Typ hierboven uw zoekterm of scroll

© 2001-2015 Lycaeus Juridisch Woordenboek - Alle rechten voorbehouden>

inhaaldagvaarding : strafrecht - een dagvaarding die wordt uitgebracht ter zake van hetzelfde feit als waarop een al eerder uitgebrachte dagvaarding betrekking heeft, terwijl naar aanleiding van het onderzoek ter terechtzitting dat volgde op die eerdere dagvaarding nog niet een onherroepelijk vonnis is gewezen. In HR 15 februari 1949, NJ 1949, 305 werd geoordeeld dat deze handelwijze in strijd was met de in bepaalde artikelen vastgelegde procesgang. In bepaalde gevallen is het uitbrengen van een dergelijke inhaaldagvaarding wel toegestaan. Zie bijv. HR 12 mei 1985, NJ 1986, 676: indien de eerste dagvaarding wegens een betekeningsfout nietig wordt verklaard, mag er toch een tweede worden uitgebracht, ook is de eerste nog niet in kracht van gewijsde gegaan.

inhabiliteit : rechtswetenschap - onbekwaamheid, ongeschiktheid, ook onbewoonbaarheid. Zie ook: onderdeel handelingsonbekwaamheid

inhechtenisneming : strafrecht - arrestatie. Zie ook: niet gelijk aan inverzekeringstelling (IVS) / in verzekering stellen / in verzekering gesteld

Inherent : - noodzakelijk behorend bij. Bijv. art. 6 verdrag inzake de Rechten van het Kind: elk kind heeft het ~ recht op leven.

inhoudingsplichtigen : fiscaal recht - persoon die verplicht is loonbelasting en/of premies in te houden, d.w.z. zij die aan een ander loon of uitkering betaalt op basis van een dienstbetrekking. Bijv. werkgevers en UWV. Art. 2 iw 1990 en 6 wet lb - Zie ook: onderdeel werkgever / (mv.) werkgevers nadere verklaring ketenaansprakelijkheid

inhuldiging / inhuldigen / ingehuldigd : staatsrecht - feestelijke aangelegenheid waarbij de Staten-Generaal de Koning in Amsterdam ontvangen en als zodanig erkennen. De ~ wordt voorafgegaan door beëdiging van de Koning. Art. 32 Grondwet

initiële wetsvoorstel : staatsrecht - eerste of oorspronkelijke wetsvoorstel. Zie ook: hierarchische verhouding wetsvoorstel

initiatiefrecht van de ondernemingsraad Eng.: right to initiate : ondernemingsrecht - bevoegdheid van de ondernemingsraad om ook buiten de overleg vergadering de onderneming betreffende voorstellen te doen (uitzondering vide artikel 23 lid 2 WOR). Art. 23 Wor - Zie ook: nadere verklaring overlegvergaderingen nadere verklaring ondernemingsraad (OR)

initiatieFwetsvoorstel : staatsrecht - initiatief tot wetgeving, meestal door de regering, maar het kan ook door de Tweede Kamer worden ingediend. Art. 82 Grondwet

injunctie Eng.: injuction : procesrecht - rechterlijke aanwijzing.

injunctiebevel : ondernemingsrecht - bevel van de ondernemingskamer dat de boeken van de onderneming aan de door haar benoemde onderzoekers moeten worden getoond en bepaalde betrokkenen bij die onderneming, bijv. bestuurders, commissarissen, aan de onderzoekers inlichtingen moeten verschaffen. Art. 351 Boek 2 BW en 352 Boek 2 BW - Zie ook: nadere verklaring ondernemingskamer hierarchische verhouding fourneerplicht

injuria : rechtsfilosofie - Latijn: onrecht, onrechtvaardigheid.

injustice manifeste : rechtsfilosofie - Frans: evident onrecht. In het recht kan ~ als grond gelden om te weigeren recht te spreken.

