Typ hierboven uw zoekterm of scroll

© 2001-2015 Lycaeus Juridisch Woordenboek - Alle rechten voorbehouden>

eendaadse samenloop / concursus idealis Eng.: two or more offences arising from the same act : strafrecht - gedraging die in meer dan één strafbepaling valt. Bijv. ter terechtzitting heeft de raadsvrouw aangevoerd dat de te last gelegde feiten -indien bewezen - ~ opleveren, in welk geval slechts de zwaarste straf kan worden opgelegd. De rechtbank kan haar hierin niet volgen en is van oordeel dat in er in casu sprake is van meerdaadse samenloop. (cit. Rb Den Haag d.d. 5 april 2004 LJN AO7030) Art. 55 WvSr - Zie ook: tegenstelling meerdaadse samenloop / concursus realis

eenduidig advies Eng.: unambiguous advice : rechtswetenschap - ondubbelzinnig, helder advies; advies waarover geen misverstand kan bestaan.

eenheidsbeginsel : zakenrecht - beginsel dat zakelijke rechten slechts zaken betreffen die een eenheid vormen en geen onzelfstandige delen. Als een zaak of recht als een bijzaak wordt beschouwd, volgt zij de hoofdzaak (deur in een huis). Door natrekking kan een zaak in een andere zaak opgaan dat dan een geheel wordt.

eenheidsstaat Eng.: unitary state : staatsrecht - in een ~ is er een centrale wetgever en overheid. Deze kunnen de bevoegdheden van eventuele lagere overheden, zoals de provincie of gemeente binnen grondwettelijke grenzen beperken of uitbreiden. Waar kleinere eenheden over door de centrale overheid of de wet toegekende bevoegdheden beschikken, spreekt men van een gedecentraliseerde ~. Bijv. Nederland.

eenmanszaak Eng.: one-man business : ondernemingsrecht - natuurlijk persoon die een onderneming voert. De ~ heeft geen rechtspersoonlijkheid. Voor de oprichting van een ~ is geen akte nodig, de oprichting is vormvrij. Inschrijving van de ~ in het handelsregister is verplicht. Zie ook: tegenstelling besloten vennootschap (BV) onderdeel besloten vennootschap in oprichting (BV io)

eenparigheid van stemmen / algemene stemmen : strafprocesrecht - alle stemmen zijn gelijk, niemand heeft aFwijkend gestemd; unaniem. Bijv. indien alleen de veroordeelde in hoger beroep is gegaan, mag de appèlrechter slechts bij ~ een zwaardere straf opleggen dan in eerste aanleg is opgelegd. In het geval een appèlrechter tot een bewezenverklaring komt van een feit waarvoor de veroordeelde in eerste aanleg was vrijgesproken, geldt eveneens de eis dat dit slechts bij ~ mogelijk is. Art. 424 WvSv - Zie ook: tegenstelling gekwalificeerde meerderheid van stemmen niet gelijk aan acclamatie / acclameren / geacclameerd

eensgevend : effectenrecht - in de uitdrukking ~ geld: de som (in euro's) die voor een bepaald stuk wordt genoteerd.

eensluidend afschrift Eng.: certified copy / attested copy / true copy : burgerlijk procesrecht - formulering van een daartoe bevoegd persoon op een kopie, met handtekening bekrachtigd om aan te geven dat die kopie inderdaad overeenkomt met het origineel exemplaar. Bijv. de griffier gaf nog een exemplaar van het vonnis af voor ~. Art. 231 Rv en 838 Rv - Zie ook: nadere verklaring griffier / (mv.) griffiers hierarchische verhouding grosse / (mv.) grossen

eensluidend mondeling advies Eng.: oral opinion : rechtswetenschap - verschillende organen, instellingen of belangengroepen die op een bepaald onderwerp hetzelfde advies uitbrengen. Zie ook: nadere verklaring adviseur

Eenvormige Benelux-wet op de Warenmerken (Benelux-Merkenwet) : - FOUTE BEWOORDING. Zoek Eenvormige Beneluxwet op merken (BMW)

Eenvormige Beneluxwet op merken (BMW) : merkenrecht - wet van 19 maart 1962 houdende bepalingen omtrent de definitie en deponering van individuele en collectieve merken. Er bestaan een Benelux-depot en internationale depots. Art. 1 BMW en 6 BMW - Zie ook: nadere verklaring gemeenschapsmerkenverordeningen niet gelijk aan Bekendmakingswet (Bmw) hierarchische verhouding Eenvormige Beneluxwet op Tekeningen of Modellen (BTMW)

