Typ hierboven uw zoekterm of scroll

© 2001-2015 Lycaeus Juridisch Woordenboek - Alle rechten voorbehouden>

concentratie van verweer / concentratie van weren / concentreren van verweer : burgerlijk procesrecht - een gedaagde is wettelijk verplicht om al zijn argumenten waarmee hij de stellingen van eiser wil bestrijden, tegelijk in zijn conclusie van antwoord op te nemen. Doet hij dit niet, dan kan hem het recht ontnomen worden dit alsnog op een later tijdstip te doen. Art. 128 Rv - Zie ook: nadere verklaring conclusie van antwoord / antwoorden / geantwoord

conceptdocument : advocatuur - of ontwerpdocument; document dat niet het finale document is.

conceptietijdvak Eng.: legal time of conception : personen- en familierecht - tijdvak waarin het kind kan zijn verwerkt; wettelijk tijdperk van de bevruchting.

concern : ondernemingsrecht - natuurlijke en rechtspersonen die dusdanig in financieel, economisch en organisatorisch opzicht met elkaar zijn verweven, dat ze ten opzichte van de fiscus als een eenheid worden beschouwd. Een ~ staat meestal onder een gemeenschappelijke leiding. Art. 153 Boek 2 BW en 263 Boek 2 BW - Zie ook: nadere verklaring going concern

concessie Eng.: concession : bestuursrecht - vergunning van de overheid. Art. 30a mediAwet - Zie ook: nadere verklaring vergunningen

concessie / concessiehouder Eng.: concession : staatsrecht - De overheid heeft een aantal taken opgedragen aan TPG. TPG is verplicht deze taken uit te voeren, bijv. het bezorgen van brieven en pakketten en de ter beschikkingstelling van brievenbussen. Dit wordt de opdracht genoemd. Daartegenover staat het exclusieve recht van TPG om brieven tot 100 gram te bezorgen. Dit exclusieve recht wordt de concessie of voorbehouden dienst genoemd. De opdracht bestaat uit de concessie en de overige opgedragen diensten. Jaarlijks moet TPG over de uitvoering van de opdracht verantwoording afleggen in haar concessierapportage. (bron: OPTA) Zie ook: niet gelijk aan licentie / licentiëren / gelicentieerd niet gelijk aan recessie

concessionaris Eng.: grantee / franchisee : vermogensrecht - rechtverkrijgende; de persoon die de vergunning houdt bijv. om gas uit de bodem te winnen.

conciliatie Eng.: conciliation : internationaal publiekrecht - methode van vreedzame geschillenbeslechting waarbij een permanente of door partijen samengestelde commissie, na vaststelling van de feiten, een oplossing van het geschil voorstelt. Art. 33 Hv VN

concipiënt : procesrecht - de justitieel medewerker die een gerechtelijk stuk (daadwerkelijk) schrijft. Bijv. specifieke rechtsoverwegingen van een vonnis worden geschreven door de rechter-~.

concipiëren / concipieerde / geconcipieerd : procesrecht - een processtuk ontwerpen. Bijv. de advocaat ~ de conclusie van antwoord. De gerechtssecretaris is belast met het ~ van beslissingen en processen-verbaal.

concluderen / geconcludeerd / indienen van conclusie / ingediende conclusie Eng.: to lodge a conclusion / to present a written statement : burgerlijk procesrecht - het op een vooraf bepaalde dag aan de griffier of rolrechter afgeven van bepaalde processtukken. Bijv. de conclusie van antwoord. Art. 133 Rv - Zie ook: nadere verklaring griffier / (mv.) griffiers

conclusie / (mv.) conclusies Eng.: procureur(or advocate)-general's advice : cassatie - advies van het Openbaar Ministerie (procureur-generaal of advocaat-generaal) aan de Hoge Raad gedurende de behandeling van een cassatieberoep. Art. 84 Rv nadere verklaring Openbaar Ministerie (OM) nadere verklaring Hoge Raad (HR)