inkijkoperatie : strafprocesrecht - heimelijk betreden van een bepaalde plaats met een strafvorderlijk doel. De officier van justitie is bevoegd tot het bevelen van een ~. In de wet staat niet vermeld tegen wie een dergelijk bevel is gericht. In de artt. 126 k lid 1 en 126r lid 1 worden een drietal gronden genoemd voor de inzet van dit dwangmiddel, te weten: het opnemen van de plaats, het veiligstellen van sporen op die plaats, en het plaatsen van een technisch hulpmiddel aldaar om zo de aanwezigheid of verplaatsing van een goed te kunnen constateren. Art. 126k WvSv en 126r WvSv - Zie ook: niet gelijk aan infiltratie / infilteren / geïnfiltreerd

inklaring : fiscaal recht - het doen van aangifte van goederen die aan invoerrechten onderworpen zijn. Na ~ kunnen de goederen legaal worden ingevoerd.

inklimming / inklimmen / ingeklommen : strafrecht - strafverzwarende factor bij diefstal; door een bestaande (bijv. het keldergat) of zelfgemaakte opening in een huis of omheining van een kantoorgebouw klimmen om daar goederen te kunnen stelen. Art. 311 WvSr en 312 WvSr - Zie ook: niet gelijk aan binnendringing / binnendringen / binnengedrongen niet gelijk aan diefstal met braak / (oneig.) stelen met braak

inkomen : fiscaal recht - bedrag dat een persoon periodiek ontvangt uit arbeid, vermogen, uitkering en/of winst uit aanmerkelijk belang; loon.

inkomensvereiste : vreemdelingenrecht - ëën van de voorwaarden die aan een vreemdeling wordt gesteld voordat hij naar Nederland kan komen om zich hier te vestigen. Als bijv. een Nederlander wil gaan samenwonen met een vreemdeling, dan moet de Nederlander voldoende inkomen hebben om beide te onderhouden. (bron: Min. Jus.) Art. 2.10 vb 2000 en 2.11 vb 2000 - Zie ook: nadere verklaring duurzaam

inkomstenbelasting (IB) Eng.: income tax : fiscaal recht - belasting die de fiscus bij particulieren heft op hun verworven inkomsten uit arbeid, aandelen (dividend) en gewonnen prijzen. Art. 1.1 wet IB 2001 - Zie ook: nadere verklaring belastingen tegenstelling vennootschapsbelasting (VPB) niet gelijk aan loonbelasting

inkomstobligatie : vermogensrecht - obligatie waarbij de rente slechts wordt uitbetaald voor zover het bedrijfsresultaat dit toelaat.

inkoopsom : verzekeringsrecht - het afsluiten van een verzekering tegen betaling van een eenmalige premie.

inkorting : erfrecht - vermindering van testamentaire makingen en giften onder de levenden, omdat legitimarissen tekort gedaan zijn. Art. 89 Boek 4 BW en 91 Boek 4 BW

inkorting door vruchtgebruik : erfrecht - recht van de echtgenoot van de erflater indien tengevolge van het testament van de erflater de echtgenoot niet of niet enig rechthebbende is op de tot de nalatenschap behorende woning en/of inboedel. De echtgenoot kan dan onder omstandigheden een recht opeisen van vruchtgebruik van de woning en de inboedel. Art. 29 Boek 4 BW

inkwartiering / inlegeren : militair recht - het vorderen van voertuigen en andere roerende zaken en het gebruik van onroerende zaken door het leger.

inleiding / introductie : rechtswetenschap - begin, de eerste kennismaking.

inleidingsbrief : diplomatiek recht - benoemingsbrief van de Nederlandse Minister van Buitenlandse Zaken aan diens buitenlandse collega als onderdeel van de accreditatieprocedure van zaakgelastigden die een ambassade gaan leiden. De inleidingsbrief van een ambassadeur zelf heet geloofsbrief.

