Typ hierboven uw zoekterm of scroll

© 2001-2017 Lycaeus Juridisch Woordenboek - Alle rechten voorbehouden!

bicameraal : staatsrecht - volksvertegenwoordiging met twee kamers. De Nederlandse Staten-Generaal en het Belgische Federale Parlement zijn ~: zij bestaan uit een Eerste Kamer of Senaat en een Tweede Kamer of Kamer van Volksvertegenwoordigers.

bieden Eng.: to offer : verbintenissenrecht - aanbieden; als koper een prijsaanbod doen na aanvaarding waarvan de koopovereenkomst is tot stand gekomen. Bijv. ter veiling ~. Art. 217 Boek 6 BW

bierclausule Eng.: beer clause : kartelrecht - exclusieve afnameovereenkomst tussen een bierbrouwerij en een horeca-ondernemer. Bijv. een kartel van Luxemburge brouwerijen bestond uit een overeenkomst, waarin elk van de partijen zich ertoe verbond geen bier te leveren aan hotels, cafés, restaurants en biergroothandelaren die aan een andere partij waren gebonden door een ~. Hiermee beoogden de brouwerijen elkaars klanten te respecteren. (2001)

bigamie Eng.: bigamy : strafrecht - misdrijf tegen de burgerlijke staat door opzettelijk meer dan één keer te huwen. Max straf: vier jaren of een boete van € 11.250,-. Art. 237 WvSr

bij ontstentenis Eng.: in the absence of : rechtswetenschap - bij ontbreken of niet voorhanden zijn. Bijv. het bestuur regelt de vervanging van de secretaris-penningmeester ~.

bij verstek veroordelen Eng.: judgment given in default of appearance / judgment by default : procesrecht - buiten diens aanwezigheid de verdachte of gedaagde veroordelen. Art. 271 WvSv

bij voorbaat Eng.: in advance / beforehand : rechtswetenschap - op voorhand. Bijv. ~ dank. Zie ook: niet gelijk aan uitvoerbaar bij voorraad / bij voorraad uitvoerbaar

bijbeding / pactum adjectum / pacta adjecta (mv) Eng.: accessory agreeement : overeenkomstenrecht - Latijn: toegevoegd beding. Beding dat is toegevoegd aan een reeds bestaande overeenkomst.

bijkantoor Eng.: branch / sub-office : ondernemingsrecht - nevenvestiging. Bijv. de bedrijfsadministratie wordt gevoerd in een bijkantoor. Art. 13 wte 1995 en 16a wte 1995

bijkomende straf Eng.: additional punishment : strafrecht - bijkomende straffen kunnen samen met hoofdstraffen, met andere bijkomende straffen en zelfstandig worden opgelegd. Bijv. openbaarmaking van de rechterlijke uitspraak, ontzetting uit bepaalde rechten (28 v. en 31 WvSr) en verbeurdverklaring (33 v. WvSr). Bijkomende straffen treffen de veroordeelde in een goed, dat hij zich onwaardig heeft getoond. Zo kan een persoon bij een veroordeling wegens een ambtsmisdrijf door de rechter uit dat ambt worden ontzet. Art. 9 WvSr en 106 WvSr

bijkomende verbintenis Eng.: additional obligation : verbintenissenrecht - onzelfstandige verbintenis, wiens bestaan afhankelijk is van de hoofdverbintenis. Bijv. bij borgtocht.

bijkomende voorwaarde voor strafbaarheid : strafrecht - voorwaarde voor strafbaarheid die pas later intreedt, maar ervoor zorgt dat een bepaalde gedraging uit het verleden strafbaar wordt. Bijv. wie een ander helpt bij zelfdoding, is strafbaar indien de zelfdoding volgt. Art. 294 WvSr

bijlading Eng.: additional freight; cargo : vervoersrecht - extra, toegevoegde lading.

bijlagen Eng.: appendices : advocatuur - brieven, facturen, gerechtelijke stukken, afbeeldingen e.d. die ter ondersteuning met een brief of e-mail worden meegestuurd. Zie ook: onderdeel addendum / (mv.) addenda

bijleggen Eng.: to solve : advocatuur - in der minne schikken van conflicten. Art. 35 Advw

