Typ hierboven uw zoekterm of scroll

© 2001-2015 Lycaeus Juridisch Woordenboek - Alle rechten voorbehouden>

forain : rechtswetenschap - Frans: vreemd, buitenlands. Komt in het Nederlands recht vooral voor in de uitdrukking saisine foraine.

force majeure : overeenkomstenrecht - Frans: overmacht; meestal als kopje in schriftelijke overeenkomsten opgenomen met daarbij een opsomming van situaties waardoor contractuele verplichtingen straffeloos mogen worden opgeschort of beëndigd. Art. 75 Boek 6 BW - Zie ook: nadere verklaring overmacht

forens Eng.: commuter : bestuursrecht - natuurlijk persoon die, zonder in een bepaalde gemeente hoofdverblijf te hebben, er gedurende een jaar meer dan 90 malen nachtverblijf houdt, anders dan als verpleegde of verzorgde, of er op meer dan 90 dagen per jaar voor zichzelf of zijn of haar gezin een gemeubileerde woning beschikbaar houdt. Art. 223 Gemw

forensenbelasting : fiscaal recht - gemeentelijke belasting die geheven kan worden van forensen. Art. 223 Gemw - Zie ook: nadere verklaring forens

forensis Eng.: forensic : criminologie - gerechtelijk; betrekking hebbend op rechtspraak.

forensisch onderzoek Eng.: forensic analysis : strafrecht - gerechtelijk onderzoek, meestal in het kader van het strafrecht.

Forensisch Psychiatrische Kliniek Eng.: forensic institution for the insane : strafrecht - om het capaciteitsprobleem t.a.v. het aantal TBS-opleggingen en beschikbare behandelplaatsen het hoofd te kunnen bieden, heeft het Ministerie van Justitie niet alleen uitbreidingen gerealiseerd of gepland in Rijksinrichtingen, maar ook werden de contracten met niet-justitiële inrichtingen uitgebreid. Een ~ is een dergelijke niet-justitiële inrichting. Bijv. de ~ van het Algemeen Psychiatrisch Ziekenhuis Drenthe te Assen.

forensische psychiatrie : strafrecht - bijdrage van de psychiatrie in wetenschappelijke en praktische zin aan de rechtspleging. 'forensisch' is afgeleid van het Romeinse woord forum, wat de openbare plaats was waar in het Romeinse rijk de rechtszittingen werden gehouden. De psychiatrie heeft tot taak de diagnostiek en behandeling van mensen met psychische stoornissen. (B.C.M. Raes)

forfaitair bedrag / forfait : economie - vooraf bepaald vast bedrag of tarief. Zie ook: nadere verklaring vast recht

forfaitaire vergoeding Eng.: lump-sum reimbursement / lump-sum refund : economie - vaste, gefixeerde vergoeding. Bijv. de fiscale ~ per gereden zakelijke kilometer bedraagt € 0,27 (2003).

formaliteit Eng.: formality : rechtwetenschap - uiterlijke vorm die men bij een handeling in acht neemt;
iets dat alleen omwille van de vorm gebeurt (Van Dale). Art. 17 ZPW

formateur Eng.: formateur : staatsrecht - een ~ formeert in het kader van de kabinetsformatie in opdracht van de Koningin een kabinet. Meestal wordt de ~ de Minister-President van de nieuwe regering. De Koningin benoemt de ~ op aanbeveling van de informateur. Bijv. formateur Jan Peter Balkenende heeft verslag uitgebracht aan de Koningin. Hij deed dat nadat het constituerend beraad met de kandidaat-ministers had plaatsgevonden. (2003)

formatie Eng.: formation : staatsrecht - proces waarbij na de Tweede Kamerverkiezingen in opdracht van de Koningin een kabinet door de formateur wordt gevormd. Zodra de beoogde coalitiepartners een conceptregeerakkoord zijn overeengekomen, verzoekt de Koningin de formateur een kabinet te formeren. De formateur benadert vervolgens, in overleg met onderhandelaars van de toekomstige coalitie, kandidaat-ministers en kandidaat-staatssecretarissen. Als de nieuwe ministersploeg compleet is, komen zij bijeen in een constituerende vergadering. Tijdens deze vergadering onderschrijven de ministers het regeerakkoord. In het eindverslag aan de Koningin vermeldt de formateur welke ministers en staatssecretarissen bereid zijn toe te treden tot het nieuwe kabinet. (bron: RVD)