inlener Eng.: recipient : arbeidsrecht - werkgever die personeel van een uitzendbureau of koppelbaas inhuurt, met de bedoeling dat zij onder zijn toezicht en leiding werk verrichten. De ~ is in beginsel samen met het uitzendbureau of de koppelbaas aansprakelijk voor de afdracht van de loonbelasting en sociale premies. Art. 34 iw 1990 - Zie ook: tegenstelling uitlener

inlening / inlenen / ingeleend : arbeidsrecht - werkkrachten inhuren.

inlichting / inlichten / ingelicht : faillissementsrecht - de schuldenaar is verplicht om informatie te verschaffen aan de bewindvoerder of de curator en ook aan de rechter-commissaris. In geval van weigering zijn er diverse sancties mogelijk. Art. 105 Fw - Zie ook: nadere verklaring Criminele Inlichtingendienst (CID) nadere verklaring inlichtingencomparitie

inlichtingen- en veiligheidsdiensten : strafrecht - in de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten zijn de taken en bevoegdheden van de Nederlandse veiligheidsdiensten (AIVD en MIVD) opgenomen. Tevens tracht deze wet ervoor te zorgen dat het werk van de AIVD doorzichtig wordt en daardoor beter te controleren is.

inlichtingencomparitie : burgerlijk procesrecht - zitting in een rechtsgeding waarbij partijen op bevel van de rechter moeten verschijnen om aan hem inlichtingen te geven. Art. 87 Rv en 88 Rv - Zie ook: nadere verklaring comparitie na antwoord / compareren na antwoord / gecompareerd na antwoord

inmijning / inmijnen / ingemijnd : Belgisch recht - situatie dat een persoon pand en/of land bij openbare veiling koopt. Bijv. het te koop gestelde weiland "Hooffstadt" werd ingemijnd door Jan Matteus Stalpars voor de som van 71 gulden met 15 keer hoger bieden.

innerlijke waarde der wet : staatsrecht - inhoud van een wet, die de rechter niet mag toetsen. Art. 11 wet ab

innocens : strafrecht - Latijn: onschuldig. Zie ook: nadere verklaring onschuldpresumptie

inpandgeving / in pand geven / in pand gegeven : pand- en hypotheekrecht - de rechtshandeling waarbij een goed in pand wordt gegeven ter zekerheid van de nakoming van een verbintenis tot betaling; overhandiging van een goed (recht of zaak) tot waarborg van een schuld. Een pandrecht ontstaat doordat de schuldenaar (enkele van) zijn eigendommen, niet zijnde huis of grond, in de macht van de schuldeiser brengt (in pand geeft) zodat die, in geval de schuldenaar in verzuim is, bij voorrang boven andere schuldeisers zijn vordering op het verpande eigendom kan verhalen. Art. 236 Boek 3 BW en 237 Boek 3 BW

inquisitoir strafproces / onderzoekend strafproces : strafrecht - proces waarbij een verdachte onderwerp van onderzoek is en de officier van justitie dominus litis. Zie ook: tegenstelling accusatoir strafproces / beschuldigend strafproces

inrichting Eng.: installation : milieurecht - elke door de mens bedrijfsmatig of in een omvang alsof zij bedrijfsmatig was, ondernomen bedrijvigheid die binnen een zekere begrenzing pleegt te worden verricht. Art. 1.1 WM

Inrijden op agent-arrest : strafrecht - HR 06-02-1951, NJ 1951, 475: De HR heeft uitgemaakt dat het bestanddeel "voornemen" moet worden aanvaard als voorwaardelijk opzet. Degene die bewust de kans in het leven roept en deze aanvaardt, handelt het met poging tot doodslag vereist opzet. Art. 45 WvSr

inroeping van staat / inroepen van staat : personen- en familierecht - vordering bij de rechter van het kind (of diens erfgenamen) tot gerechtelijke vaststelling van zijn afstamming. Het ~ is niet aan verjaring onderworpen; vaststelling van familierechtelijke afstamming door de rechter. Art. 209 Boek 1 BW en 210 Boek 1 BW - Zie ook: nadere verklaring afstamming / afstammen / afgestamd tegenstelling betwisting van staat nadere verklaring ontkenning vaderschap / vaderschap ontkennen / ontkend vaderschap