Bijlmer noodweer-arrest : strafrecht - HR 23-10-1984, NJ 1986, 56: noodweer is niet aanwezig omdat zij gezien haar ervaring ook in minder vitale delen had kunnen schieten. Noodweerexces gaat wel op, aangezien ze door paniek en angst, geen tijd en rust had beter te richten. Noodweerexces is een schulduitsluitingsgrond. (Enschedé) Art. 41 WvSr en 352 Sv

bijrijder Eng.: co-driver : strafrecht - persoon die naast de chauffeur van een vrachtauto of bus meerijdt.

bijstand Eng.: welfare / social security : sociaal recht - recht op financiële hulp van overheidswege voor iedere ingezetene van Nederland die in zodanige omstandigheden verkeert of dreigt te geraken dat hij niet over de middelen beschikt om in de noodzakelijke kosten van het bestaan te voorzien. Art. 7 ABW - Zie ook: onderdeel bijzondere bijstand

bijstandsnorm : sociaal recht - een per categorie (gehuwd, alleenstaand, leeftijdsgrenzen) wettelijk vastgesteld bedrag als hoogte van de bijstand; gemeenten kunnen van die norm zowel naar boven als naar beneden aFwijken. Art. 29 ABW en 20 WWB

bijstandsuitkering Eng.: national assistance benefit : socialezekerheidsrecht - uitkering voor personen die rechtmatig in Nederland wonen en niet in staat zijn in het eigen levensonderhoud te voorzien. Er zijn twee vormen van bijstand, algemene bijstand en bijzondere bijstand. De laatste is voor hen voor wie door hogere kosten e.d. de algemene bijstand niet voldoende is. Art. 1 WWB

bijstandsuitkering Eng.: social benefit : socialeverzekeringsrecht - ~ is een sociale voorziening, als men geen recht heeft op een voorliggende voorziening op uitkering, zoals bijv. de werkloosheidswet of een loonvordering, en men in in zodanige omstandigheden verkeert of dreigt te geraken dat men niet over de middelen beschikt om in de noodzakelijke kosten van het bestaan te voorzien en nog voldaan is aan een aantal andere voorwaarden, kan op algemene bijstand als laatste valnet een beroep worden gedaan Art. 11 WWB

bijverzekering Eng.: additional insurance : verzekeringsrecht - extra, aanvullende verzekering.

bijzonder strafrecht : strafrecht - strafrecht dat wat sancties betreft, aFwijkt van het algemene strafrecht. Bijv. Wet op de Economische Delicten of het militaire strafrecht.

bijzondere bijstand : sociaal recht - de bijstand die wordt verstrekt indien bijzondere omstandigheden in het individuele geval leiden tot noodzakelijke kosten van het bestaan, waarin de algemene bijstand niet voorziet en die de aanwezige draagkracht te boven gaan. Bijv. ~ voor de aanschaf van een wasmachine. Art. 39 ABW en 35 WWB

bijzondere curator Eng.: special receiver : jeugdrecht - persoon die door de kantonrechter is benoemd om een minderjarige in en buiten rechte te vertegenwoordigen. Minderjarigen mogen immers niet zelf procederen. Art. 250 Boek 1 BW - Zie ook: nadere verklaring curator / (mv.) curatoren nadere verklaring kantonrechter nadere verklaring minderjarige / (mv.) minderjarigen / minderjarigheid

bijzondere onderhandelingsgroep : europees recht - regelmatig opgerichte groep die tot doel heeft met het bevoegde orgaan van de deelnemende vennootschappen te onderhandelen over de vaststelling van regelingen met betrekking tot de rol van de werknemers. Art. 10 wet eor en 12 wet eor

bijzondere overeenkomsten Eng.: special contracts : overeenkomstenrecht - een aantal met name genoemde soorten overeenkomsten, die in boek 7 van het Burgerlijk Wetboek zijn opgenomen en waarvoor de wetgever bijzondere regels heeft opgesteld. Bijv. koop en ruil, schenking, huur, opdracht, etc. Art. 1 Boek 7 BW en 49 Boek 7 BW

bijzondere predispositie Eng.: special predisposition : criminologie - vaak geërfde, bijzondere gevoeligheid voor bepaalde lichamelijke gebreken of geestelijke stoornissen. Bijv. letsel toegebracht aan een persoon met een eierschedel die daardoor van een toegebrachte mishandeling een veel ernstiger letsel ondervindt dan een persoon met een gewone schedel of voorafgaande depressiviteit, waardoor de gevolgen van een strafbaar feit niet afnemen.