formeel belastingrecht : fiscaal recht - formele procedures ter realisatie van de belastingheffing. Bijv. aangifteplichten, oplegging van aanslagen, fiscaal boekenonderzoek, overige informatieverplichtingen, de rechtsgang bij de belastingrechter, fiscaal strafrecht en invordering van belastingschulden.

formeel omschreven delict / formele delictsomschrijving : strafrecht - artikel in het Wetboek van Strafrecht waarin een specifieke, scherp getypeerde handeling strafbaar is gesteld. Bijv. diefstal. Art. 310 WvSr - Zie ook: tegenstelling materieel omschreven delict / materiële delictsomschrijving

formeel recht Eng.: procedural law / adjective law : staatsrecht - recht waarin de vorm of procedure centraal staat en niet de inhoud; regels die aangeven op welke wijze een proces moet worden gevoerd;
onpartijdige rechtsvaststelling. (Van Koldam) Zie ook: onderdeel formeel strafrecht / strafprocesrecht tegenstelling materieel recht tegenstelling materieel procesrecht onderdeel burgerlijk procesrecht (BPR) / formeel privaatrecht

formeel strafrecht / strafprocesrecht Eng.: law of criminal procedure : strafprocesrecht - rechtsgebied uit het Wetboek van Strafvordering; vooral m.b.t. de formele regels die betrekking hebben op de procedures van strafvervolging. Art. 1 WvSv hierarchische verhouding bestuursrecht / administratief recht / administratieve recht nadere verklaring formele wet / formele wetten (mv.) / wet in formele zin

formele beginselen Eng.: formal principles : bestuursrecht - elke bevoegdheid van de overheid en de lagere overheden om besluiten te maken moet terug te voeren zijn op de bevoegdheid die door de formele wetgever is toebedeeld. Bijv. van belangzijnde beginselen daarbij als het zorgvuldigheids- /motiveringsbeginsel. Zie ook: hierarchische verhouding algemene beginselen van behoorlijk bestuur

formele bron : politiek - officiële documenten of personen. Bijv. kamerstukken of een hoge ambtenaar; persoon of instantie die over de desbetreffende kwestie gaat. Bijv. uit ~ is vernomen dat de Prins dit jaar zijn skivakantie in Zwitserland zal houden.

formele ontbinding / formeel ontbinden / formeel ontbonden Eng.: formal dissolution : ontslagrecht - ontbindingsprocedure bij de kantonrechter waarbij reeds vooraf overeenstemming tussen werkgever en -nemer is bereikt over de beëindiging van het dienstverband. De ontbinding is in dat geval slechts een formaliteit. Zie ook: nadere verklaring ontbindingsprocedure

formele overeenkomst : overeenkomstenrecht - overeenkomst, welke slechts tot stand komt indien aan bepaalde volgens de wet geldende vormvereisten is voldaan. Bijv. een overeenkomst tot overdracht van het auteursrecht dient schriftelijk te gebeuren.

formele procestaal : bestuursprocesrecht - de bij wet of overeenkomst vastgestelde taal waarin het proces wordt gevoerd. In bestuurszaken kan de ~ de Friese taal zijn. Art. 2:07 AWB

formele rechtskracht : staatsrecht - hetgeen onaantastbaar is geworden of bindende kracht bezit. Bijv. wetten krijgen pas ~ nadat zij zijn bekendgemaakt. Art. 88 Grondwet - Zie ook: tegenstelling materiële rechtskracht

formele rechtszekerheid : bestuursrecht - beginsel dat bestuursorganen aan burgers geen verplichtingen mogen opleggen zonder een uitdrukkelijk besluit daartoe;
besluiten moeten duidelijk zijn geformuleerd en de betekenis van de besluiten mag niet afhankelijk zijn van de uitleg van een ander. (Van Daalen)

formele vraag : procesrecht - juridische vraag die zich niet met de inhoud, maar met de vorm of procedure van een rechtszaak bezighoudt.