Eenvormige Beneluxwet op Tekeningen of Modellen (BTMW) : tekeningen- of modellenrecht - wet van 25 oktober 1966 houdende bepalingen omtrent de definitie van tekeningen en modellen en de inschrijving daarvan bij het Benelux-Bureau voor Tekeningen of Modellen of bij het Internationaal Bureau voor de bescherming van de industriële eigendom. Art. 2 btmw en 3 btmw - Zie ook: nadere verklaring model niet gelijk aan Eenvormige Beneluxwet op merken (BMW) hierarchische verhouding Handelsnaamwet (HNW)

eenvoudige aanwijzing Eng.: simple indication : rechtswetenschap - eenzijdige rechtshandeling, door de ~ wordt een bepaalde rechtstoestand of rechtsbevoegdheid gecreëerd.

eenvoudige bankbreuk : strafrecht - faillissement als gevolg van strafbare handelingen van de failliet. Bijv. buitensporig verteren, geld opnemen onder bezwarende voorwaarden, boeken achterhouden. Art. 340 WvSr

eenvoudige belediging : strafrecht - opzettelijke belediging die niet het karakter van smaad of smaadschrift draagt, hetzij in het openbaar mondeling of bij geschrift of afbeelding, hetzij iemand, in zijn tegenwoordigheid mondeling of door feitelijkheden, hetzij door een toegezonden of aangeboden geschrift of afbeelding, aangedaan, wordt, als eenvoudige belediging, gestraft met gevangenisstraf van ten hoogste drie maanden of een geldboete van de tweede categorie. Art. 266 WvSr en 111 WvSr

eenzijdige brief Eng.: superannuated letter : advocatuur - brief die slechts het standpunt van één der partijen vertolkt of die slechts vanuit een bepaald gezichtspunt of visie is geschreven. Zie ook: niet gelijk aan eenzijdige overeenkomst

eenzijdige overeenkomst Eng.: unilateral contract : overeenkomstenrecht - overeenkomst waarbij slechts één partij verplicht is te presteren. Bijv. bruikleen, schenking. Art. 175 Boek 7 BW - Zie ook: nadere verklaring wederkerige overeenkomst

eenzijdige rechtshandeling Eng.: unilateral act in law : verbintenissenrecht - het rechtsgevolg komt slechts door (de wilsuiting van) één persoon tot stand. Bijv. een testament maken of een kind erkennen.

eer en goede naam Eng.: honor and good reputation : procesrecht - het aanzien van een persoon dat kan worden aangetast (aangerand) door belediging. Aantasting van ~ kan straf- of civielrechtelijk aangepakt worden. Art. 261 WvSr en 162 Boek 6 BW

eerbaarheid Eng.: virtue / propiety : strafrecht - fatsoen op seksueel gebied. Het belang van de ~ blijkt uit het feit dat dit één van de drie rechtsgoederen is, tezamen met lijf en goed, die verdedigd mogen worden tegen een ogenblikkelijke wederrechtelijke aanranding. Art. 41 WvSr

eerbiedigende werking van een wet : staatsrecht - verschijnsel dat reeds verworven rechten die door een nieuwe wet worden aangetast, dienen te worden geëerbiedigd, al dan niet gedurende een overgangsperiode.

eerbiediging / eerbiedigen / geërbiedigd : procesrecht - respecteren, respectvol behandelen.

eerherstel Eng.: reinstatement of honor : strafrecht - herstel van gekwetste of beledigde eer. Bijv. in kort geding had dr. Houtsmuller geëist dat Renckens c.s. (Vereniging tegen de kwakzalverij) hem geen kwakzalver mocht noemen. Tot verbazing van velen had de lagere rechter geoordeeld dat Renckens c.s. het recht hadden zulks te doen. In hoger beroep heeft het gerechtshof beslist dat Renckens c.s. dit niet mogen. Een duidelijk ~ voor dr. Houtsmuller. (bron: de Orthomoleculaire Koerier, 2000)

eerste aanleg (ea) / eerste instantie Eng.: first instance : burgerlijk procesrecht - gerecht waar een procedure begint; primaire rechterlijke instantie waar een zaak wordt behandeld;
procedure, waarin een vonnis is gewezen, waartegen een partij in hoger beroep komt. Art. 78 Rv - Zie ook: hierarchische verhouding appèl / hoger beroep (HB)