inscharing van vee / inscharen van vee / ingeschaard vee : agrarisch recht - op basis van een pachtovereenkomst vee op gepachte weide laten grazen. Art. 69 pachtwet en 70 pachtwet - Zie ook: nadere verklaring pachtovereenkomst

inschrijving op de rol / inschrijven op de rol / op de rol ingeschreven : burgerlijk procesrecht - plaatsing van een zaak op een lijst van te behandelen geschillen. De griffier verricht ~ wanneer een eiser de dagvaarding tijdig bij de rechtbank heeft aangebracht. Art. 113 Rv en 408a Rv - Zie ook: nadere verklaring rol

inschrijving van een merk / merk inschrijven / ingeschreven merk Eng.: entry of a trademark : merkenrecht - nadat een aanvrager zijn merk heeft gedeponeerd, zal het Benelux-merkenbureau dat merk in haar register inschrijven, nadat haar gebleken is dat het merk deugdelijk en geoorloofd is. Is dat laatste niet het geval, dan is er sprake van absolute ontoelaatbaarheid en zal niet worden overgaan tot ~. Art. 3 BMW en 4 BMW

inschrijvingsadres : staatsrecht - adres waar een natuurlijk persoon ingeschreven staat in het bevolkingsregister. Art. 34 wet gba

inschuld : Belgisch recht - vordering; schuld die een schuldeiser te vorderen heeft.

insertie Eng.: insertion : criminologie - inbrenging; genetisch materiaal dat door middel van genetische modificatie aan het genetisch materiaal van een gastheer wordt toegevoegd.

insider trading : strafrecht - Engels: op de beurs handelen met voorkennis. ~ is strafbaar. Art. 46 wte 1995

insinuatie : procesrecht - bericht waarmee een procureur aan zijn cliënt te kennen geeft zich van zijn zaak te onttrekken, omdat de cliënt een gevraagde waarborgsom niet heeft betaald; het origineel van de ~ moet op de griffie van het betrokken gerecht gedeponeerd worden. Art. 49 WTBZ

insluitingsfoullering : strafrecht - de inverzekeringgestelde wordt direct voorafgaand aan de insluiting onderzocht op aanwezigheid van voorwerpen die een gevaar voor de veiligheid van betrokkene of voor anderen kunnen vormen. Het onderzoek vindt plaats door het aftasten en doorzoeken van de kleding en wordt zoveel mogelijk uitgevoerd door een ambtenaar van hetzelfde geslacht als de inverzekeringgestelde. Voorwerpen die een gevaar voor de inverzekeringgestelde of voor anderen kunnen vormen worden in bewaring genomen. Art. 4a ub62WvSv

insolventie Eng.: insolvency : insolventierecht - staat waarin een failliete boedel zich bevindt vlak voordat de curator die te gelde gaat maken;
periode waarin een persoon of onderneming de schulden niet kan betalen. Art. 173 Fw - Zie ook: onderdeel toestand te hebben opgehouden te betalen

Insolventieprocedures Eng.: bankruptcy procedures : insolventierecht - faillissement, surseance van betaling en schuldsaneringsregeling zijn ~. Deze procedures kunnen leiden tot een regeling waarbij, afgezien van volledige betaling, een schuldenaar volledige kwijting kan worden verleend ter zake zijn uitstaande schulden. Zie ook: onderdeel faillissement onderdeel surseance van betaling onderdeel Schuldsaneringsregeling (WSNP) / (oneig.) wet Schuldsanering

insolventierecht Eng.: law relating to insolvency : insolventierecht - vakgebied dat overwegend samenvalt met boek 2 Burgerlijk wetboek en de misbruikwetgeving; vooral m.b.t. de buitengerechtelijke sanering van ondernemingen met behulp van overlevingsscenario's, herfinancierings- of uitwinningsprocedures en te voeren aansprakelijkheidsprocedures tegen bestuurders en commissarissen. Art. 1 Fw - Zie ook: hierarchische verhouding faillissementsrecht