formele vragen Eng.: formal questions : strafprocesrecht - indien het onderzoek ex artikel 348 WvSv niet leidt tot toepassing van artikel 349 lid 1 WvSv beraadslaagt de rechtbank op den grondslag der telastlegging en naar aanleiding van het onderzoek op de terechtzitting over de vraag of bewezen is dat het feit door den verdachte is begaan, en, zo ja, welk strafbaar feit het bewezen verklaarde volgens de wet oplevert; indien wordt aangenomen dat het feit bewezen en strafbaar is, dan beraadslaagt de rechtbank over de strafbaarheid van den verdachte en over de oplegging van straf of maatregel, bij de wet bepaald. Art. 350 WvSv

formele waarheidsvinding : burgerlijk procesrecht - opstelling van feiten en omstandigheden die partijen voor waar wensen te houden. Bijv. in burgerlijke processen draait het om ~. Zie ook: onderdeel accusatoir proces

formele wet / formele wetten (mv.) / wet in formele zin Eng.: statute : staatsrecht - wet die tot stand is gekomen door de regering en de Staten-Generaal gezamenlijk en de naam 'wet' draagt. De regering en de Staten-Generaal vormen daarom de formele wetgever. Art. 81 Grondwet en 82 Grondwet - Zie ook: nadere verklaring rechtsbron in formele zin / formele rechtsbon / (mv.) rechtsbronnen in formele zin / formele rechtsbronnen / (oneigen.) formele bronnen tegenstelling wet in materiële zin nadere verklaring formeel strafrecht / strafprocesrecht tegenstelling materiële wetgeving

formele wetgever Eng.: legislator : staatsrecht - de regering en de staten generaal vormen tezamen de ~. De ~ vaardigt wetten uit.

formele wetgeving Eng.: statutory law / written law (UK) : staatsrecht - wetgeving die tot stand komt door samenwerking van regering en Staten-Generaal. Art. 81 Grondwet

formulier Eng.: form : rechtwetenschap - voorgedefinieerde vorm (op papier of op een webpagina) die met bepaalde gegevens ingevuld moet worden om iets op te geven of aan te vragen. Art. 51b WvSv en 2 win

fortuin Eng.: fortune : economie - kapitaal aan geld, vermogen.

forum / (mv.) fora : burgerlijk procesrecht - Latijn: gerecht dat bevoegd is om zich over het geschil te buigen. Zie ook: tegenstelling forum sitae

forum rei : burgerlijk procesrecht - Latijn: bevoegd gerecht. Art. 438a Rv - Zie ook: nadere verklaring arrondissement nadere verklaring ressort / ressorten onderdeel relatieve competentie / relatieve bevoegdheid / betrekkelijke bevoegdheid

forum sitae : burgerlijk procesrecht - Latijn: bevoegd is het gerecht waarvan het onderwerp van geschil zich binnen haar rechtsgebied bevindt. Zie ook: tegenstelling forum / (mv.) fora onderdeel relatieve competentie / relatieve bevoegdheid / betrekkelijke bevoegdheid

forumkeuze : burgerlijk procesrecht - keuze van het gerecht dat zich over een geschil zal buigen. Bijv. de aanwijzing in een contract van de rechtbank te Amsterdam als bevoegde rechter. Art. 5 luga - Zie ook: onderdeel relatieve competentie / relatieve bevoegdheid / betrekkelijke bevoegdheid nadere verklaring toegang tot de rechter nadere verklaring aangewezen recht

fotokopie Eng.: fotocopy : auteursrecht - middel tot verveelvoudiging van een auteursrechtelijk beschermd werk, enkel toegestaan voor eigen gebruik. Art. 16b Aw

fourneerplicht : burgerlijk procesrecht - verplichting om bepaalde stukken aan het gerecht te overleggen.