Eerste Coördinatierichtlijn voor het bankwezen : Europees recht - eerste voor het bankentoezicht belangrijke EG-richtlijn (1977) die betrekking heeft op het verlenen van toegang tot en de uitoefening van werkzaamheden van kredietinstellingen binnen de EG. (bron: DNB)

eerste en enige instantie : burgerlijk procesrecht - gerecht waar slechts een procedure kan worden gevoerd zonder de mogelijkheid om in beroep te gaan. Het gerechtshof behandelt in ~ het beroep tegen een beslissing op bezwaar van de belastinginspecteur. Zie ook: niet gelijk aan prorogatie

eerste lijst : bankrecht - lijst van verhandelbare activa die aan bepaalde, door de ECB vastgestelde en voor het hele eurogebied geldende beleenbaarheidscriteria voldoen. Deze criteria houden onder meer in dat het activum moet luiden in euro, moet zijn uitgegeven (of gegarandeerd) door een in een EER-land gevestigde instelling en zich moet bevinden bij een NCB of een centrale bewaarinstelling. (bron: DNB)

eerstgeboorterecht Eng.: right of primogeniture / birthright : staatsrecht - het koningschap gaat bij overlijden van de koning krachtens erfopvolging over op zijn wettige nakomelingen, waarbij het oudste kind voorrang heeft, met plaatsvervulling volgens dezelfde regel. Bij gebreke van eigen nakomelingen gaat het koningschap op gelijke wijze over op de wettige nakomelingen eerst van zijn ouder, dan van zijn grootouder, in de lijn van erfopvolging, voor zover de overleden koning niet verder bestaand dan in de derde graad van bloedverwantschap. Art. 25 Gw

Eeuwig edict : rechtsgeschiedenis - besluit van de Staten van Holland van 1667 tot inperking van de macht van Willem III.

effect sorteren / effect gesorteerd : advocatuur - tot een (gunstig) resultaat leiden. Bijv. de aanmaningsbrief van de advocaat heeft ~, want de schuldenaar betaalde meteen.

effecten Eng.: securities / stock, shares and bonds : effectenrecht - verzamelnaam voor verhandelbare waardepapieren of beursinstrumenten, zoals aandelen, obligaties, opties, warrants, futures etc.. Art. 1 wte 1995 en 2 wte 1995 - Zie ook: onderdeel aandeel / (mv.) aandelen

effectenbeurs Eng.: stock market : handelsrecht - beurs voor de handel in effecten, aandelen, obligaties e.d. (waardepapieren).

effectenhandel Eng.: exchange of securities : handelsrecht - handel in waardepapieren (effecten, obligaties, aandelen, e.d) op een effectenbeurs.

effecteninstellling : effectenrecht - effectenbemiddelaar of een vermogensbeheerder.

effectenkredietinstellingen (Eki's) : effectenrecht - kredietinstellingen die in hoofdzaak hun bedrijf maken van bemiddeling bij de handel in effecten op de beurs en het verlenen van krediet op onderpand van effecten. (bron: DNB) Zie ook: niet gelijk aan gemeentelijke Kredietbank (GKB)

effectenrecht Eng.: law relating to securities : effectenrecht - rechtsgebied uit boek 2 Burgerlijk Wetboek, Wet Toezicht Effectenverkeer, fiscale en Europese regelgeving; vooral m.b.t. de verhandeling van transacties op financiële markten (beurzen) en het toezicht daarop. Zie ook: hierarchische verhouding bankrecht

effectieve geschillen beslechting Eng.: effective dispute resolution : mediation - in een gegeven situatie meest adequate vorm van geschillenbeslechting.

effectieve waarde Eng.: real value : handelsrecht - reële of beurswaarde; de waarde die aan een fonds wordt toegekend op basis van zijn beurskoers.