conclusie / (mv.) conclusies Eng.: written statement : burgerlijk procesrecht - een in bepaalde vorm opgesteld processtuk van een der partijen in een gerechtelijke, civiele procedure. Het voert op basis van juridische argumenten tot een conclusie en eindigt daarom altijd met een conclusie. Art. 84 Rv - Zie ook: onderdeel conclusies van eis, antwoord, repliek en dupliek

conclusie na enquête : burgerlijk procesrecht - schriftelijke reactie aan de rechter (de conclusie) van een der procespartijen na een getuigenverhoor. Art. 192 Rv

conclusie van antwoord / antwoorden / geantwoord Eng.: defence / counterstatement : burgerlijk procesrecht - eerste schriftelijk stuk van de gedaagde in een burgerlijk proces, waarin hij verweer voert tegen hetgeen de eiser stelt. Na ~ volgt meestal een comparitie of een conclusie van repliek. Bijv. in een rechtbankprocedure dient de ~ te worden ondertekend door een procureur. Art. 128 Rv - Zie ook: onderdeel conclusie / (mv.) conclusies hierarchische verhouding tussenvonnis hierarchische verhouding comparitie na antwoord / compareren na antwoord / gecompareerd na antwoord

conclusie van dupliek / dupliceren / gedupliceerd Eng.: rejoinder : burgerlijk procesrecht - processtuk dat de gedaagde bij de rechter indient en waarin hij op de conclusie van repliek reageert. Na ~ volgt meestal vonnis. Art. 132 Rv en 142 Rv - Zie ook: onderdeel conclusie / (mv.) conclusies nadere verklaring conclusie van eis / eisen / geëist nadere verklaring conclusie van antwoord / antwoorden / geantwoord hierarchische verhouding pleidooi / pleiten

conclusie van eis / eisen / geëist Eng.: statement of claim / particulars of claim : burgerlijk procesrecht - gerechtelijk stuk dat vroeger op de dagvaarding volgde en waarin de eiser, meestal onder verwijzing naar hetgeen hij reeds in de dagvaarding had geschreven, zijn vordering herhaalde. De ~ is afgeschaft sinds januari 2002, omdat die niets aan de dagvaarding toevoegde. Art. 347 Rv - Zie ook: onderdeel conclusie / (mv.) conclusies hierarchische verhouding conclusie van antwoord / antwoorden / geantwoord nadere verklaring procureur

conclusie van repliek / repliceren / gerepliceerd Eng.: reply to defence : burgerlijk procesrecht - reactie van de eiser in een rechtszaak op wat de gedaagde in zijn conclusie van antwoord als verweer heeft aangevoerd. Art. 132 Rv en 208 Rv - Zie ook: onderdeel conclusie / (mv.) conclusies hierarchische verhouding conclusie van dupliek / dupliceren / gedupliceerd nadere verklaring procureur

conclusies van eis, antwoord, repliek en dupliek Eng.: statement of claim / defence / reply and rejoinder : burgerlijk procesrecht - gerechtelijke stukken waarin partijen eisen en verweren gemotiveerd onderbouwen resp. bestrijden. Eiser begint met de conclusie van eis, de gedaagde volgt met de conclusie van antwoord. Indien de rechter het toestaat volgen repliek en dan dupliek, waarna de rechter uitspraak doet. Art. 132 Rv en 133 Rv - Zie ook: nadere verklaring conclusie / (mv.) conclusies onderdeel producties nadere verklaring procureur

concordaat Eng.: concordat : staatsrecht - verdrag tussen een staat en de paus als staatshoofd van Vaticaanstad.

concubinaat Eng.: concubinage / to live together as man and wife : personen- en familierecht - samenwoning; situatie waarbij ongehuwd een duurzame gemeenschappelijke huishouding wordt gevoerd; duurzame buitenechtelijke samenleving tussen een man en een vrouw.

