijdrage voor een octrooirecht. Art. 61 ROW 1995

jaarvergadering : vennootschapsrecht - vergadering van aandeelhouders waar de jaarrekening wordt goedgekeurd en dividend wordt vastgesteld. (bron: beleggingsplein.nl) Art. 108 Boek 2 BW - Zie ook: nadere verklaring dividend / dividenden nadere verklaring algemene vergadering van aandeelhouders (ava)

jaarverslag / jaarrapport : ondernemingsrecht - jaarlijks door het bestuur volgens de wet te verschaffen schriftelijk verslag over de gang van zaken in het afgelopen jaar bij een onderneming, de toestand per balansdatum en gebeurtenissen van bijzondere betekenis na het einde van het boekjaar. Art. 48 Boek 2 BW en 391 Boek 2 BW

jacht / jagen/ gejaagd : milieurecht - wilde dieren vervolgen om deze buit te maken en te doden.

jachtakte : strafrecht - vergunning die verleend kan worden door de korpschef van het regionale politiekorps om een bepaald wapen voorhanden te hebben. Art. 26 WWM en 38 FFW

jachthouder : milieurecht - persoon die als eigenaar van de grond waarop gejaagd wordt, gerechtigd is tot het gehele of gedeeltelijke genot van de jacht. Art. 1 fFw en 36 fFw

jachtraad : milieurecht - adviescollege voor de jacht.

jachtrecht : milieurecht - het voor de jacht geldend recht om, met uitsluiting van ieder ander, een stuk grond te bejagen en zich daarop het wild toe te eigenen.

jargon Eng.: jargon : advocatuur - branche of vakbepaald taalgebruik.

jegens : - ten aanzien van, ten opzichte van een persoon.

Jersild-arrest : Europees recht - EHRM uitspraak 36/1993/431/510, 23-09-1994: zaak waarin het Hof oordeelde dat art. 10 EVRM (vrijheid van meningsuiting) geschonden wordt wanneer men een journalist veroordeelt als medeplichtige voor uitingen van een ander in een interview. De bijdrage van de pers aan de discussie over zaken van publiek belang wordt dan geschaad. Dat mag alleen als daarvoor zwaarwegende redenen bestaan. Art. 10 EVRM

jeugddetentie : jeugdstrafrecht - straf voor personen tussen de 12 en de 18 jaar oud. Art. 77a WvSr - Zie ook: nadere verklaring jeugdstrafrecht / kinderstrafrecht

jeugdgevangenis Eng.: youthprison : strafrecht - gevangenis voor jongeren onder de 18 jaar. Jeugddetentie kan slechts worden opgelegd, indien de jeugdige voor een misdrijf is veroordeeld. Art. 77h WvSr en 77l WvSr - Zie ook: onderdeel jeugddetentie hierarchische verhouding justitiele jeugdinrichting

jeugdrecht Eng.: youth cases : jeugdrecht - rechtsgebied uit boek 1 Burgerlijk Wetboek vooral m.b.t. de wettelijke status, gezag, ondertoezichtstelling en uithuisplaatsing van minderjarigen. Art. 245 Boek 1 BW en 251 Boek 1 BW - Zie ook: onderdeel jeugdstrafrecht / kinderstrafrecht

jeugdreclassering Eng.: juvenile probation service : jeugdrecht - instantie die voorafgaand aan een strafzitting de strafrechter informeert over de persoonlijke omstandigheden van een jeugdige verdachte en hulp en steun verleent bij de naleving van de bijzondere voorwaarden die de strafrechter aan de jeugdige veroordeelde heeft opgelegd. Zie ook: nadere verklaring reclassering

jeugdstraffen / kinderstraffen (oneigen.) : strafrecht - straffen en maatregelen die in plaats van de op een feit gestelde straffen kunnen worden opgelegd aan degene die ten tijde van het begaan van een strafbaar feit tussen de 12 en 18 jaar oud was. Art. 77g WvSr en 77h WvSr

jeugdstrafrecht / kinderstrafrecht : jeugdstrafrecht - rechtsgebied m.b.t. het strafrecht voor minderjarigen tussen 12 en 18 jaar met aparte regels en straffen. Bij het ~ vinden de zittingen plaats achter gesloten deuren. Art. 77a WvSr en 77h WvSr - Zie ook: nadere verklaring jeugddetentie hierarchische verhouding economisch strafrecht