bijzondere rechtsgang Eng.: special legal procedure : burgerlijk procesrecht - andere procedure dan gebruikelijk of andere (rechtsprekende) instantie dan de rechter, arbiter, bezwaar- of beroepscommissie. Bijv. de procedure bij de Raad van Toezicht inzake geschillen over declaraties van advocaten. Art. 32 Wtbz

bijzondere rechtsingang Eng.: special legal procedure : rechtswetenschap - bij een rechter aanhangig maken van een procedure anders dan op de voorgeschreven wijze. Zie ook: tegenstelling rechtsingang / venue en court niet gelijk aan request civiel

bijzondere stemming Eng.: special vote : vennootschapsrecht - een stemming waarvoor ten minste twee derde van de stemmende leden zich hebben uitgesproken.

bijzondere stemming Eng.: special vote : Europees recht - een stemming waarvoor ten minste twee derde van de stemmen van de aanwezige stemuitbrengende leden vereist is, op voorwaarde dat deze stemmen uitgebracht worden door een numerieke meerderheid van de aanwezige stemuitbrengende leden.

bijzondere voorwaarden Eng.: special conditions : strafrecht - voorwaarden die de strafrechter kan opleggen voor de duur van iemands proeftijd als een voorwaardelijke straf wordt opgelegd. Bijv. contact houden met de reclasseringsambtenaar, het volgen van een behandeling. Art. 14c WvSr - Zie ook: nadere verklaring reclassering nadere verklaring proeftijd nadere verklaring strafzaak

bijzondere wetgever Eng.: legislator other than parliament : staatsrecht - overheidslichamen, niet zijnde de formele wetgever (Staten-Generaal), die regels, verordeningen, besluiten, kunnen uitvaardigen. De ~ kan geen wetten maken. De ~ is bevoegd regels te stellen die strekken tot aanvulling, uitbreiding of verduidelijking van algemene regelgeving, tenzij daaruit zelf blijkt dat dit niet is toegestaan, omdat die regelgeving een uitputtende regeling beoogt. Zie ook: onderdeel gemeente

bijzondere wetgeving Eng.: special laws : staatsrecht - andere wetten dan bijv. het wetboek van strafrecht en de algemene wet bestuursrecht, waarin strafbare feiten resp. bestuurlijke aangelegenheden zijn gecodificeerd. Zie ook: onderdeel Wet op de economische delicten (WED) onderdeel Wet wapens en munitie (WWM) onderdeel Wet milieubeheer (WM)

bijzondere ziektekosten : socialeverzekeringsrecht - ziektekosten, die niet via het ziekenfonds of een particuliere ziektekostenverzekering worden vergoed. Bijv. thuiszorg.

bilateraal Eng.: bilateral : internationaal publiekrecht - tweezijdig, twee staten bij een verdrag of overeenkomst.

bilateraal verdrag Eng.: bilateral treaty : internationaal publiekrecht - overeenkomst die tussen twee staten is gesloten. Zie ook: nadere verklaring multilateraal verdrag onderdeel pacta sunt servanda tegenstelling unilateraal / unilaterale overeenkomst

bilaterale procedures Eng.: bilateral procedures : effectenrecht - procedures waarbij de NCB rechtstreeks een transactie aangaat met slechts één tegenpartij of enkele tegenpartijen zonder gebruik te maken van tenderprocedures. ~ omvatten tevens transacties die via de effectenbeurs of agenten in de markt worden uitgevoerd. (bron: DNB) Zie ook: nadere verklaring bilateraal verdrag nadere verklaring Nationale Centrale Bank (NCB)

billijkheid Eng.: equity : verbintenissenrecht - rechtvaardigheid, zoals het hoort. Bijv. de eisen van redelijkheid en ~ omvatten ongeschreven recht dat mede de verhouding tussen partijen bij een overeenkomst regelt. Het scheidsgerecht beslist als goede mannen naar ~. Art. 2 Boek 6 BW en 1054 Rv - Zie ook: nadere verklaring redelijkheid en billijkheid nadere verklaring aanvullende werking van goede trouw

billijkheid Eng.: fairness : verbintenissenrecht - eerlijkheid. De term ~ wordt vooral in de uitdrukking "redelijkheid en ~" gebruikt. Schuldeisers en schuldenaren zijn verplicht zich op een redelijke (verstandige) en billijke (eerlijke, faire) manier tegenover elkaar te gedragen. Deze ongeschreven rechtsregels kunnen een aanvullende werking hebben, of een beperkende werking (d.w.z. de redelijkheid en billijkheid kunnen bepaalde afspraken opzij zetten). Art. 2 Boek 6 BW