concurrente crediteuren / concurrente schuldeisers Eng.: ordinary creditors / unsecured creditor : faillissementsrecht - schuldeiser die geen zekerheden en geen bijzondere voorrang heeft; gewone schuldeiser, zonder voorrecht. Bij executie deelt een ~ in gelijke mate met andere schuldeisers. Art. 132 Fw - Zie ook: hierarchische verhouding crediteur met voorrang / (mv.) crediteuren met voorrang nadere verklaring paritas creditorum nadere verklaring faillissement

concurrentiebeding Eng.: non-competition clause : arbeidsrecht - schriftelijk beding tussen werkgever en werknemer waarbij deze laatste wordt beperkt in zijn bevoegdheid om na het einde van het dienstverband op zekere wijze werkzaam te zijn. Art. 653 Boek 7 BW - Zie ook: nadere verklaring beding / stipulatio / contractuele bedingen / contractuele clausules nadere verklaring boetebeding / boeteclausule tegenstelling geheimhoudingsovereenkomst / geheimhoudingsverklaring onderdeel relatiebeding

concurrentiebeleid Eng.: competition policy : erfrecht - wijze waarop en mate waarin een regering ingrijpt in mededinging. Bijv. oneerlijke mededinging is in Nederland strafbaar gesteld. Art. 328 bis WvSr en 1 Mededingingswet

concursus Eng.: concurrence : strafrecht - Latijn: samenloop. De mate waarin strafbare feiten samenlopen. In het strafrecht wordt een onderscheid gemaakt tussen eendaadse samenloop, waarbij een feit onder meerdere strafbepalingen valt en meerdaadse samenloop, waarbij er sprake is van een reeks van verschillende feiten. ~ is bijv. van groot belang bij de bepaling van de strafmaat door de rechter. Bij eendaadse samenloop zal slechts een strafbepaling (de zwaarste) worden toegepast; bij meerdaadse samenloop, kan in principe de rechter ervoor kiezen de straffen te "stappelen" (cumuleren). Art. 55 WvSr en 57 WvSr

condemnatoir vonnis Eng.: adjudication of forced sale : burgerlijk procesrecht - veroordelend vonnis. De meeste vonnissen waarin het gevorderde wordt toegewezen zijn condemnatoir. Zie ook: tegenstelling schikking / schikken / geschikt onderdeel proceskosten onderdeel dictum / (mv.) dicta

condictie / condictio Eng.: personal claim : burgerlijk procesrecht - Latijn: persoonlijke rechtsvordering.

conditio indebiti : verbintenissenrecht - Latijn: onverschuldigde betaling. Het recht om terug te vorderen als een zaak of geld aan een ander is gegeven zonder rechtsgrond. Art. 203 Boek 6 BW - Zie ook: nadere verklaring ongerechtvaardigde verrijking ongerechtvaardigd verrijken / ongerechtvaardigd verrijkt. nadere verklaring toerekenbare tekortkoming in de nakoming van een contractuele verplichting / wanprestatie (oneigen.)

conditio sine qua non (CSQN) : aansprakelijkheidsrecht - Latijn: volstrekte voorwaarde. Bijv. de plaatsgevonden gedraging is de voorwaarde zonder welke de schade niet zou zijn ontstaan. Zie ook: nadere verklaring causaal verband

conditionaliteit : rechtswetenschap - strenge voorwaarden waaronder bijv. het IMF kredieten aan landen ter beschikking stelt.

condominium : zakenrecht - gemeenschappelijke eigendom.

confirmatoire eed : - soort belofte die strekt tot bevestiging van bijv. een getuigenis of toestand.

confiscatie / confisqueren / geconfisqueerd : beslagrecht - gerechtelijke inbeslagneming; verbeurdverklaring. Zie ook: nadere verklaring verbeurdverklaring / verbeurd verklaren / verbeurd verklaard

conflictbemiddeling / mediation : mediation - bemiddeling in conflicten, waarbij een neutrale bemiddelingsdeskundige (mediator) de onderhandelingen tussen partijen begeleidt, om vanuit hun werkelijke belangen tot gezamenlijk gedragen en voor ieder van hen optimale resultaten te komen;
vakgebied van de bemiddelingsdeskundige; vooral m.b.t. begeleiding van onderhandelingen tussen partijen. Zie ook: onderdeel schikking / schikken / geschikt tegenstelling geding nadere verklaring onderhandeling / (mv.) onderhandelingen / onderhandelen / onderhandeld

conflictenrecht : internationaal privaatrecht - het recht dat bepaalt welk recht op een bepaald geschil van toepassing is, als er meerdere rechtsregimes van toepassing zouden kunnen zijn. Art. 1 wce en 3 wchr - Zie ook: nadere verklaring internationaal privaatrecht (IPR) / aanwijzend recht nadere verklaring internationaal strafrecht

conflictoplossing : criminologie - opvatting dat straf een middel is om een conflict op te lossen dat door een strafbaar feit ontstaan is tussen de dader aan de ene kant en de maatschappij of slachtoffers aan de andere.