effectieve wisselkoersen (nominaal en reëel) : bankrecht - in hun nominale versie bestaan effectieve wisselkoersen uit een gewogen gemiddelde van diverse bilaterale wisselkoersen. Reële effectieve wisselkoersen zijn nominale effectieve wisselkoersen, die gedefleerd zijn voor verschillen in inflatie, loonkosten, exportprijzen of andere prijsmaatstaven. Deze wisselkoersen zijn een maatstaf voor het concurrentievermogen van een land. De meest gebruikte maatstaven van effectieve wisselkoersen hanteren de gegevens voor de buitenlandse handel. (bron: DNB) Art. 60 Wvk

effectiviteit Eng.: effectivity principle : volkenrecht - principe dat de feitelijke toestand bepalend is voor de rechtsontwikkeling.

effectiviteit Eng.: effectivity principle : Europees recht - beginsel dat nationale procedurevoorschriften het niet onmogelijk mogen maken dat de verzoekende partij haar rechten volgens art. 141 EG-verdrag uitoefent.

effectiviteitsbeginsel : rechtswetenschap - toepassing van allerlei gewaarborgde rechten (bijv. uit internationale mensenrechtenverdragen) dienen niet afhankelijk te zijn van (nationale) formaliteiten. Ze mogen niet worden gereduceerd tot een fictie.

effectus civilis : rechtswetenschap - Latijn: civiel effect. Wettelijke bevoegdheid ontleend aan een (universitair) diploma.

e-gambling : internetrecht - gokken op het internet. ~ is in Nederland verboden (mei 2003).

eigen behoud / retentie : verzekeringsrecht - in zijn eenvoudigste vorm het bedrag dat de verzekeraar van een door hem geaccepteerde verzekering - of aandeel ervan - behoudt voor eigen rekening. Het restant, het excedent, wordt aan de herverzekeraar gegeven.

eigen bijdrage : sociale advocatuur - het inkomensafhankelijke bedrag dat de min- of onvermogende rechtzoekende aan zijn toegevoegde advocaat moet betalen. De rest wordt dan betaald door de Raad voor Rechtsbijstand. Art. 35 Wrb

eigen gebrek : verzekeringsrecht - gebrekkige eigenschap of tekortkoming aan een zaak zelf, waardoor het teniet gaat of beschadigd geraakt. Bijv. een verzekeraar hoeft niet uit te keren als door eigen schuld de motor van een auto is opgeblazen, zelfs als de auto casco verzekerd is. Art. 249 Wvk

eigen risico : verzekeringsrecht - gedeelte van de schade dat niet door de verzekeraar vergoed wordt, maar voor rekening van de verzekerde blijft. Art. 5 wam - Zie ook: onderdeel franchise

eigen schuld benadeelde Eng.: contributory negligence : verbintenissenrecht - uitzondering op de regel dat in geval van onrechtmatige daad (art. 6:162 BW) of wanprestatie (art. 6:74 BW) de schade van een benadeelde door een ander (de vergoedingsplichtige) vergoed moet worden. Als de schade mede een gevolg is van een omstandigheid die aan de benadeelde kan worden toegerekend, wordt de vergoedingsplicht evenredig verminderd, tenzij dit in strijd is met de billijkheid. Art. 101 Boek 6 BW en 102 Boek 6 BW - Zie ook: nadere verklaring schadevergoeding

eigen vermogen Eng.: individual property : vennootschapsrecht - geplaatst kapitaal van een vennootschap (BV of NV) plus haar reserves. Art. 63b Boek 2 BW - Zie ook: nadere verklaring vreemd vermogen

eigen waarneming : strafrecht - het zelf hebben gezien, gehoord, gevoeld of geroken. De ~ geldt als wettig bewijsmiddel in het Nederlandse strafprocesrecht. Art. 339 WvSv

eigen weg : ruimtelijke ordening - weg die aan een particulier toebehoort. Een ~ kan vrij toegankelijk zijn om bijv. een monument te kunnen bereiken.

eigenaar / eigenaresse Eng.: owner : zakenrecht - persoon die het meest omvattend recht op een zaak heeft. Art. 1 Boek 5 BW - Zie ook: nadere verklaring zaak / (mv.) zaken tegenstelling gerechtigde nadere verklaring blote eigendom / (oneigen.) bloot eigendom nadere verklaring vereniging van eigenaren (VvE)

eigenbeslag : beslagrecht - beslag onder zich zelf. Art. 94c Rv en 724 Rv

eigendom Eng.: property : zakenrecht - meest omvattende recht dat een persoon op een zaak kan hebben. Onteigening van grond~ kan alleen onder zeer strenge voorwaarden plaatsvinden. Art. 1 Boek 5 BW en 14 Grondwet - Zie ook: hierarchische verhouding houderschap / detentie onderdeel blote eigendom / (oneigen.) bloot eigendom niet gelijk aan geestelijk eigendom onderdeel volle eigendom