bindend advies Eng.: binding advice : burgerlijk recht - vorm van rechtspleging waarbij partijen zich onderwerpen aan het bindend oordeel van een onafhankelijke derde. Hebben partijen gekozen voor de afdoening bij ~, dan volgt geen vonnis, maar een ~. Een ~ wordt niet gedeponeerd ter griffie van de rechtbank. Een ~ kan niet ten uitvoer worden gelegd. Art. 316 Boek 3 BW - Zie ook: niet gelijk aan arbitrage / arbitreren / gearbitreerd niet gelijk aan jurisprudentie / rechtspraak tegenstelling bindende beslissing

bindende beslissing Eng.: binding decision : burgerlijk procesrecht - beslissing waaraan de betrokken partijen gebonden zijn. Art. 25a Aw - Zie ook: tegenstelling bindend advies

bindende voordracht Eng.: binding nomination : ondernemingsrecht - omstandigheid dat het bestuur een kandidaat-bestuurslid naar voren schuift, waaraan de Algemene Vergadering van Aandeelhouders (AVA) - die over de benoemingen gaat - gebonden is en hem dus moet benoemen. Aan de ~ kan het bindend karakter worden ontnomen bij een met 2/3 van de stemmen genomen besluit van de AVA, waarin ten minste 2/3 van de aandeelhouders aanwezig of vertegenwoordigd is.

binding Eng.: binding : arbeidsrecht - gebonden zijn aan een overeenkomst en dus tot naleving daarvan verplicht zijn. Bijv. de werkgever kan aan een cao gebonden zijn, ook ten opzichte van werknemers die door de cao niet gebonden zijn. Art. 14 wet CAO - Zie ook: nadere verklaring collectieve arbeidsovereenkomst (cao) nadere verklaring algemeen verbindend voorschrift (avv) / (mv.) algemeen verbindende voorschriften

binnendringing / binnendringen / binnengedrongen Eng.: penetration : strafrecht - tegen de wil seksueel ~ van het lichaam; ieder ~ van het lichaam (genitaal, oraal of anaal) met een seksuele strekking;
~ van een woning; het zich toegang verschaffen tot een woning tegen de wil van de bewoner. Art. 138 WvSr - Zie ook: nadere verklaring verkrachting / verkrachten / verkracht niet gelijk aan binnentreding / binnentreden / binnen getreden

Binnenlandse Veiligheidsdienst (BVD) : staatsrecht - geheime dienst van de overheid. Thans AIVD.

binnenschip Eng.: river vessel : binnenvaartrecht - elk vaartuig dat wordt gebruikt tot de vaart op de binnenwateren of dat daartoe bestemd is. Art. 1 wet vervoer binnenvaart en 780 Boek 8 BW

binnentreding / binnentreden / binnen getreden Eng.: entering : strafprocesrecht - legitiem betreden van een woning om daarin zaken te zoeken, in beslag te nemen of te inspecteren, of personen aan te houden. Dit gebeurt door politie met een huiszoekingsbevel als de bewoner geen toestemming geeft tot ~. Art. 1 AWBi - Zie ook: nadere verklaring huiszoekingsbevel nadere verklaring officier van justitie (OvJ) tegenstelling binnendringing / binnendringen / binnengedrongen hierarchische verhouding doorzoeking / doorzoeken / doorzocht

binnenvaartrecht Eng.: law of inland navigation : binnenvaartrecht - rechtsgebied uit boek 8 Burgerlijk Wetboek en Wetboek van Koophandel; vooral m.b.t. overeenkomsten van goederen- en personenvervoer over de binnenwateren (rivieren), bemanning en de aFwikkeling van ongevallen waarbij een binnenvaartschip betrokken is. Art. 890 Boek 8 BW en 970 Boek 8 BW - Zie ook: hierarchische verhouding wegvervoersrecht

binnenwateren Eng.: inland-waters : binnenvaartrecht - wateren, die in Nederland zijn gelegen binnen een langs de Nederlandse kust gaande, bij algemene maatregel van bestuur aan te wijzen lijn. Art. 1 wet vervoer binnenvaart en 4 Boek 8 BW

binnenzee Eng.: inland sea : zeerecht - zee die geheel door land is omgeven. De soevereiniteit van een ~ wordt bepaald door de staat die het omgeeft of, indien de ~ is omgeven door meerdere staten, door grensverdragen. Bijv. Dode Zee of Aralzee.