conformatie / conformeren / geconformeerd : procesrecht - overeenkomen, schikken; zich ~ aan. Bijv. zich onderwerpen aan het gezag van de rechter.

conformiteitseis / conformiteitsvereiste : overeenkomstenrecht - wettelijke verplichting dat een afgeleverde zaak die eigenschappen moet bezitten die verwacht mogen worden op grond van de overeenkomst. Art. 17 Boek 7 BW en 507 Boek 7 BW - Zie ook: onderdeel verborgen gebrek / (mv.) verborgen gebreken tegenstelling non-conformiteit

conformiteitsvereiste Eng.: requirement of confirmity : vermogensrecht - conformiteitseis; hoofdverplichting van de verkopende partij bij een overeenkomst, inhoudende dat de door de verkoper afgeleverde zaak aan de overeenkomst moet beantwoorden. Art. 17 Boek 7 BW - Zie ook: hierarchische verhouding koopovereenkomst

confrère : advocatuur - gebruikelijke aanspreektitel in correspondentie tussen manlijke advocaten. Zie ook: nadere verklaring amice / (mv.) amici nadere verklaring confraterneel

confraterneel Eng.: off the record : advocatuur - advocatenjargon voor hetgeen in vertrouwen kan worden meegedeeld, zonder dat het aan derden (lees: de rechter) wordt meegedeeld. Bijv. de inhoud van een ~ gesprek met niet zonder meer onder de aandacht van de rechter worden gebracht. Zie ook: nadere verklaring vertrouwensbeginsel nadere verklaring Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA) nadere verklaring confraternele post

confraternele post Eng.: confidential mail between advocates : advocatuur - brieFwisseling tussen advocaten die niet zonder meer ter kennis van de rechter mag worden gebracht, noch door de brieven te overleggen noch door daaruit te citeren. Zie ook: nadere verklaring advocaat / advocaten / (oneigen.) advokaat nadere verklaring confraterneel nadere verklaring vertrouwensbeginsel

confrontatie / confronteren / geconfronteerd Eng.: identity parade / line-up / identification parade : strafprocesrecht - de rechtbank of rechter-commissaris kan verdachten, getuigen en deskundigen tegenover elkaar stellen of in elkaars tegenwoordigheid verhoren. De rechtbank of rechter-commissaris doet dit ambtshalve, op vordering van de officier van justitie of op verzoek van de verdachte. Art. 189 WvSv en 297 WvSv

confusie / schuldvermenging : verbintenissenrecht - het samentrekken van de hoedanigheden van schuldenaar en schuldeiser in dezelfde persoon.

congruentie Eng.: matching assets : economie - opeisbare verplichtingen in een muntsoort staan tegenover activa, die in dezelfde muntsoort zijn uitgedrukt of realiseerbaar zijn;
overeenkomst van woordvormen in syntactisch verband.

conjunctief : rechtswetenschap - zonder bepaalde aspecten uit te sluiten.

conjunctuur Eng.: tendency of the market : economie - golfbeweging in de economische activiteit van een land/groep landen.