Jeugdwerkgarantiewet (JWG) : jeugdrecht - vervallen wet die erop was gericht jongeren gedurende 32 uren/week werkervaring te laten opdoen in combinatie met scholing.

joint venture : fusie- en overnamerecht - Engels: verregaande vorm van samenwerking tussen twee of meer bedrijven doordat die gezamenlijk een nieuw bedrijf oprichten en daarin hun gezamenlijke activiteit(en) uitvoeren en commerciële doelen nastreven. Art. 409 Boek 2 BW - Zie ook: niet gelijk aan fusie / fuseren / gefuseerd

Jonge Balie : advocatuur - verzamelnaam van advocaten die minder dan 7 jaar praktijk voeren. Zie ook: nadere verklaring balie

journaal : zeerecht - scheepsdagboek, gedurende elke zeereis bij te houden. Het belang van een ~ is dat het bewijskracht kan hebben. Bijv. in geval van geboorte tijdens een zeereis met een in Nederland geregistreerd vaartuig, dan wel tijdens een internationale luchtreis met een in Nederland geregistreerd luchtvaartuig, is de gezagvoerder van het vaartuig of het luchtvaartuig verplicht een voorlopige akte van geboorte binnen 24 uur in het ~ in te schrijven in tegenwoordigheid van twee getuigen en zo mogelijk van de vader. (art 1:19a BW) Art. 348 Wvk en 351 Wvk - Zie ook: nadere verklaring bewijsrecht

joy-riding / joyriden : strafrecht - Engels: plezier-rijden. Het stelen van een voertuig en daarmee vaak gevaarlijk hard rijden;
een motorvoertuig van een ander op de weg gebruiken, zonder diens toestemming en/of medeweten. Art. 11 WVW - Zie ook: nadere verklaring ontzegging rijbevoegdheid / rijbevoegdheid ontzeggen / ontzegde rijbevoegdheid nadere verklaring hard rijden

judex ne procedat ex officio : burgerlijk procesrecht - Latijn: de rechter procedeert niet van ambtswege. De burgerlijk rechter is lijdelijk. Indien er geen klager is, is er geen geding.

judex non ultra petita : burgerlijk procesrecht - Latijn: de rechter wijst niet meer toe dan het gevraagde. Beginsel dat de civiele rechter niet meer toewijst en kan toewijzen dan hetgeen is gevorderd.

judge-made lAw : rechtswetenschap - Engels: door de rechter gemaakt recht. Soms wordt een beslissing van de rechterlijke macht een rechtsregel. Dit gebeurt m.n. waar de wetgevende macht geen rechtsregel (bijv. in de vorm van een wet) heeft geschapen of waar de rechtsregel vaag is.

judicata res pro veritate accipitur : procesrecht - Latijn: de inhoud van een vonnis wordt als waar beschouwd.

judicatuur : rechtsgeschiedenis - 18de-19de eeuw: rechterlijke macht rechtsgebied. Bijv. '~ der Middelen te Lande over het grondgebied van Zeeland, 1799-1819'.

judicis est jus dictare non dare : staatsrecht - Latijn: de rechter moet recht spreken, geen recht scheppen.

Juicy Fruit-arrest : Europees recht - BenGH 05-10-1982, NJ 1984, 71: arrest waarin het Beneluxhof antwoord geeft op vragen over het onderscheidend vermogen van een merk. Een merk dat onvoldoende onderscheidend vermogen heeft, kan niet worden gedeponeerd. Art. 13 BMW

jumelage : Europees recht - Frans: het aangaan of onderhouden van vriendschappelijke betrekkingen tussen twee instellingen, vooral tussen gemeenten uit verschillende landen, m.n. binnen de Europese Gemeenschap.

juncto (jo) : rechtswetenschap - Latijn: te lezen in verband met. Afgekort: j°. Zie ook: nadere verklaring schakelbepalingen

jura in re aliena : zakenrecht - Latijn: rechten in de zaak van een ander. Beperkt zakelijk recht. Bijv. recht van erfpacht.