fournissement / fourneren / gefourneerd : burgerlijk procesrecht - Frans: overhandigen of overleggen. Bijv. ~ van de processtukken aan de voorzieningenrechter na afloop van het kort geding. Zie ook: nadere verklaring processtuk / processtukken (mv.) niet gelijk aan productie van stukken / produceren van stukken / geproduceerde stukken / in geding brengen van stukken

foutvracht Eng.: deadfreight : vervoersrecht - vergoeding voor het geval dat een bevrachter (charterer) een laadruimte in een schip of vliegtuig niet gebruikt die voor hem gereserveerd is.

fractie / (mv.) fracties Eng.: parliamentary party : nationaal - politiek - leden van een vertegenwoordigend lichaam (parlement, provinciale staten of gemeenteraad) die tot eenzelfde politieke partij behoren. Zie ook: nadere verklaring politiek primaat

fractie / (mv.) fracties Eng.: party in parliament : politiek - de leden van een vertegenwoordigend lichaam (parlement, provinciale staten of gemeenteraad), die tot eenzelfde politieke partij behoren. Art. 11 Rvo II en 23 Rvo I - Zie ook: nadere verklaring politiek primaat

fractieleider / fractie-voorzitter Eng.: parliamentary leaders of the parties : staatsrecht - leider van een bepaalde politieke eenheid (meestal een politieke partij) in het parlement of de gemeenteraad. Bijv. de groep mensen in de gemeenteraad die bij D66 hoort, heet de D66-fractie. De voorzitter van zo'n fractie is de ~. Art. 11 RvO II

fractioneren / gefractioneerd : rechtswetenschap - opdelen in stukjes; in gedeelten. Zie ook: nadere verklaring fractie / (mv.) fracties

franchise : verzekeringsrecht - Engels: het eigen risico van de verzekerde persoon. Bijv. bij zee-assurantie bedraagt de franchise 3% van de averij. Art. 645 Wvk en 190 Boek 6 BW - Zie ook: niet gelijk aan franchising onderdeel Wet op de Arbeidsongeschiktheidsverzekering (WAO) nadere verklaring eigen risico

franchising : ondernemingsrecht - Engels: duurzame samenwerkingsvorm waarbij een zelfstandige ondernemer (de franchisenemer) tegen betaling gebruik maakt van door de wederpartij (franchisegever) geleverde producten en/of diensten, van diens handelsnaam en -merk. Bijv. McDonald's. Zie ook: niet gelijk aan franchise

franco : handelsrecht - porto- en vrachtvrij, de afzender heeft de vracht dan betaald.

Franse Revolutie Eng.: Franch Revolution : rechtsgeschiedenis - (1798) de drie beginselen van deze omwenteling waren: vrijheid, gelijkheid en broederschap. Door de Franse bezetting van ons land (1795-1813) hebben deze drie beginselen ook grote invloed gehad op het Nederlandse strafrecht. Zo kan men het vrijheidsbeginsel terugvinden in ons legaliteitsbeginsel en het ne bis in idem-beginsel. Door het beginsel gelijkheid kwam ook in ons strafrecht de daad centraal te staan. Het standsniveau van de dader kwam hiervan los te staan. De invloed van het beginsel broederschap heeft zich onder andere geuit in het afschaffen van de pijnbank.

fraude / frauderen / gefraudeerd Eng.: fraud : fiscaal recht - bedrog, bedriegen; fiscale ~: ontduiking van belastingvoorschriften. Bijv. de Rotterdamse wethouder van fysieke infrastructuur stelt dat de dienst Stedenbouw van de gemeente Rotterdam heeft gefraudeerd bij opknapprojecten in de stad. De dienst zou te hoge bedragen in rekening hebben gebracht voor het opknappen van probleempanden in oude stadswijken, waarbij één aannemer sterk zou zijn bevoordeeld. (2004) Art. 67d Awr - Zie ook: nadere verklaring verduistering / verduisteren / verduisterd