connexiteit / verknochtheid Eng.: connexity / relatedness / related actions : burgerlijk procesrecht - onderling verband; hetgeen hetzelfde onderwerp betreft. Bijv. in veel gevallen bestaat ~ tussen de zaken in conventie en reconventie. Art. 222 Rv

connexiteitseis : bestuursprocesrecht - vereiste dat beroep of bezwaar aanhangig moet zijn, vooraleer in dezelfde zaak voorlopige voorzieningen kunnen worden gevraagd. Art. 81b - Zie ook: nadere verklaring bestuursrecht / administratief recht / administratieve recht nadere verklaring administratief bezwaar nadere verklaring administratief beroep

connexiteitsvereiste : bestuursrecht - voorschrift dat in een bestuurlijke procedure een voorlopige voorziening alleen kan worden gevraagd als een bodemprocedure is ingesteld. Art. 0,3896 AWB - Zie ook: nadere verklaring voorlopige voorziening

connotatie : rechtsfilosofie - redeneerwijze, waarbij onderscheiden voorwaarden kunnen leiden tot classificatie. Bijv. ~ van 'rechtbank' is 'gebouw' en 'rechtspreker'. Zie ook: tegenstelling casuïstiek

consensualisme Eng.: consensualism : vermogensrecht - grondbeginsel van het Nederlands contractenrecht. Vormvrije overeenkomsten noemt men consensueel. Daartegenover staan formele overeenkomsten, d.w.z. overeenkomsten welke aan wettige voorschriften dienen te voldoen. Art. 37 Boek 3 BW - Zie ook: niet gelijk aan consensualiteit

consensualisme / contractsvormvrijheid Eng.: consensualism : overeenkomstenrecht - een overeenkomst kan mondeling of schriftelijk worden aangegaan; een gegeven woord is voldoende voor een definitieve binding tussen partijen. Art. 217 Boek 6 BW - Zie ook: nadere verklaring koopovereenkomst / koopcontract tegenstelling onbenoemde overeenkomst / innominaatcontract nadere verklaring overeenkomst (ovk) / (oneigen.) contract tegenstelling contractsvrijheid

consensualiteit Eng.: consensuality : verbintenissenrecht - eenstemmigheid van mening. Zie ook: niet gelijk aan consensualisme

conservatief / behoudend : politiek - politieke partijen worden ~ genoemd als zij tegen snelle maatschappelijke veranderingen zijn en traditionele normen en waarden aanhangen. Verder zijn conservatieve partijen in het algemeen voorstander van een kleine overheid, met beperkte bevoegdheden. Door tegenstanders van het conservatisme wordt ~ vaak synoniem gesteld met reactionair.

conservation zone : zeerecht - beschermingszone buiten de territoriale zee.

conservatoir beslag Eng.: provisional attachment : beslagrecht - situatie waarbij zaken tijdelijk uit de macht van de eigenaar zijn onttrokken in aFwachting van een vonnis, zodat de beslaglegger (vaak eiser in het geding) daarop verhaal kan nemen. ~ strekt dus ter bewaring van de rechten van de beslaglegger. Bij ~ onder de schuldenaar moet de schuldeiser aantonen dat er gegronde vrees voor verduistering bestaat. Bijv. de loodgieter heeft ~ gelegd op de auto van de buurman omdat hij zijn factuur niet heeft betaald. Art. 700 Rv en 636 Rv - Zie ook: nadere verklaring executoriaal beslag / uitvoerend beslag nadere verklaring executie van een vonnis / executeren / geëxecuteerd nadere verklaring verduistering / verduisteren / verduisterd

conservatoire beperkende en vrijheidsontnemende maatregel : vreemdelingenrecht - als een vreemdeling Nederland moet verlaten, kan het gebeuren dat er een ~ wordt opgelegd. Dat houdt in dat de vreemdeling in zijn vrijheid wordt beperkt totdat hij Nederland heeft verlaten, bijv. door hem in vreemdelingenbewaring te stellen. Als een vreemdeling de toegang tot het Schengengebied in Nederland aan de grens wordt geweigerd en hij niet direct naar het land van herkomst of een derde land kan worden teruggezonden, kan het gebeuren dat hem eenzelfde conservatoire maatregel wordt opgelegd. (bron: Min. Jus.) Zie ook: nadere verklaring vreemdelingenbewaring nadere verklaring Verdrag van Schengen / uitvoeringsovereenkomst van Schengen