eigendomsakte / overdrachtsakte Eng.: deed of ownership : zakenrecht - officieel stuk dat door de notaris wordt opgemaakt om de overdracht van een onroerende zaak te voltooien. De notaris registreert de ~ bij het Kadaster. De notariskosten voor het opmaken van de ~ zijn per 1 oktober 1999 binnen een marge onderhandelbaar. Art. 83 Boek 3 BW

eigendomsbeperking Eng.: property restriction : zakenrecht - beperking van het eigendomsrecht door onteigening of door het geprivilegieerd zijn van de overheid bij grondaankopen. Art. 1 ow en 1 belwp

eigendomsbewijs : zakenrecht - schriftelijk stuk waaruit blijkt dat een bepaalde persoon eigenaar van een bepaalde zaak is. Bijv. de transportakte. Art. 187 Boek 3 BW - Zie ook: onderdeel transportakte

eigendomsoverdracht : vermogensrecht - het goederenrechtelijk gevolg van bijv. koop of schenking: het goed gaat in eigendom over naar de verkrijger.

eigendomsrechten Eng.: right of ownership : zakenrecht - verzameling van alle rechten die een eigenaar op zijn zaak kan uitoefenen. Het geheel van industriële ~ en het auteursrecht worden de intellectuele ~ genoemd. Art. 83 Boek 3 BW - Zie ook: tegenstelling blote eigendom / (oneigen.) bloot eigendom

eigendomsverkrijging Eng.: acquisition of property : zakenrecht - verkrijging van het meestomvattend recht dat een persoon op een zaak kan hebben. ~ kan plaatsvinden onder algemene of bijzondere titel. ~ onder algemene titel gebeurt door erfopvolging, boedelvermenging, fusie of splitsing. ~ onder bijzondere titel gebeurt door overdracht, verjaring, onteigening en overige in de wet genoemde wijzen van rechtsverkrijging. Art. 1 Boek 5 BW en 80 Boek 3 BW

eigendomsverlies : zakenrecht - het verloren gaan van een eigendomsrecht doordat een andere persoon het eigendom d.m.v. overdracht verkrijgt (relatief ~) of doordat het goed waarop het eigendomsrecht rust verloren gaat (absoluut ~). Art. 18 Boek 5 BW en 19 Boek 5 BW

eigendomsvoorbehoud Eng.: reserved property : zakenrecht - contractuele bepaling dat een leverancier zich het recht op eigendom van de geleverde zaken voorbehoudt, zolang de schuldenaar die niet heeft betaald. Bijv. met ~ kan worden voorkomen dat zaken die zich bij een schuldenaar bevinden, onder het bodembeslag van de fiscus vallen. Art. 92 Boek 3 BW - Zie ook: nadere verklaring bodembeslag

eigenlijke bewijskracht / materiële bewijskracht : burgerlijk procesrecht - bewijskracht van de inhoud van een akte. Art. 157 Rv en 22 Boek 1 BW

eigenlijke eigenrichting : strafprocesrecht - één van de onderscheiden vormen van eigenmachtig optreden door burgers. Eigenlijke eigenrichting betreft het ongelegitimeerd ontoelaatbaar eigenmachtig optreden door (rechtshandhavende) burgers in reactie op strafbare feiten van anderen (voor zover daarbij repressieve sancties, dwang en zelfs geweld worden ingezet). (bron: Broekman, Denkers, Kelk, Leer, Machielse, Roos, Rutten, Waard, Wifferen) Art. 40 WvSr en 53 WvSv - Zie ook: nadere verklaring eigenrichting nadere verklaring eigenmachtig optreden oneigenlijke eigenrichting verbod van eigenrichting

eigenlijke rechtspraak / contentieuze jurisdictie : staatsrecht - berechting door de rechterlijke macht van geschillen over burgerlijke rechten en schuldvorderingen. Art. 112 Grondwet