frauduleus Eng.: fraudulent : vermogensrecht - hetgeen door bedrog tot stand is gekomen of teweeg is gebracht. Bijv. ontheffing wordt niet verleend indien de vergissing het gevolg is van onzorgvuldig of ~ handelen van de verzoeker. Zie ook: nadere verklaring verduistering / verduisteren / verduisterd

fraus legis : fiscaal recht - Latijn: wetsontduiking. Bijv. er is geen sprake van ~ bij het niet notarieel vastgelegd schenken en direct teruglenen van dezelfde bedragen. (Hof Den Haag, 22 mei 2001)

free alongside ship (FAS) : zeerecht - Engels: voorwaarde bij koop dat de verkoper goederen langszij het schip moet leveren. Het risico (bijv. van brand) is voor rekening van de koper zodra de goederen langszij zijn.

free from particular average (FPE) : zeerecht - Engels: bepaling in een zeeverzekeringspolis die de verzekeraar bevrijdt van uitkering bij bijzondere averij. De verzekeraar blijft aansprakelijk voor algemene averij en total loss.

free of capture and seizure (FC&S) : zeerecht - Engels: bepaling in een zeeverzekeringspolis die de verzekeraar bevrijdt van uitkering bij oorlogsmolest.

Free of Particular Average (FPA) : zeerecht - beding bij zeeverzekering, inhoudende dat gedeeltelijke beschadiging of gedeeltelijk tenietgaan van lading of schip niet gedekt wordt door de verzekering; een soort eigen risico.

free on board ship (FOB) : zeerecht - Engels: voorwaarde bij koop dat de verkoper goederen aan boord van een door de koper aangewezen schip moet leveren. Het risico (bijv. van brand) is voor rekening van de koper, zodra de goederen aan boord komen.

Free On Rail (FOR) : handelsrecht - Engels: franco wagon. Bepaling in een koopovereenkomst, waarbij de verkoper de goederen aan een door de verkoper genoemd treinwagon moet leveren. Zodra de goederen zijn ingeladen, zijn het risico van transport en de zorg voor de verzekering voor rekening van de koper.

Free On Truck (FOT) : handelsrecht - Engels: franco vrachtwagen. Bepaling in een koopovereenkomst, waarbij de verkoper de goederen aan een door de verkoper genoemd vrachtwagen moet leveren. Zodra de goederen zijn ingeladen, zijn het risico van transport en de zorg voor de verzekering voor rekening van de koper.

freelancer : verbintenissenrecht - kleine zelfstandige ondernemer die in opdracht diensten verleend. Art. 400 Boek 7 BW - Zie ook: nadere verklaring opdracht / opdrachtovereenkomst

frustratoir : rechtswetenschap - nodeloos, overbodig. Bijv. Het is volkomen ~ om de tegenpartij ter zitting uit te schelden.

fulltime : arbeidsrecht - het aantal te werken uren in een werkweek bij een volledig dienstverband. In Nederland is dit doorgaans 36 tot 40 uur. Zie ook: tegenstelling parttime

functieprofiel : diplomatiek recht - kenmerken waaraan een persoon moet voldoen om een functie naar behoren uit te voeren. Zie ook: niet gelijk aan taakprofiel

functiewaardering : arbeidsrecht - systematisch bepalen van de hiërarchie van functies, indeling van die functies in functiegroepen en koppeling van die functiegroepen aan loonschalen. Art. 8

functionaris / agens Eng.: agent / official : privacyrecht - persoon die een bepaalde functie bekleedt;
natuurlijke persoon die de bekwaamheid bezit toe te zien op de verwerking van persoonsgegevens overeenkomstig het bij en krachtens de wet bepaalde. Het toezicht strekt zich uit tot de verwerking van persoonsgegevens door de verantwoordelijke die hem heeft benoemd of door de verantwoordelijken die zijn aangesloten bij de organisatie die hem heeft benoemd. Art. 64 Wbp

functioneel Eng.: functional : rechtswetenschap - met een bepaald specifiek doel, ter zake dienend. Bijv. de digitale recherche is een ~ onderdeel van de politie. Art. 37 polw en 1 wbp