insolventierecht / faillissementsrecht : insolventierecht - geheel van regels ter zake het niet (kunnen) voldoen van een debiteur aan zijn financiële verplichtingen. Art. 1 Fw

inspanningsverplichting / inspanningsverbintenis : verbintenissenrecht - contractuele verplichting dat een partij zich moet inspannen. Er kan van wanprestatie sprake zijn als die partij zich onvoldoende heeft ingespannen, niet als hij het resultaat niet heeft weten te bereiken. Bijv. bij dienstverlening. Art. 27 Boek 6 BW - Zie ook: nadere verklaring resultaatsverbintenis / resultaatsverplichting nadere verklaring toerekenbare tekortkoming in de nakoming van een contractuele verplichting / wanprestatie (oneigen.)

inspecteur Eng.: inspector : ambtenarenrecht - hoger functieniveau en graad binnen de politie.

inspecteur Eng.: tax inspector : fiscaal recht - toezichthouder. Bijv. de ~ die ter zake rijksbelastingen bevoegd is. Art. 2 iw 1990 en 5 iw 1990

inspraak Eng.: public inquiry : bestuursrecht - mogelijkheid voor betrokkenen om hun mening te geven over een bepaald onderwerp. Bijv. bij het afgeven van een milieuvergunning.

inspraakrondes Eng.: public inquiry procedures : bestuursrecht - gelegenheid tot een gedachtewisseling over het ontwerp van een besluit en tot het mondelijk inbrengen van bedenkingen daartegen. Art. 3:25 AWB

instaan voor volmacht : vermogensrecht - bestaan en omvang van een volmacht garanderen. Een persoon die als gemachtigde handelt moet ~, tenzij de wederpartij weet of behoort te weten dat een toereikende volmacht ontbreekt of de gevolmachtigde de inhoud van de volmacht volledig aan de wederpartij heeft meegedeeld. Art. 70 Boek 3 BW - Zie ook: niet gelijk aan ondervolmacht / substitutie nadere verklaring volmacht

installatie / installeren / geïnstalleerd Eng.: installation : - in functie plaatsen van een rechterlijk ambtenaar;
geheel van apparaten voor een bepaald doel (Van Dale);
het functioneel maken van apparatuur voor een bepaald doel

instantie Eng.: boby / agency : staatsrecht - gerecht, (overheids)instelling of instituut. Art. 9:08 AWB

instantie : procesrecht - trede in het proces. Bijv. de eerste ~, de tweede ~. Zie ook: nadere verklaring gerecht in eerste aanleg

instelling Eng.: institution : rechtswetenschap - organisatie van dienstverlening.

instellingsgrens : ondernemingsrecht - bij ten minste 50 werknemers moet een onderneming een ondernemingsraad instellen. Art. 2 Wor - Zie ook: nadere verklaring ondernemingsraad (OR)

instemmingsrecht : vennootschapsrecht - het recht om toestemming te verlenen. Bijv. in sommige gevallen heeft de directie de instemming van de ondernemingsraad nodig voor het mogen doorvoeren van een aantal door hem voorgenomen besluiten; over een aantal zaken mag het College van Bestuur geen beslissingen nemen zonder vooraf instemming te hebben gekregen van de ondernemingsraad. Bijv. het ~ wordt beschouwd als het sterkste recht van een ondernemingsraad.

instemmingsverklaring Eng.: statement of approval : ondernemingsrecht - akkoordverklaring; de leden of aandeelhouders van een dochteronderneming dienen na aanvang van een boekjaar en voor de vaststelling of goedkeuring van de jaarrekening schriftelijk te verklaren dat zij instemmen met aFwijking van de voorschriften. Indien de laatste deponering een ~ is, zal de geconsolideerde jaarrekening bij de aansprakelijke moeder gezocht moeten worden. Art. 27 Wor

instituties : rechtswetenschap - afspraken tussen mensen die regelen hoe ze met elkaar omgaan.