juramentum : - Latijn: eed.

jure divino : rechtsfilosofie - Latijn: volgens goddelijk recht.

jure humano : rechtsfilosofie - Latijn: volgens menselijk recht.

juridificering : rechtswetenschap - interventie door justitiële instellingen in de samenleving. nadere verklaring claimcultuur niet gelijk aan juridisering

juridisch adviseur : advocatuur - persoon, al dan niet een academisch geschoold jurist, die juridische adviezen geeft. Een advocaat is een juridisch adviseur, evenals een belastingconsulent. Zie ook: niet gelijk aan paralegals onderdeel advocaat / advocaten / (oneigen.) advokaat nadere verklaring juridisch medewerker

juridisch eigenaar Eng.: legal owner : zakenrecht - persoon die eigenaar van een zaak is volgens het Burgerlijk Wetboek. Art. 1 Boek 5 BW en 4 Boek 5 BW - Zie ook: tegenstelling economisch eigendom

juridisch eigendom : zakenrecht - eigendom van een zaak volgens het Burgerlijk Wetboek. Art. 1 Boek 5 BW en 4 Boek 5 BW - Zie ook: tegenstelling economisch eigendom

juridisch medewerker : advocatuur - HBO-geschoolde medewerker van een advocatenkantoor die juridische adviezen geeft, optreedt als gemachtigde enz. Zie ook: niet gelijk aan paralegals onderdeel juridisch adviseur

juridisch ouderschap Eng.: legal parenthood : personen- en familierecht - de juridische ouders van een kind op grond van het personen-, familie- en erfrecht. Zij hebben het gezag over een kind en op grond hiervan bestaan er wettelijke zorgverplichtingen voor hen. Biologisch ouderschap en ~ hoeven niet altijd samen te vallen. Bijv. adoptie. Art. 245 Boek 1 BW en 247 Boek 1 BW - Zie ook: onderdeel ouderlijk gezag onderdeel ouderlijke macht tegenstelling voogdij

juridische aansprakelijkheid Eng.: civil liability / responsibility : aansprakelijkheidsrecht - ongebruikelijke benaming voor wettelijke aansprakelijkheid. Zie ook: nadere verklaring wettelijke aansprakelijkheid

juridische aspecten : - onderdelen die maken hebben met het recht. Bijv. de ~ bij het kopen van het huis zijn dat er een koopovereenkomst moet worden gesloten en dat het huis notarieel dient te worden getransporteerd.

juridische fusie / bedrijfsfusie : fusie- en overnamerecht - juridische samensmelting van twee bedrijven, waardoor een nieuw bedrijf ontstaat met het vermogen van de twee bedrijven samen. De ~ is de hoogste vorm van samenwerking tussen bedrijven. Art. 309 Boek 2 BW en 14 wet Vpb

juridische grens : staatsrecht - materiële bevoegdheid van bijv. Europese en nationale instellingen met grenzenoverschrijdende bevoegdheden; dit ten opzichte van territoriale bevoegdheidsafbakening van nationale instellingen.

juridische grens : burenrecht - vastgestelde grens (kadaster) tussen bijv. twee erven vs. feitelijke grens.

juridische grondslag : rechtswetenschap - hetgeen zijn basis vindt in het recht of in het bijzonder de regelgeving of rechtspraak.

juridische instrumenten : rechtswetenschap - juridische middelen om een doel te bereiken. Bijv. het leggen van beslag of het voeren van een kort geding.

juridische levering : vermogensrecht - goederenrechtelijke overeenkomst van overdracht en een leveringshandeling waarin de overeenkomst van overdracht wordt vervuld; levering van bijv. een onroerende zaak waarbij het eigendom overgaat van de vervreemder op de verkrijger. De ~ van een onroerende zaak geschiedt bij notariële akte gevolgd door inschrijving van een afschrift van deze akte bij het Kadaster. De feitelijke overdracht van bijv. een woning vindt plaats door overdracht van de sleutels; rechtshandeling die voor overdracht van een goed is vereist en verschilt naargelang de aard van het goed dat wordt overgedragen. Bijv. notarieel transport van een onroerend goed. Art. 89 Boek 3 BW en 84 Boek 3 BW - Zie ook: onderdeel goederenrechtelijke overeenkomst van overdracht

juridische merites : rechtswetenschap - de ~ van een zaak: hoe een zaak juridisch in elkaar steekt en wat daarvan de gevolgen kunnen zijn.