conservatoire fase : faillissementsrecht - eerste fase in een faillissement, waarin de boedel geïnventariseerd wordt, lopende overeenkomsten worden afgewikkeld, en vordering ingediend en geverifieerd worden. Deze fase loopt vanaf de faillietverklaring tot de verificatievergadering. Art. 1 Fw en 173 Fw executoriale fase

considerans : overeenkomstenrecht - beginpassage in wet of overeenkomst waarin de overwegingen staan voor de invoering van die wet of totstandkoming van die overeenkomst. Bijv. in een contract onder de kop 'IN AANMERKING NEMENDE' of 'OVERWEGENDE'. Bijv. in een wet 'Alzo Wij in overweging genomen hebben, dat het noodzakelijk is de richtlijn (..) te implementeren'. Zie ook: nadere verklaring overeenkomst (ovk) / (oneigen.) contract niet gelijk aan preambule / pre-ambule nadere verklaring Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz. enz. enz

consideration : Angelsaksisch recht - Engels: (tegen)prestatie; datgene dat wordt uitgewisseld, hoe miniscuul ook. Zonder ~ is een contract niet bindend (zie nudum pactum).

consignatie : staatsrecht - onder ~ kan volgens de Wet op de consignatie worden verstaan het overmaken van gelden aan de Staat onder de in deze wet voorgeschreven vormen, ter beschikking van degene die van zijn recht op uitkering doet blijken.

consignatiekas : staatsrecht - een door de Minister van Financiën aangewezen bankrekening, waarvan het saldo ter beschikking wordt gehouden van degene die van zijn recht op uitkering doet blijken, bijv. Joodse tegoeden uit de Tweede Wereldoorlog. De in de ~ gestorte gelden behoren aan de Staat. De rechthebbende houdt tot de verjaring wel een rechtsvordering tot uitkering van de geconsigneerde gelden. Na 20 jaar verjaart de rechtsvordering en vervallen de geconsigneerde gelden definitief aan de Staat. Art. 491 Boek 8 BW en 957 Boek 8 BW

consistentie : rechtswetenschap - vrij zijn van innerlijke tegenspraak.

consistentiebeginsel : bestuursrecht - beginsel dat de overheid stelselmatig (consistent) dient te handelen, waardoor een bestuursorgaan niet zonder meer een bekendgemaakte beleidsregel kan loslaten in een individueel geval. Het ~ is een eis van de rechtsstaat en komt tot uitdrukking in handelen conform wet- en regelgeving, alsmede de plicht tot streven naar regelmaat en het verbod van willekeur. (bron: Van Ommeren) Beginsel dat een bestuursorgaan zijn beslissingen in lijn met eerdere beslissingen moet nemen zodat burgers hun gedrag hierop kunnen afstemmen. Het ~ is een belangrijke norm om te bepalen of een bestuursorgaan voldoende aan belangenaFweging heeft gedaan.

consolidatie / consolideren / geconsolideerd Eng.: consolidation : ondernemingsrecht - duurzaam maken; zeker stellen. Art. 405 Boek 2 BW

consolidatie / consolideren / geconsolideerd Eng.: consolidation : rechtspersonenrecht - een geconsolideerde jaarrekening is een jaarrekening waarin de activa, passiva, baten en lasten van de rechtspersonen en vennootschappen die een groep of groepsdeel vormen, als een geheel worden opgenomen;
boekhoudkundige integratie van een dochterbedrijf in de boekhouding van de moeder. ~ gebeurt gewoonlijk pas bij een belang van 50% of meer. (bron: beleggingsplein.nl) Art. 405 Boek 2 BW - Zie ook: nadere verklaring jaarrekening

consortium / (mv.) consortia : mededingingsrecht - Latijn: vereniging van samenwerkende ondernemingen, waardoor schaalvoordelen kunnen worden gerealiseerd, zoals een betere concurrentiepositie. Die ondernemingen stemmen hun gedragingen onderling op elkaar af. ~ worden door de Europese regelgever met argusogen bekeken omwille van de mogelijke nefaste invloed op de mededinging. (bron: P. Goedhals)

constitutie Eng.: constitution : staatsrecht - grondwet;
manier waarop de staat is ingericht. Zie ook: nadere verklaring grondwet (Gw)

constitutief : burgerlijk procesrecht - scheppend, in het leven roepend. Bijv. een ~ vonnis schept een zekere rechtstoestand.