biologische vader Eng.: biological father : personen- en familierecht - de verwekker van een kind of een zaaddonor. Tussen het kind en de ~ bestaat een genetische band. Juridische en biologische vaderschap hoeven niet samen te vallen. Een adoptievader heeft juridisch vaderschap, maar is niet de ~ vader van het kind.

biologische vader Eng.: natural father / biological father : personen- en familierecht - verwekker van het kind; (populair) de echte vader. Bijv. een ~ die het kind niet erkend heeft, heeft op grond van artikel 8 EVRM omgangsrecht en informatierecht, indien hij tot het kind in een betrekking staat die aangemerkt moet worden als familylife. Het enkele feit dat de vader het kind heeft verwekt is op zichzelf onvoldoende om een nauwe persoonlijke betrekking tussen vader en kind aan te nemen. (HR 5 juni 1998 en Hof Den Haag 10 jan 2001 LJN AA9952) Art. 8 EVRM

biologische wapens Eng.: biological weapons : strafrecht - wapen dat bacteriën verspreidt die ziekten als builenpest, gele koorts en dysenterie verwekken. Dergelijke wapens zijn verboden bij verdrag van 10 april 1972, Trb. 1972, 142 te Londen, Moskou en Washington. Zie ook: niet gelijk aan chemische wapens

bipatride Eng.: dual nationality : personen- en familierecht - het hebben van twee nationaliteiten. Bijv. kinderen van een Nederlandse moeder en Belgische vader zijn ~. Art. 1 wcn en 3 wcn - Zie ook: niet gelijk aan apatride

blanc-seign Eng.: blanket : handelsrecht - Engels: getekende, maar niet ingevulde volmacht of akte.

blank wapen Eng.: cutting and thrusting weapon : strafrecht - een bajonet, lans, zwaard, sabel of degen.

blauwdruk Eng.: blueprint : staatsrecht - het oorspronkelijke wetsvoorstel, waarin de basis werd gelegd of het 'format' ontworpen voor de uiteindelijke wet.

bliksemschade Eng.: lightning damage : verzekeringsrecht - schade die is veroorzaakt door inslag van bliksem. De meeste brandverzekeringen dekken ook tegen de gevolgen van ~.

bloed- en ademproef Eng.: blood and breath test : strafrecht - tests ter meting van de genuttigde alcohol. Een ademproef of ademanalyse meet de hoeveelheid alcohol in de uitgeademde lucht. Een bloedproef meet het alcoholpromillage in het bloed. Een bloedproef is een gedwongen bloedafname die wordt gevorderd bij weigering om een ademproef af te leggen, bij verdenking van het rijden onder invloed of in geval omwille van medische redenen niet kan worden geblazen. Art. 163 WVW

bloedproef Eng.: blood test : strafrecht - gedwongen bloedafname die wordt gevorderd bij weigering om een ademproef af te leggen, bij verdenking van rijden onder invloed of in geval omwille van medische redenen niet kan worden geblazen. Een bloedproef meet het alcoholpromillage in het bloed. Indien er bloed wordt afgenomen zonder dat bevoegdheid daartoe bestaat, dan mogen de resultaten van de ~ niet worden gebruikt in een strafproces (Bloedproef II-arrest, HR 26 juni 1962, NJ 1962, 470). Art. 195a WvSv en 164 wvw

bloedschande Eng.: incest : strafrecht - omstandigheid dat er geslachtsgemeenschap plaatsvindt of heeft plaatsgevonden tussen bloedverwanten in nabije graad. ~ door ouders met hun minderjarige kinderen is een misdrijf. Max. straf 6 jaren of een boete van € 11.250,-. Art. 249 WvSr

bloedschennig kind Eng.: child born from incestuous intercourse : personen- en familierecht - vrucht van bloedschande; de ouders, met elkaar getrouwd of niet, zijn verwanten of aanverwanten tussen wie de wet huwelijk verbiedt. Hun kind is een ~. onderdeel incest