eigenmachtig optreden : strafprocesrecht - het eigenmachtig optreden door burgers kan, afhankelijk van de specifieke omstandigheden van het geval, op verschillende wijzen geschieden. Men onderscheidde achtereenvolgens drie vormen van eigenmachtig optreden door burgers: het ongelegitimeerd ontoelaatbaar eigenmachtig optreden (de burger in reactie op strafbare feiten van anderen: eigenlijke eigenrichting), het juridisch gelegitimeerd toelaatbaar eigenmachtig optreden (de burger in reactie op strafbare feiten van anderen: oneigenlijke eigenrichting) en het maatschappelijk gelegitimeerd toelaatbaar eigenmachtig optreden (de burger in proactie). (bron: Broekman, Denkers, Kelk, Leer, Machielse, Roos, Rutten, Waard, Wifferen) Art. 40 WvSr en 53 WvSv - Zie ook: nadere verklaring oneigenlijke eigenrichting nadere verklaring eigenrichting eigenlijke eigenrichting verbod van eigenrichting

eigenrichting / eigen rechter spelen : strafrecht - het recht in eigen hand nemen, zonder de daartoe geëigende rechtsgang te bewandelen. ~ is niet toegestaan. Art. 44 Boek 5 BW en 41 WvSr - Zie ook: tegenstelling rechtsingang / venue en court

eilandenregeling van de Nederlandse Antillen (ERNA) : staatsrecht - tezamen met de Staatsregeling, de Samenwerkingsregeling en het Statuut vormt de ~ de constitutie van de Nederlandse Antillen.

eilandsraad : staatsrecht - volksvertegenwoordiging van de afzonderlijke Antilliaanse eilanden, te vergelijken met de gemeenteraad.

eindbelasting Eng.: final levy : fiscaal recht - belasting die bij pensioenen en sommige verzekeringen betaald moet worden aan het einde van de afgesproken looptijd.

eindbeschikking Eng.: final order : burgerlijk procesrecht - rechterlijke uitspraak waardoor een verzoekschriftprocedure voor een bepaalde instantie definitief wordt beëindigd. Art. 283 Rv - Zie ook: nadere verklaring rekest / request / petitie / verzoekschrift (vzs) tegenstelling eindvonnis niet gelijk aan eindbeslissing

eindbeslissing Eng.: final decision : procesrecht - eindoordeel, waartegen - voor zover niet in hoogste ressort is geprocedeerd - (hoger) beroep kan ingesteld. Art. 60 ZPW en 236 WvSr - Zie ook: onderdeel eindvonnis niet gelijk aan eindbeschikking

einde faillissement : faillissementsrecht - opheffing van een faillissement na betaling van de laatste uitkering aan schuldeisers of bij gebrek aan baten. Art. 15b Fw - Zie ook: nadere verklaring gebrek aan baten

einde surseance van betaling : faillissementsrecht - beëindiging na een akkoord of op verzoek van de bewindvoerder wanneer duidelijk is dat continuering van de surseance niet zal leiden tot betaling van de schuldeisers en/of niet in het belang is van de schuldeisers. Art. 223 Fw - Zie ook: nadere verklaring bewindvoerder in surseance onderdeel moratorium

eindheffing : fiscaal recht - onder bepaalde voorwaarden hoeft men geen aangifte te doen voor de inkomstenbelasting. De ingehouden loonbelasting is dan de definitieve belasting. (bron: huizenveiling.nl)

Eindhovense brandstichter-arrest : strafrecht - HR 19-03-1934, NJ 1934, 450: voor de strafbare poging tot brandstichting is vereist dat daarmee een begin van uitvoering is gemaakt. Doorslaggevend voor `begin van uitvoering' is dat het gaat om een gedraging welke naar ervaringsregels zonder enig nader ingrijpen van de dader tot brandstichting leidt. In casu voldoen de bewezenverklaarde handelingen niet aan het vereiste van de strafbare uitvoeringshandeling! De HR huldigde in dit arrest de (extreme) objectieve (pogings)leer. Onder de gegeven omstandigheden vielen alle handelingen tot het trekken aan het touwtje onder voorbereidingshandelingen. Art. 45 WvSr en 48 WvSr

eindonderzoek : strafrecht - gehele behandeling van een zaak ter terechtzitting, vanaf het aanhangig maken van een zaak door dagvaarding tot en met de uitspraak. De behandeling in hoger beroep of cassatie wordt ook tot het ~ gerekend.