constitutief vonnis Eng.: declaration of a new legal status : burgerlijk procesrecht - vonnis of beschikking waarbij een bepaalde rechtstoestand wordt gewijzigd of een nieuwe rechtstoestand in het leven wordt geroepen. Bijv. het vonnis waarbij het faillissement van een rechtspersoon, de echtscheiding of de nietigheid van een rechtshandeling wordt uitgesproken. Zie ook: nadere verklaring declaratoir vonnis / sententia mere declaratoria tegenstelling condemnatoir vonnis

constitutief wijzigingsvonnis : procesrecht - vonnis waarin en waardoor de rechter, op verlangen van een der partijen, een verandering aanbrengt in (de rechtsgevolgen van) een overeenkomst, bijv. door een afgesproken prijs te verminderen. De wet maakt zulk een rechterlijke ingreep mogelijk bij met name misbruik van omstandigheden (art. 3:54 lid 2 BW), dwaling (art. 6:230 lid 2 BW) en onvoorziene omstandigheden (art. 6:258 BW). (Jac. Hijma) Art. 54 Boek 3 BW en 230 Boek 6 BW

constitutieve beschikking Eng.: constitutive decision : burgerlijk procesrecht - vonnis waarin de rechter een bepaalde rechtshandeling doet ontstaan, een rechtstoestand wijzigt of een bestaande rechtstoestand tenietdoet.

Constitutio Criminalis Carolina : rechtsgeschiedenis - Latijn: onder de regering van Karel V (1532) uitgevaardigd wetboek van strafrecht. Het effect van de ~ was beperkt, omdat haar slechts een aanvullende functie werd toegekend, naast de gebruikelijke rechtsbronnen.

constitutioneel recht Eng.: constitutional law : staats- en bestuursrecht - deel van het staatsrecht dat zich met constitutionele (grondwettelijke) aspecten bezig houdt zoals de staatsinrichting of verenigbaarheid van positief recht met het ~ of de grondwet (constitutie).

constitutionele monarchie Eng.: constitutional monarchy : staatsrecht - bestuur van een land door een koning en 'zijn' ministers, waarbij hun macht in de grondwet is geregeld en beperkt. Bijv. Nederland is een ~ met een parlementair stelsel. Art. 42 Grondwet en 47 Grondwet

constitutionele toetsing Eng.: constitutional review : staatsrecht - toetsing van de rechtmatigheid van een wet aan de Grondwet. In sommige landen bestaan voor deze toetsing aparte constitutionele rechtbanken. In Nederland geldt een verbod van ~ van wetten in formele zin. Art. 120 Grondwet

constitutum debiti alieni / cumulatieve schuldoverneming : rechtsgeschiedenis - Latijn: vaststelling van de schuld van de vreemde. In het Romeinse recht: aansprakelijkstelling door een derde, naast de oorspronkelijke debiteur, voor voldoening van een schuld. De crediteur kon naar keuze beide debiteuren aanspreken.

constructief Eng.: constructive : rechtswetenschap - opbouwend, vormend, betrekking hebbend op of in overeenstemming met een constructie.

construeren / geconstrueerd Eng.: to construct : - 1. uit delen samenstellen;
2.kunstmatig vormen;
3.[taalkundig] zinnen samenvoegen; niet specifiek juridisch begrip

construeren / geconstrueerd Eng.: to construct : - uit delen samenstellen;
kunstmatig vormen. Bijv. in het ~ van een juridische oplossing is de voortdurende interactie tussen mogelijk relevante feiten en mogelijk toepasbare rechtsregels een van de moeilijkheden die studenten ondervinden. (bron: Muntjewerff)

consul Eng.: consul : diplomatiek recht - hoofd van een consulaat.

consulaat Eng.: consulate : diplomatiek recht - filiaal van een buitenlandse vertegenwoordiging.

consulaire ambtenaar Eng.: consular officer : diplomatiek recht - ambtenaar, werkzaam bij een consulaat.