bloedverwante / (mv.) bloedverwanten Eng.: relatives by blood : personen- en familierecht - graad van bloedverwantschap die wordt bepaald door het getal der geboorten; personen die door geboorte een rechtstreekse band met elkaar hebben. Hierbij telt ook een erkenning, gerechtelijke vaststelling van het vaderschap of adoptie als geboorte. Bijv. broers en zussen of (groot)ouders en (klein)kinderen. Art. 3 Boek 1 BW en 41 Boek 1 BW - Zie ook: nadere verklaring stiefouderadoptie nadere verklaring afstamming / afstammen / afgestamd

bloedverwantschap in de eerste graad Eng.: consanguinity of the first degree / kinship : personen- en familierecht - familiale verhouding tussen ouder en kind. Art. 3 Boek 1 BW en 41 Boek 1 BW

bloedwraak Eng.: vendetta : strafrecht - wraak van de familie van degene die gedood is, op de dader en/of diens familie. (Huber)

bloemlezing Eng.: the anthology : auteursrecht - compilatiewerk; verzameling van werken of fragmenten van anderen. Art. 16 Aw

Blok, Anthony Johannes : rechtsgeschiedenis - (1868 - 1934) Sinds 1910 vast medewerker van het Tijdschrift voor Strafrecht, vanaf 1921 tot aan 1931 redacteur, verschijnen daarin een aantal doorwrochte publikaties, voor een belangrijk deel betrekking hebbend op de algemene leerstukken van het materiŽle strafrecht (zie: jrg. 1915, 1916, 1918, 1929, 1930). Als rector van de universiteit houdt hij op 9 februari 1925 een diŽsrede over De ontwikkeling van het strafstelsel in Nederland. In die ontwikkeling ziet hij plaats voor het zg. relatief-onbepaalde vonnis, dat de veroordeelde in staat stelt de duur van de tenuitvoerlegging van de vrijheidsstraf ten eigen gunste te beÔnvloeden. Op dezelfde bijeenkomst wordt door hem als promotor aan koningin Wilhelmina ter gelegenheid van het driehonderd en vijftig jarig bestaan van de rijksuniversiteit het door de Senaat verleende eredoctoraat in de rechtsgeleerdheid uitgereikt. (Instituut voor Nederlandse Geschiedenis)

blokkade / blokkeren / geblokkeerd Eng.: the blockade : vervoersrecht - afsluiting, versperring van een territorium. Bijv. een haven. Art. 437 Wvk - Zie ook: nadere verklaring territorium / territoir nadere verklaring blokkeringsregeling

blokkeringsregeling Eng.: share transfer restriction : vennootschapsrecht - regeling in de statuten van een vennootschap (BV of NV) waardoor de aandelenoverdracht wordt beperkt. Art. 87 Boek 2 BW en 195 Boek 2 BW - Zie ook: nadere verklaring statuten van de vennootschap nadere verklaring overdracht

bloot eigenaar Eng.: bare owner : vermogensrecht - eigenaar van een zaak waarop het recht van erfpacht en/of opstal en/of vruchtgebruik rust. Bijv. de fiscale positie van de bloot eigenaar is niet van belang voor de positie van de vruchtgebruiker. (Burnet) Zie ook: tegenstelling volle eigendom

bloot eigendomswilsrecht : erfrecht - na het overlijden van de eerste ouder krijgt het kind een vordering op de langstlevende ouder. Indien deze langstlevende ouder gaat hertrouwen heeft het kind het recht de langstlevende ouder te verzoeken het eigendom van goederen geleverd te krijgen met een waarde van ten hoogste die vordering. Deze levering vindt dan in principe plaats onder voorbehoud van het vruchtgebruik ten behoeve van de langstlevende ouder zodat het kind slechts de blote eigendom verkrijgt. Dit ~ kan in een testament worden opgeheven zodat de langstlevende ouder daar bij hertrouwen niet mee te maken hoeft te krijgen. Art. 19 Boek 4 BW

bloot rechtsfeit / (oneigen.) bloot feit Eng.: legal fact : personen- en familierecht - feit waaraan rechtsgevolgen worden verbonden zonder dat van een actieve gedraging sprake is. Bijv. geboorte, overlijden, meerderjarigheid. Zie ook: nadere verklaring rechtsgevolgen nadere verklaring handelingsbekwaam / handelingsbekwaamheid