einduitspraak Eng.: final judgement : strafrecht - uitspraken tot schorsing der vervolging of tot verklaring van onbevoegdheid, niet-ontvankelijkheid of nietigheid van dagvaarding en die welke na afloop van het gehele onderzoek op de terechtzitting over de zaak worden gedaan, met andere woorden: de ~ waarmee het strafproces in de betreffende instantie (Rb., Hof, HR) wordt afgesloten. Art. 138 WvSv

einduitspraak  Eng.: final judgement : burgerlijk procesrecht - vonnis (rechtbank) of arrest (Hof of HR), waarmee het geschil in de betreffende instantie (Rb, Hof of HR) wordt beëindigd. Art. 401a Rv nadere verklaring interlocutoir vonnis

eindvonnis Eng.: final judgement : burgerlijk procesrecht - rechterlijke uitspraak waardoor een dagvaardingsprocedure voor een bepaalde instantie definitief wordt beëindigd. Art. 129 Rv - Zie ook: tegenstelling eindbeschikking nadere verklaring dagvaarding / (mv.) dagvaardingen / dagvaarden / gedagvaard tegenstelling tussenvonnis onderdeel deelvonnis

Eingriffsverwaltung : rechtsfilosofie - Duits: 'belastend' bestuursoptreden, in die zin dat de overheid krachtens verdragen, Grondwet of wet bevoegd is inbreuk te maken op vrijheid of eigendom van burgers. Bijv. de leerplicht. In de literatuur wordt de vraag gesteld of voor ~ een wettelijke grondslag zou moeten bestaan. (Konijnenbelt) Art. 93 Grondwet

Einzelfallgerechtigkeit : sociaal recht - in het Duitse en ook het Nederlandse sociale zekerheidsrecht verankerde beginsel van individualisering ten aanzien van bijstand, d.w.z. dat de bijstand wordt afgestemd op de persoonlijke omstandigheden en mogelijkheden van de bijstandsaanvrager.

eis in conventie Eng.: plaintiff's statement of claim : burgerlijk procesrecht - vordering in het oorspronkelijk proces; vordering of claim die bij de rechtsingang is ingediend. Art. 111 Rv - Zie ook: nadere verklaring aanlegger tegenstelling eis in reconventie nadere verklaring conclusies van eis, antwoord, repliek en dupliek nadere verklaring dagvaarding / (mv.) dagvaardingen / dagvaarden / gedagvaard

eis in de hoofdzaak / principale eis : procesrecht - de vordering in de conventionele kwestie; de belangrijkste vordering. Art. 700 Rv en 7:04 AWB

eis in reconventie Eng.: counterclaim : burgerlijk procesrecht - bij het gerecht ingediende tegenclaim of tegenvordering; een gedaagde stelt op zijn beurt een vordering in tegen de eiser. De ~ wordt tegelijk met de conclusie van antwoord ingediend. Art. 136 Rv en 137 Rv - Zie ook: tegenstelling eis in conventie nadere verklaring gedaagde

eis in strafzaken : strafprocesrecht - straf die de verdachte volgens de officier van justitie zou moeten krijgen. Art. 311 WvSv - Zie ook: nadere verklaring officier van justitie (OvJ) onderdeel requisitoir / requisitorium

eiser / eisende partij Eng.: plaintiff : burgerlijk procesrecht - persoon die middels een dagvaarding een vordering bij het gerecht indient. Art. 111 Rv - Zie ook: niet gelijk aan eiser in reconventie tegenstelling gedaagde

eiser in cassatie Eng.: appellant in cassation : burgerlijk procesrecht - partij die in beroep gaat voor de Hoge Raad. Bijv. doordat zijn vordering door het Gerechtshof was afgewezen en hij deze aFwijzing niet juist acht is hij nu eiser in cassatie. ratificatie/ authentificatie

eiser in reconventie Eng.: counterclaimant : burgerlijk procesrecht - procespartij die een tegenclaim bij het gerecht indient. De ~ is tevens gedaagde in conventie Art. 136 Rv - Zie ook: tegenstelling conventie niet gelijk aan eiser / eisende partij

elasticiteit van de eigendom : burgerlijk recht - verschijnsel dat eigendom vanzelf weer volledig wordt als eenmaal gevestigde beperkte rechten om wat voor reden dan ook teniet gaan. Art. 81 Boek 3 BW

electoraat : politiek - het kiezersvolk. Bijv. Een steeds groter deel van het Nederlandse ~ voelt zich niet meer vertegenwoordigd.

