Typ hierboven uw zoekterm of scroll

© 2001-2017 Lycaeus Juridisch Woordenboek - Alle rechten voorbehouden!

atheist Eng.: atheist : kerkrecht - persoon die niet in een God gelooft.

attributie / attribueren / geattribueerd Eng.: attribution : staatsrecht - rechtstreekse toekenning van eigen bevoegdheden door de grondwet of formele wet. Bijv. de provincies en gemeenten bezitten regelgevende bevoegdheden die rechtstreeks op de grondwet zijn gebaseerd. Art. 127 Grondwet - Zie ook: tegenstelling delegatie van bevoegdheid / delegeren van bevoegdheid / gedelegeerde bevoegdheid nadere verklaring mandaat

attributiebeginsel Eng.: principle of attribution : Europees recht - principe van de bevoegdheidstoedeling aan de Europese Unie door de lidstaten, neergelegd in de toekomstige Europese grondwet om de daarin vastgelegde doelstellingen te kunnen verwezenlijken; beginsel dat de EU alleen mag handelen op grond van bevoegdheden die door de lidstaten zijn toegekend aan de EU, om doelstellingen te volbrengen.

attributief Eng.: attributive : bestuursrecht - bevoegdheid toekennen aan een ander orgaan.

attributieve stelsel Eng.: attribution system : merkenrecht - systeem waarbij het recht van een persoon op een merk pas ontstaat na een inhoudelijk onderzoek vooraf. Het ~ geldt o.a. in de Benelux. Art. 6bis BMW - Zie ook: nadere verklaring declaratoire stelsel

au pair : vreemdelingenrecht - Frans: bij het (ouder)paar. Jongere die in een buitenlands gezin tegen kost en inwoning op kinderen past en (lichte) huishoudelijke werkzaamheden verricht, meestal voor de duur van maximaal een jaar. Doel is voor de ~ is om de taal en cultuur te leren en ervaring in het buitenland op te doen. Art. 3.4 vb 2000 - Zie ook: niet gelijk aan à pari

audit Eng.: audit : accountancy - Engels: controle door een accountant van de financiële administratie van een onderneming. Bijv. om na te gaan of hetgeen die onderneming in het kader van een overnameovereenkomst heeft gesteld, wel juist is. Zie ook: nadere verklaring accountant nadere verklaring overnamebeding

auditoraat Eng.: auditorship : Belgisch bestuursrecht - afdeling van de Raad van State. De auditeurs verrichten het voorbereidend werk voor de staatsraden (d.w.z. de rechters van de Raad van State) van de afdeling administratie door een verslag te schrijven van de zaak die aan de staatsraden is voorgelegd.

August Cornelis 't Hart : strafprocesrecht - Amsterdam 1940; ~ studeerde rechten aan de Universiteit van Amsterdam en te Milaan en promoveerde in 1978 op een rechtsfilosofisch proefschrift aan de Katholieke Universiteit Leuven. ~ verdedigt met hart en ziel de waarden en idealen die aan de democratische rechtsstaat en zijn instituties ten grondslag liggen en die specifieke gevolgen meebrengen voor de wijze waarop de overheid punitief in het leven van de burgers mag ingrijpen indien de maatschappelijke orde die de overheid nastreeft wil blijven voldoen aan de kwaliteitseisen die aan de rechtsorde moeten worden gesteld. De hoge kwaliteit van het gedachtegoed en het vele (geschreven) werk van ~ wordt zowel in als buiten Nederland algemeen erkend. (bron: Boonen c.s.)

auspicieum Eng.: auspicium : rechtswetenschap - afgeleid van auspiciën; onder bescherming van.

auteursrecht Eng.: copyright law : auteursrecht - vorm van gecodificeerd mededingingsrecht; rechtsgebied uit voornamelijk de Auteurswet 1912, de Wet op de naburige rechten, diverse Europese Richtlijnen en internationale verdragen; vooral m.b.t. de rechtsverkrijging, omvang en het tenietgaan van bescherming van werken van letterkunde, wetenschap of kunst (bijv. romans) en uitvoeringen (bijv. theatervoorstellingen). Art. 1 Aw en 2 Wnr - Zie ook: hierarchische verhouding industriële rechten

auteursrechten (©) Eng.: copyright : auteursrecht - soort intellectueel recht. Uitsluitend recht van de maker van een werk van letterkunde, wetenschap of kunst, of diens rechtverkrijgenden, om (behoudens enkele beperkingen) dit werk openbaar te maken en te verveelvoudigen. Art. 1 Aw - Zie ook: nadere verklaring intellectuele eigendom (IE) / intellectuele rechten / (oneigen.) intellectueel eigendom

auteurswet(Aw) Eng.: Dutch Copyright Act : auteursrecht - wet van 23 september 1912, houdende de vaststelling van het auteursrecht. Art. 4 Aw en 15 Aw - Zie ook: hierarchische verhouding Wet op de naburige rechten (WNR)

authenticiteit Eng.: authenticiteit : informaticarecht - echtheid. Bijv. de elektronische handtekening wordt vermoed voldoende betrouwbaar te zijn als o.a. ~ is gewaarborgd, doordat die handtekening op unieke wijze met de ondertekenaar is verbonden en hij kan worden geïdentificeerd. Art. 15a Boek 3 BW - Zie ook: nadere verklaring digitale handtekening

authentieke akten Eng.: authentic deeds / official record : bewijsrecht - schriftelijke documenten die door notaris of een daartoe bevoegde ambtenaar zijn opgemaakt en waaruit zijn waarnemingen of verrichtingen blijken. Dergelijke akten leveren in beginsel dwingend bewijs op. Art. 156 Rv en 159 Rv - Zie ook: nadere verklaring notariële akte nadere verklaring onderhandse akte nadere verklaring dwingend bewijs