consulaire bescherming : Europees recht - bescherming in het buitenland verleend door een officiële vertegenwoordiger van een staat, bijv. de consul; art. II-46 Europese Grondwet: Iedere burger van de Unie geniet op het grondgebied van derde landen waar de lidstaat waarvan hij onderdaan is, niet vertegenwoordigd is, de bescherming van de diplomatieke en consulaire instanties van iedere andere lidstaat, onder dezelfde voorwaarden als de onderdanen van die lidstaat.

consultatie / consulteren / geconsulteerd : rechtswetenschap - raadpleging. Art. 67 ZPW en 3:23 Awb

consument Eng.: consumer : consumentenrecht - natuurlijk persoon, die niet handelt in de uitoefening van een beroep of bedrijf. Art. 5 Boek 7 BW

consumentenbescherming Eng.: consumer protection : consumentenrecht - geheel van rechtsregels dat bescherming van consumenten (kopers die als natuurlijke personen niet handelen in de uitoefening van een beroep of bedrijf) beoogt. Art. 1 Boek 7 BW en 11 Boek 7 BW

consumentenkoop Eng.: consumer sale : consumentenrecht - de koop met betrekking tot een roerende zaak, die wordt gesloten door een verkoper die handelt in de uitoefening van een beroep of bedrijf, en een koper, natuurlijk persoon, die niet handelt in de uitoefening van een beroep of bedrijf. Art. 5 Boek 7 BW en 11 Boek 7 BW - Zie ook: nadere verklaring koop / kopen / gekocht nadere verklaring consumptief krediet tegenstelling handelskoop

consumentenprijsindex (CPI) : bankrecht - de verandering in de ~ is een maatstaf voor de gemiddelde prijsverandering van een standaardpakket goederen en diensten die huishoudens doen ten behoeve van hun levensonderhoud. (bron: DNB) Zie ook: nadere verklaring geharmoniseerde prijsindex (HICP)

consumentenrecht : consumentenrecht - rechtsgebied uit boeken 6 en 7 Burgerlijk Wetboek en het EG-verdrag; vooral m.b.t. dwingende rechtsbepalingen, die de bescherming van consumenten regelen. Art. 5 Boek 7 BW en 153 EG-Verdrag - Zie ook: hierarchische verhouding huurrecht / woonrecht

consumentenvertrouwen : consumentenrecht - indicator waarin de mate van vertrouwen van huishoudens tot uitdrukking is gebracht ten aanzien van de huidige en verwachte conjunctuursituatie van een land. De maandelijkse enquête omvat twee vragen over de financiële situatie in de afgelopen en komende twaalf maanden, twee vragen over de economische situatie in de afgelopen en komende twaalf maanden en een vraag over de houding ten opzichte van grote aankopen. (bron: DNB) Zie ook: nadere verklaring vertrouwensindicatoren

consummatie van het huwelijk / consummeren van het huwelijk / geconsummeerd huwelijk Eng.: consummation of marriage : personen- en familierecht - de geslachtsgemeenschap binnen het huwelijk. Het huwelijk is geconsummeerd zodra de eerste geslachtsgemeenschap heeft plaatsgevonden. Zie ook: tegenstelling verkrachting / verkrachten / verkracht niet gelijk aan consumptie / (mv.) consumpties

consumptie / (mv.) consumpties Eng.: consumption : arbeidsrecht - ~ verstrekt tijdens werktijd behoren tot de vrije vergoedingen. Daartoe behoren niet de maaltijden. Art. 15 wet lb - Zie ook: nadere verklaring consumptief krediet niet gelijk aan consummatie van het huwelijk / consummeren van het huwelijk / geconsummeerd huwelijk

consumptief krediet : consumentenrecht - doorlopende lening voor consumenten, waarvoor geen zekerheid hoeft te worden gesteld. De kredietruimte is afhankelijk van het inkomen en eventuele andere financiële verplichtingen van de consument. Zie ook: tegenstelling hypotheek / verhypothekeren / verhypothekeerd

consumptiegoederen : consumentenrecht - goederen en diensten die door consumenten worden gekocht. Art. 5 Boek 7 BW