Electriciteit-arrest : strafprocesrecht - HR 23-05-1921, NJ 1921, 564: legaliteitsbeginsel. Elektriciteit is een goed in de zin van 310 Strafrecht en daarom is het gebruik ervan zonder ervoor te betalen: diefstal van een goed. Deze wet wordt extensief (oprekken van de wet) uitgelegd. (Enschedé) Art. 358 WvSv en 143 WvSv

electriciteitsraad : overeenkomstenrecht - algemeen adviescollege onder de Electriciteitswet 1938. De ~ adviseerde over concessieverlening door de overheid aan elektriciteitsmaatschappijen.

Electronic Commerce Platform (ECP) : informatierecht - non-profit organisatie die een objectief en betrouwbaar platform biedt voor publieke en private instellingen om kennis te bundelen op het gebied van informatie- & communicatietechnologie (ICT); in 1997 opgericht door het Ministerie van Economische Zaken en VNO-NCW om met overheid en bedrijfsleven gezamenlijk tot randvoorwaarden voor elektronische handel te komen.

Electronic Data Interchange (EDI) : informaticarecht - gestandaardiseerd elektronisch berichtenverkeer tussen bedrijven, waaraan in het algemeen een interchange agreement ten grondslag ligt.

elektriciteitswerken : post- en telecommunicatierecht - werken dienende tot voortbrenging, geleiding, transformatie of levering van elektriciteit en daarmee in verband staande beveiligings-, bevestigings-, ondersteunings- en waarschuwingswerken, telegraaf- en telefoonwerken daaronder niet begrepen. Art. 18 belwp en 90ter WvSr

elektronisch geld / elektronische portemonnee / chipcard : informaticarecht - geldwaarde die in elektronische vorm is vastgelegd op een plastic kaart voorzien van een chip of op een harde schijf van een computer. Omdat zijn bankrekening al bij het creëren van het elektronisch geld is belast, kan de rekeninghouder vervolgens zelfstandig (zonder tussenkomt van de bank) betalingen verrichten. (bron: DNB)

elektronisch toezicht Eng.: electronic surveillance : strafrecht - een veroordeelde verblijft in zijn of haar eigen huis en staat via een (voor de veroordeelde onlosmakelijke) enkelband in verbinding met een plaatselijke meldcentrale. Art. 12 rjji - Zie ook: nadere verklaring huisarrest / elektronische detentie

elektronisch vertrouwen Eng.: e-trust : internetrecht - het ~ strekt ertoe wederzijds vertrouwen te scheppen tussen verkopers en kopers op Internet om handel via internet te bevorderen. ~ bestrijkt aspecten als privacy, gegevensbeveiliging, betalingsbeveiliging en certificering van sites. Zie ook: niet gelijk aan trust onderdeel Trusted Third Party (TTP) nadere verklaring elektronische handel

elektronische handel Eng.: e-commerce : internetrecht - het kopen en verkopen van producten en diensten via het internet. Art. 46a Boek 7 BW

elektronische handtekening Eng.: electronic signature : informaticarecht - elektronisch procédé om een persoon te identificeren. Bijv. de irisscan en (wettelijk erkende) digitale handtekening zijn vormen van ~. Art. 15a Boek 3 BW - Zie ook: onderdeel digitale handtekening

elektronische overheid / elektronisch bestuur Eng.: e-government : informaticarecht - gebruik van nieuwe technologiën door de overheid om overheidsdiensten en overheidsinformatie makkelijker toegankelijk te maken, deelname van burgers aan het politieke proces te vergroten en de eigen bedrijfsvoering te verbeteren.

elektronische snelweg Eng.: electronic highway : informatierecht - geheel van technische infrastructuren en diensten waarmee verbindingen tot stand worden gebracht, informatie wordt bewerkt, informatie wordt opgeslagen en verspreid. De ~ is een metafoor voor de overgang naar een informatiesamenleving. (bron: Min. Jus.)

element Eng.: element : strafrecht - onderdeel, bestanddeel van de delictsomschrijving van een strafbaar feit, dat door het OM gesteld èn bewezen moet worden; bijv. bij diefstal zijn oogmerk en wederrechtelijkheid elementen van het strafbare feit.

emancipatie / emanciperen / geëmancipeerd : mensenrechten - streven naar of toekenning van gelijkrechtigheid. Bijv. tussen mannen en vrouwen.