functioneel daderschap : economisch strafrecht - situatie waarin een ander dan degene die fysiek handelt, heeft te gelden als dader op grond van zijn maatschappelijke functie. Bijv. een leidinggevende. Ook anderen dan degene die in fysieke zin een uitvoeringshandeling heeft verricht, waaronder rechtspersonen, als dader kunnen worden aangemerkt. (bron: concl. bij Zijpe-arrest LJN-nummer: AF7938) Dit is vaak het geval bij economische delicten;
strafrechtelijke aansprakelijkheid onder ‘strenge voorwaarden’ voor ondergeschikten, een vorm van ‘maatschappelijke verantwoordelijkheid’. (Gritter) Art. 47 WvSr - Zie ook: nadere verklaring dader / pleger nadere verklaring economische politierechter

functionele decentralisatie : staatsrecht - scheiding van overheidsmacht op functioneel (niet territoriaal) niveau. Bijv. de rechterlijke macht.

functionele spreiding van staatsmacht Eng.: functional distribution of power : staatsrecht - spreiding van staatsmacht in functionele entiteiten: rechterlijke macht, uitvoerende macht, wetgevende macht.

fundament / funderen / gefundeerd : rechtswetenschap - grondslag; de basis of grondslag geven, baseren op.

fundamentalisme : politiek - orthodoxe, antiliberale, religieuze richting. Bijv. na de moord op Theo van Gogh is de discussie weer opgelaaid omtrent de vraag of hoofddoekjes een uiting zijn van ~. (2004)

fundamentele mensenrechten : mensenrechten - rechten die voortvloeien uit de grondwetten van de lidstaten en het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM) van de Raad van Europa. Art. 1 EVRM

fundamentele rechten : mensenrechten - essentieële rechten van de gehele mensheid of van bepaalde groepen mensen. Bijv. ~ van de mens, ~ van de sporter. Zie ook: hierarchische verhouding fundamentele mensenrechten

fundamentum petendi Eng.: grounds for the claim : burgerlijk procesrecht - Latijn: grondslag(en) van de eis in de dagvaarding voor een burgerlijk proces. Art. 111 Rv - Zie ook: nadere verklaring petitum onderdeel dagvaarding / (mv.) dagvaardingen / dagvaarden / gedagvaard

fundatie : rechtsgeschiedenis - basis of grondslag; instelling. Bijv. de ~ van Renswoude opgericht in 1756.

fundering Eng.: foundation : strafrecht - rechtsgronden waarop de beweringen zijn gebaseerd. Bijv. de straf van de verdachte is gebaseerd op het geldend strafrecht. Zie ook: onderdeel fundament onderdeel funderen onderdeel gefundeerd

fungeren Eng.: to function : rechtswetenschap - dienst doen. Art. 4k WVW en 28j wet OB - Zie ook: tegenstelling defungeren

fungibel Eng.: exchangeable : - vervangbaar, verwisselbaar.

furtum usus : strafrecht - Latijn: diefstal voor gebruik. Diefstal voor tijdelijk gebruik. Een voorbeeld van ~ is joy-riding.

fusie / fuseren / gefuseerd Eng.: merger : fusie- en overnamerecht - rechtshandeling van twee of meer rechtspersonen waarbij de ene het vermogen van de andere onder algemene titel verkrijgt of waarbij een nieuwe rechtspersoon die in dat kader wordt opgericht het gezamenlijk vermogen verkrijgt. Art. 309 Boek 2 BW en 14a wet CAO - Zie ook: nadere verklaring verkrijging onder algemene titel nadere verklaring aandelenfusie niet gelijk aan fusillade / fusilleren / gefusilleerd tegenstelling joint venture

fusie- en overnamerecht Eng.: merger and take-over law : fusie- en overnamerecht - rechtsgebied uit boek 2 Burgerlijk Wetboek, het Europees Fusieverdrag en SER-besluit Fusiegedragsregels 2000; vooral m.b.t. het samengaan, de overname of splitsing van (de aandelen in) ondernemingen. Art. 324 Boek 2 BW en 334 Boek 2 BW - Zie ook: hierarchische verhouding vennootschapsrecht

fusiegedragsregels : fusie- en overnamerecht - gedragsregels die bij een fusie moeten worden nageleefd. De ~ strekken vooral tot bescherming van de belangen van aandeelhouders en werknemers. De ~ zijn door de SER opgesteld. Art. 1 serf en 3 serf