institutioneel : rechtswetenschap - betrekking hebbend op staatsinstellingen of behorend tot een instituut of instituten.

institutioneel recht : Europees recht - rechtsgebied over het reglementaire, contractuele en institutionele kader van de Europese gemeenschap, de besluitvormingsprocedures, de rechtsbronnen (in het bijzonder het EG-verdrag), de werking van het Europees recht in de nationale rechtsordes en vraagstukken van rechterlijke afdwingbaarheid, interne markt.

institutionele arbitrage Eng.: arbitration board / arbitration tribunal / arbitration body : arbitragerecht - geschillenbeslechting door een door partijen aangewezen scheidsgerecht; scheidsgerecht waarbij is voorzien in bijstand door een jurist als secretaris. Zie ook: tegenstelling ad hoc-arbitrage

instructienorm Eng.: instruction : internationaal publiekrecht - regeling die verdragen vergezeld, bedoeld als gedragslijn voor de uitvoerende macht waarop anderen geen beroep kunnen doen.

instructienorm  Eng.: instruction : bestuursrecht - instructieve regel, gericht aan een bestuursorgaan; regeling die bedoeld is als gedragslijn voor de uitvoerende macht. Anderen kunnen op een dergelijke norm geen beroep doen. Bijv. regels van de EU aan nationale overheden opdat deze verdere maatregelen nemen of voorschriften uitvaardigen of penitentiair-rechtelijke normen, die gedragslijnen voor het gevangeniswezen inhouden, maar waarop gedetineerden geen beroep kunnen doen.

instrumenteel : rechtswetenschap - als voor- of onderwerp ergens toe dienen. Bijv. een transportakte is ~, zij strekt immers tot levering van onroerend goed. Zie ook: nadere verklaring transportakte

instrumentele wetgeving : rechtswetenschap - wetgeving met beïnvloeding van burgers als doel. Bijv. accijns op tabak ter ontmoediging van roken.

instrumenteren : notarieel recht - een schriftelijk stuk door een daartoe bevoegde ambtenaar laten opmaken. Bijv. notarissen ~ notariële akten. Zie ook: niet gelijk aan rechtsinstrument nadere verklaring notariële akte

insubordinatie : strafrecht - als een opvarende van een Nederlands schip aan boord de schipper feitelijk aanrandt, zich met geweld of bedreiging daarmee tegen hem verzet of hem opzettelijk van zijn vrijheid van handelen berooft. Art. 395 WvSr - Zie ook: nadere verklaring muiterij

insubordinatie : militair recht - weigering om orders uit te voeren; zich verzetten tegen een meerdere in dienstverband. Zie ook: onderdeel muiterij niet gelijk aan desertie / deserteren / gedeserteerd

insula in flumine nata : Internationaal publiekrecht - Latijn: een eiland in een rivier ontstaan. Juridisch relevant wanneer staten een conflict hebben over bezit van land.

intabuleren : rechtswetenschap - omranden.

intake : asielrecht - een vreemdeling krijgt in een aanmeldcentrum direct een ~. Tijdens dit gesprek, dat door de vreemdelingendienst wordt gehouden, kan de vreemdeling asiel aanvragen door middel van het ondertekenen van het aanvraagformulier. Ook worden de personalia van de vreemdeling opgenomen en wordt genoteerd welke documenten hij in zijn bezit heeft en door welke landen hij is gereisd. (bron: Min. Jus.) Zie ook: hierarchische verhouding meeromvattende beslissing hierarchische verhouding opvang- en onderzoekscentrum (OC) nadere verklaring gehoormedewerker

intakegesprek : advocatuur - verkennend gesprek bij een advocaat, waarbij de rechtzoekende zijn (juridische) problemen globaal vertelt en op basis waarvan de advocaat beslist of hij de zaak wil aannemen. Zie ook: nadere verklaring advocaat / advocaten / (oneigen.) advokaat onderdeel pro Deo