juridische naam : handelsnaamrecht - officiële naam van het bedrijf, zoals bij de Kamer van Koophandel ingeschreven. Art. 186 Boek 2 BW

juridische realiteitszin Eng.: legal realism : rechtssociologie - beschrijvende, niet-normatief sociologische benadering van het recht of een juridische beslissing. Bijv. de Amerikaanse ~. tegenstelling surrealisme

juridischwoordenboek.nl : rechtswetenschap - hét verklarend juridisch woordenboek op internet. De site is gemakkelijk toegankelijk, gebruiksvriendelijk en zeer snel. Het bevat duizenden termen en bij veel termen kan worden doorgeklikt naar bijbehorende wet- en regelgeving. ~ wordt samengesteld door professionele juristen en vooral bezocht door studenten, juristen en particulieren.

juridisering / juridiseren / gejuridiseerd : staatsrecht - drang om zoveel mogelijk problemen in regels of reglementering op te lossen. ~ bij de overheid leidt vaak tot een onontwarbaar kluwen van wet- en regelgeving. Bijv. in de onderwijs- en zorgsector (mei 2003). Zie ook: tegenstelling dejuridisering / dejuridiseren / gedejuridiseerd

juridisering / juridiseren / gejuridiseerd : rechtswetenschap - relevante juridische aspecten uit bepaalde feiten en omstandigheden halen en daaraan juridische betekenis geven. Bijv. plaatsing van een handtekening onder een aangeboden contract is (~) een wilsverklaring van aanvaarding, waardoor de overeenkomst tot stand komt.

jurimetrie : rechtswetenschap - het steeds wetenschappelijker en empirisch worden van de rechtswetenschap. Een vraag waar de ~ zich mee bezighoudt, is of rechterlijke uitspraken wetenschappelijk voorspelbaar zijn.

juris tantum : strafprocesrecht - Latijn: van de wet alleen. Bij een aanname ~ wordt iets aangenomen, totdat het tegendeel bewezen is. Zo geldt dat een verdachte onschuldig is, totdat zijn schuld is bewezen. Deze term wordt vooral in Vlaanderen gebruikt.

jurisdictiegeschillen : staatsrecht - geschillen die betrekking hebben op de bevoegdheid van gerechten om over bepaalde zaken te oordelen. Bijv. de Hoge Raad behandelt de ~. Art. 77 wet RO en 135 pachtwet - Zie ook: nadere verklaring bevoegdheid / competentie nadere verklaring relatieve competentie / relatieve bevoegdheid / betrekkelijke bevoegdheid nadere verklaring Hoge Raad (HR)

jurisprudentie / rechtspraak Eng.: case law : staatsrecht - geheel van (gezagdragende) juridische uitspraken van rechtsprekers. Bijv. belangrijke ~ wordt gevormd door de Hoge Raad. Zijn ~ vormt een richtlijn voor de rechtspraak in latere, soortgelijke gevallen. Art. 19 - Zie ook: onderdeel Hoge Raad (HR) niet gelijk aan gewoonterecht nadere verklaring jurisdictiegeschillen nadere verklaring gemene recht / rechtersrecht

jurist Eng.: lawyer : advocatuur - rechtsgeleerde persoon die de titel van 'meester' (mr.) draagt. Zie ook: nadere verklaring advocaat / advocaten / (oneigen.) advokaat tegenstelling leek / lekenrechter niet gelijk aan de iure / de jure

juriste Eng.: lawyer : advocatuur - vrouwelijke rechtsgeleerde persoon die de titel van 'meester' (mr.) draagt.