blote eigendom / (oneigen.) bloot eigendom Eng.: bare ownership / bare proprietor : effectenrecht - bezit van de mantel van een obligatie. De hoofdsom blijft dan over min de rente. (bron: beleggingsplein.nl) Zie ook: nadere verklaring volle eigendom nadere verklaring zakelijk recht / zakelijke rechten nadere verklaring bloot rechtsfeit / (oneigen.) bloot feit

blote eigendom / (oneigen.) bloot eigendom / nuda proprietas Eng.: bare ownership : zakenrecht - beperking op het eigendomsrecht doordat het is ontbloot door de vestiging daarop van een beperkt zakelijk recht; eigendom dat met een beperkt zakelijk recht (bijv. vruchtgebruik of hypotheek) is bezwaard. Het eigendom blijft aan de eigenaar toebehoren, al is het eigendomsrecht beperkt. Art. 201 Boek 3 BW - Zie ook: nadere verklaring volle eigendom nadere verklaring zakelijk recht / zakelijke rechten nadere verklaring bloot rechtsfeit / (oneigen.) bloot feit

bode Eng.: court assistant : procesrecht - geüniformeerde medewerker van de rechtbank die zittingen uitroept, partijen tot hun plaatsen in de zittingszaal begeleidt en orde en rust in de rechtbank handhaaft. Zie ook: tegenstelling parketpolitie

bodemattest : milieurecht - schriftelijke verklaring dat grond al dan niet verontreinigd is. Sinds 1996 is in Vlaanderen een ~ verplicht bij elke overdracht van grond.

bodembescherming Eng.: soil protection : milieurecht - wet- en regelgeving en andere maatregelen ter bescherming van de grond tegen vervuiling.

bodembeslag : fiscaal recht - beslag dat de fiscus legt op al hetgeen zich in een bepaalde ruimte bevindt, waartoe ook zaken die aan een ander toebehoren kunnen vallen. Art. 22 iw 1990 - Zie ook: nadere verklaring bodemrecht van de fiscus nadere verklaring fiscus / belastingdienst

bodemprocedure Eng.: procedure on the merits : burgerlijk procesrecht - uitgebreide procedure bij de rechtbank die tot een definitief oordeel in eerste aanleg leidt. De ~ verloopt in principe als volgt: dagvaarding, conclusie van antwoord, comparitie van partijen evt. gevolgd door conclusies van repliek en dupliek en - bij uitzondering - pleidooi. De ~ wordt afgesloten met een eindvonnis. Hierdoor duurt een ~ veel langer dan het kort geding. Art. 260 Rv - Zie ook: nadere verklaring gerechtelijke procedure tegenstelling kort geding (KG) / kort gedingen nadere verklaring ontbindingsprocedure

bodemrecht van de fiscus : fiscaal recht - voorrecht van de fiscus om bij voorrang verhaal te nemen op de roerende zaken die hij aantreft in de woon- of bedrijfsruimte van de schuldenaar of belasting- of premieplichtige. Art. 22 iw 1990 - Zie ook: nadere verklaring recht van voorrang tegenstelling voorrecht / privilege / (mv.) voorrechten / privileges onderdeel bodembeslag

bodemrechter Eng.: judge in the procedure on the merits : - rechter die in de bodemprocedure (in eerste aanleg of in hoger beroep) oordeelt. Zie ook: tegenstelling kort geding (KG)

bodemsanering / bodem saneren / gesaneerde bodem Eng.: soil cleaning : milieurecht - schoonmaken van verontreinigde bodem. ~ komt slechts mondjesmaat in de landelijke media, waarschijnlijk omdat bodemvervuiling vooral een lokaal probleem is. Toch is het oplossen ervan belangrijk, omdat wonen op vuile grond erg ongezond kan zijn. ~ is één van de duurste onderdelen van het Nederlandse milieubeleid. (bron: Milieuloket) Zie ook: tegenstelling schuldsanering

bodemzaak Eng.: proceedings/case on the merits : burgerlijk procesrecht - een "echte", via conclusiewisseling vormgegeven procedure, in tegenstelling tot bijv. een kort geding. Een ~ kan na een kort geding worden gevoerd en de uitspraak in kort geding kan geen afbreuk doen aan de beslissing gegeven in de bodemprocedure.

bodemzaak Eng.: principal case : burgerlijk procesrecht - geschil dat in een bodemprocedure wordt uitgevochten; een kort geding kan altijd worden gevolgd door een ~. De uitspraak in kort geding doet geen afbreuk aan de in de ~ te geven beslissing. Art. 254 Rv