Fusieverdrag van de Europese Unie / Europees Fusieverdrag (EFV) Eng.: Treaty Establishing a Single Council and a Single Commission of the European Communities / Merger Treaty : Europees recht - verdrag uit 1965 waarbij de uitvoerende organen van de EGKS, de EEG en Euratom werden samengevoegd tot één Commissie en de Raad van de Europese Gemeenschappen werd opgericht. (Trb 1965, 130) Art. 1 efv

fusillade / fusilleren / gefusilleerd Eng.: to execute by firing-squad : strafrecht - als straf met geweervuur ter dood brengen. Bijv. verzetsman Rudolf van Baarle werd als lid van de Trouwgroep in augustus 1944 in kamp Vught ~. Zie ook: niet gelijk aan fusie / fuseren / gefuseerd

fysiek daderschap : strafrecht - situatie waarbij een persoon het delict zelf heeft uitgevoerd en daarom als pleger wordt aangemerkt. Art. 47 WvSr

fysieke infrastructuur : politiek - infrastructuur ten behoeve van verkeer en vervoer in de vorm van wegen, spoorwegen, waterwegen en luchthavens en bijbehorende voorzieningen.

fysieke levering Eng.: actual delivery : bankrecht - uitoefening van het recht van de warrant of optie door feitelijke levering van de onderliggende waarde tegen betaling van de uitoefenprijs (in tegenstelling tot cash settlement waarbij alleen financieel wordt verrekend). (bron: beleggingsplein.nl) Zie ook: tegenstelling levering longa manu

gage : arbeidsrecht - loon van schepelingen en militairen; al hetgeen een buitenlandse gezelschap ontvangt ter zake van het optreden of de sportbeoefening in Nederland. Tot de ~ behoren kostenvergoedingen alsmede aanspraken om na verloop van tijd of onder een voorwaarde een of meer uitkeringen of verstrekkingen te ontvangen. Art. 413 Wvk en 35 wet lb

garant staan Eng.: to warrant / to vouch : incasso - zich verbinden jegens een schuldeiser om in te staan voor de nakoming door diens schuldenaar.

Garantenstellung : strafrecht - Duits: zich in zijn kwaliteit bijv. als politieman, voor een bepaalde wijze van handelen (vuren) garant stellen. Bij de beoordeling of de verdediging tegen aanranding de grenzen van het noodzakelijke al dan niet heeft overschreden, kan de ~ een bepalende rol spelen. De ~ kan dus van invloed zijn of er sprake is van noodweer. Art. 41 WvSr - Zie ook: nadere verklaring noodweer / wettige zelfverdediging

garantie / garanderen / gegarandeerd Eng.: guarantee / guaranty / warranty : consumentenrecht - positief uitgelegde aansprakelijkheidsuitsluiting. Een in consumentenkoop gebruikelijke manier van uitsluiten van aansprakelijkheid, doordat de verkoper of fabrikant slechts voor bepaalde tijd instaat voor de deugdelijkheid van de geleverde zaak. Zie ook: nadere verklaring exoneratie / exonereren / geëxonereerd

garantiestelling / garant stellen / garant gesteld Eng.: warrant / guarantee : incasso - verbinding jegens een schuldeiser in te staan voor de nakoming door diens schuldenaar.