juristenrechtspraak : rechtswetenschap - door de rechter gemaakt recht. Soms wordt een beslissing van de rechterlijke macht een rechtsregel. Dit gebeurt m.n. waar de wetgevende macht geen rechtsregel (bijv. in de vorm van een wet) heeft geschapen of waar de rechtsregel vaag is.

juristerij : rechtswetenschap - juridische spitsvondigheid, vaak met slechte bedoelingen.

jury : Angelsaksisch recht - burgers die in een strafzaak of in een civiele zaak moeten beslissen of de verdachte schuldig is, of de eis toegewezen moet worden. Juryrechtspraak is in Engelstalige landen zeer gebruikelijk.

juryrechtspraak : Amerikaans recht - rechtspraak door middel van een jury die samengesteld is uit willekeurige burgers. Bijv. de VS kennen ~. Zie ook: nadere verklaring rechtspraak door beroepsrechters

juryrechtspraak / lekenrechtspraak (oneigen.) Eng.: jurisdiction lay : procesrecht - rechtspraak door niet-juristen, in de hoedanigheid van rechters die geen beroepsrechters zijn. Nederland kent geen ~ met als belangrijkste reden dat het de leden van de jury ontbreekt aan een hoeveelheid rechtskennis waarover de zittende magistratuur wel geacht wordt te beschikken. Bijv. de jury van het (Belgische) Hof van Assissen oordeelt over drukpersmisdrijven. Zie ook: hierarchische verhouding lekenrechter tegenstelling professionele rechter hierarchische verhouding juryrechtspraak

justice model : strafrecht - Engels: justitieel systeem waarbij de straf is afgeleid uit de ernst en de aard van het strafbare feit.

justificatoire bescheiden : burgerlijk procesrecht - documenten, brieven en andere schriftelijke stukken die bepaalde feiten of stellingen bewijzen of rechtvaardigen. Art. 35 Wtbz en 6 Wvk - Zie ook: nadere verklaring producties tegenstelling verificatoire bescheiden

justitiële documentatie Eng.: judicial documentation : strafrecht - samenhangende verzameling justitiële gegevens van verschillende personen. Ieder persoon van 12 jaar of ouder, die als verdachte van een misdrijf wordt aangemerkt, krijgt een registratie in de justitiële documentatie. Art. 1 wjesg - Zie ook: hierarchische verhouding Justitiële Informatiedienst onderdeel strafblad

justitiële documentatiedienst : criminologie - onderdeel van het ministerie van Justitie dat na onherroepelijke veroordeling misdrijven op naam registreert en deze strafrechtelijke gegevens onder bepaalde voorwaarden, bijv. aan de strafrechter, verstrekt. Art. 1 wjd - Zie ook: onderdeel strafregister nadere verklaring politierechter nadere verklaring Wet op de justitiële documentatie en op de verklaringen omtrent het gedrag (WJD)

justitiële samenwerking Eng.: judicial cooperation : internationaal publiekrecht - gerechtelijke, interstatelijke samenwerking tussen staten. De EU kent een samenwerking tussen lidstaten in burgerlijke zaken en strafzaken. Art. 31 EG-verdrag - Zie ook: onderdeel Verdrag van Maastricht hierarchische verhouding Europese Unie

justitiabelen : staatsrecht - rechtzoekenden; personen die aan de rechtsmacht van een rechtsprekende instantie of wetgever zijn onderworpen. Art. 9 - Zie ook: onderdeel procespartij onderdeel beledigde of benadeelde partij

justitie : staatsrecht - verzamelnaam voor alle functies die zich binnen de overheid bezighouden met de handhaving van wet- en regelgeving. Zie ook: onderdeel rechterlijke macht onderdeel officier van justitie (OvJ) tegenstelling politie

Justitie in de Buurt : criminologie - experimentele kantoren van het Openbaar Ministerie in probleemwijken van grote steden. Vaak in combinatie met andere justitiële instellingen, zoals de reclassering. Zie ook: nadere verklaring Openbaar Ministerie (OM) nadere verklaring reclassering tegenstelling HALT-afdoening

kaapvaart : strafrecht - zeeroof; het plegen van geweld tegen andere vaartuigen in open zee. Art. 388 WvSr en 437 Wvk