garantievermogen : ondernemingsrecht - eigen vermogen plus vermogensbestanddelen, met inbegrip van externe garanties, die garant staan voor afspraken van vreemd vermogen verschaffers. Zie ook: nadere verklaring garantie / garanderen / gegarandeerd

garantievoorwaarden : aansprakelijkheidsrecht - voorwaarden waaronder de garantie kan worden ingeroepen. Bijv. alleen op onderdelen, op vertoon van de aankoopbon, niet later dan drie maanden na aankoop of met behoud van de originele verpakking. Zie ook: nadere verklaring garantie / garanderen / gegarandeerd nadere verklaring exoneratieclausules / exoneratiebedingen

garantverklaring : vreemdelingenrecht - als een vreemdeling naar Nederland wil komen, kan het voorkomen dat een ander persoon (bijv. een familielid of een kennis) garant moet staan. Dan ondertekent die persoon een ~ waarmee hij of zij verantwoordelijk is voor alle kosten die de overheid eventueel moet maken voor het verblijf (en vertrek) van de vreemdeling. Het ondertekenen van een ~ is nodig in die gevallen waarbij niet duidelijk is of de vreemdeling zelf duurzaam over voldoende financiële middelen beschikt om in zijn onderhoud te voorzien tijdens zijn verblijf in Nederland. (bron: Min. Jus.) Art. 2.11 vb 2000 - Zie ook: niet gelijk aan bankgarantie nadere verklaring waarborg onderdeel duurzaam

Gaskin-arrest : mensenrechten - EHRM 07-07-1989, Series A, Vol. 160: zaak waarin het Europees Hof voor de Rechten van de Mens bepaalde dat ~ aanspraak maakte op kennisneming van een dossier dat in zijn belang was opgemaakt door een overheidsinstantie. Weigering hiervan leverde een schending van art. 8 EVRM op. Art. 8 EVRM

geërfde : rechtsgeschiedenis - persoon die gerechtigd lid was van een markgenootschap.

geëxcipieerde : burgerlijk procesrecht - partij in een burgerlijk proces aan wie excepties worden tegengeworpen. nadere verklaring excipiënt nadere verklaring exceptie

geïnsinueerde : procesrecht - persoon die een aanmaning van het gerecht ontvangt of door het gerecht wordt gesommeerd.

geïntervenieerde : burgerlijk procesrecht - persoon ten behoeve van wie een ander tussenkomt door een wissel te accepteren of te betalen. Art. 154 WvK nadere verklaring interveniënten

geïntimeerde / verweerder / gedaagde in hoger beroep Eng.: respondent : burgerlijk procesrecht - persoon die bij dagvaarding wordt opgeroepen om voor een hoger gerecht te verschijnen;
persoon die zich in hoger beroep verweert. Art. 347 Rv - Zie ook: nadere verklaring procespartij tegenstelling appellant hierarchische verhouding gedaagde

geachte Eng.: dear : rechtswetenschap - nette, zakelijke aanhef van een brief. Bijv. ~ heer, ~ mevrouw.

geadresseerde Eng.: addressee / consignee : bestuursrecht - persoon aan wie een boodschap of norm is gericht. Bijv. voor de Wet op de Ondernemingsraden zijn de ondernemingen en hun ondernemingsraden de ~. Art. 2:14 Awb en 44 Boek 8 BW

geappelleerde Eng.: respondent in the appeal : rechtsgeschiedenis - oude term voor gedaagde in hoger beroep.

geappelleerde beslissingen : procesrecht - beslissing waartegen hoger beroep wordt ingesteld.

gearresteerde : strafrecht - arrestant; aangehoudene.

geassocieerde landen Eng.: associated countries : Europees recht - landen die partij zijn bij een associatieverdrag, d.w.z. een samenwerkingsverband met de Europese Gemeenschappen en een derde land. Een associatieverdrag schept wederzijdse rechten en verplichtingen. Een bijzondere vorm van associatie is toetredingsassociatie, die op toetreding van een derde land ziet. Bijv. de status van Turkije.

geassumeerde deskundige : procesrecht - toegevoegde deskundige; deskundige wiens advies of hulp vaak tegen betaling ingeroepen wordt. Art. 194 Rv en 202 Rv

geassureerde : verzekeringsrecht - een verzekerde persoon.

geavaleerde : handelsrecht - schuldenaar van een wissel. De avalist is geen ~: zijn gehoudenheid wordt (mede) door het aval gedekt.