authentificatie van de verdragstekst Eng.: authentication of the treaty text : internationaal publiekrecht - de tekst van een te sluiten verdrag als authentiek en definitief vaststellen. Dit kan door een in die tekst vermelde procedure of door de ondertekening door de vertegenwoordigers van de verdragssluitende Staten. Art. 10 WVV

auto van de zaak Eng.: business car : fiscaal recht - auto die de werkgever aan de werknemer ter beschikking stelt. Wie een ~ heeft en daarmee ook privé rijdt, moet voor dat privé-gebruik bijna altijd een bedrag bij zijn inkomen tellen. Deze bijtelling is een percentage van de nieuwwaarde van de auto. Is een auto ouder dan 15 jaar, dan is de bijtelling een percentage van de waarde van de auto in het economische verkeer. (bron: belastingdienst)

autobiografie Eng.: autobiography : - verhaal waarin de auteur diens eigen leven beschrijft.

autochtoon / (mv.) autochtonen Eng.: autochthonous : vreemdelingenrecht - persoon die de nationaliteit heeft van het land waar hij geboren is en waar hij op dat moment ook verblijft. Zie ook: nadere verklaring allochtoon / allochtonen

autocratie Eng.: monocracy / autocracy : staatsrecht - regeringsvorm waarbij de feitelijke macht in handen is van één of enkele personen;
regeringsvorm waarbij het lidmaatschap tot de regering wordt bepaald door coöptatie. Bijv. het Vaticaan is een ~. Zie ook: tegenstelling democratie

autodiefstal Eng.: car theft;
automobile theft : strafrecht - diefstal van een auto. ~ is niet als apart delict opgenomen in het Wetboek van Strafrecht, maar valt onder het misdrijf diefstal, d.w.z. het wegnemen van een goed met het doel zich dat goed wederrechtelijk toe te eigenen. Art. 310 WvSr

autokostenfictie : belastingrecht - gedeelte van de waarde van een leaseauto (22%) dat bij het inkomen van een werknemer wordt opgeteld, als hij jaarlijks meer dan 500 kilometer privé rijdt. (2004) Art. 3.145 Wet IB 2001

automatische incasso Eng.: automatic collection : incasso - automatische afschrijving van het bankrekeningnummer door de leverancier. ~ is pas mogelijk nadat de afnemer zijn leverancier daartoe heeft gemachtigd. Art. 102a Wvk

automatisering Eng.: automation : informaticarecht - gebruik maken van informatietechnologie, zoals computers en software, om processen beter en efficiënter te laten verlopen.

autonome rechtsorde Eng.: autonomous law : Europees recht - onafhankelijke rechtsorde als karakteristiek van Europees recht. Bijv. het Hof van Justitie heeft in Costa/ENEL uitgemaakt dat al het EG-recht absolute voorrang geniet boven elk met dat recht strijdig nationaal recht. De grondslag werd hiervoor gevonden in de omstandigheid dat door de sluiting van het EG-verdrag de lidstaten hun soevereiniteit voor een deel hebben overgedragen aan de EG en dat met de overdracht van deze soevereiniteit een ~ is ontstaan. Art. 220 EG-Verdrag

autonomie / autonoom / autonomen Eng.: autonomy : staatsrecht - zelfstandig, op zichzelf staande entiteit; zonder bemoeienis van buitenaf kunnen handelen. Bijv. provincie en gemeente mogen de eigen huishouding zelf regelen. Art. 124 Grondwet - Zie ook: nadere verklaring decentralisatie / decentraliseren / gedecentraliseerd tegenstelling heteronoom / heteronomie

autonoom arbeidsrecht / zelfregulering Eng.: self-regulation : arbeidsrecht - arbeidsrecht dat door werkgevers en werknemers is geschapen, zonder tussenkomst van de wetgever. Bijv. cao-recht ter zake onderwerpen die niet in de wet zijn geregeld.

autorisatie / autoriseren / geautoriseerd Eng.: authorization : rechtswetenschap - machtiging, bevoegdheidsverlening.

autoriteit Eng.: authority / the ruler : rechtswetenschap - persoon of instantie met gezag.

autowrakken Eng.: carwrecks : milieurecht - motorvoertuig dat een afvalstof is. Art. 10.17 wm - Zie ook: nadere verklaring afvalstoffen

aval : handelsrecht - zekerheid die een persoon op de betaling van een cheque geeft. ~ wordt op het waardepapier aangetekend als volgt: "goed voor ~". Art. 202 Wvk - Zie ook: nadere verklaring avalgever / avalist niet gelijk aan afwezigheid van alle schuld (AVAS)

avalgever / avalist : handelsrecht - een persoon waarborgt dat een cheque zal worden betaald. Art. 203 Wvk en 130 Wvk - Zie ook: nadere verklaring aval

averij Eng.: average : vervoersrecht - buitengewone onkosten ten dienste van een schip en de goederen en groFweg alle schade die het schip en haar goederen overkomt tijdens de vaart. Art. 696 Wvk en 713 Wvk

averij-grosse / gemene averij : vervoersrecht - verliezen, schade en onkosten die het onmiddellijke gevolg zijn van een averij-grosse handeling; situatie er opzettelijk en redelijkerwijs een buitengewone opoffering of uitgave wordt gedaan ter gezamenlijke beveiliging, met het doel de zaken voor gevaar te bewaren. In de praktijk betekent dit bijvoorbeeld dat (een deel van) de lading overboord wordt gezet om het schip en de opvarenden te redden. (J. van der Wijk) Art. 611 Boek 8 BW en 698 Wvk - Zie ook: nadere verklaring averij-grosse handeling

averij-grosse handeling : vervoersrecht - buitengewone opoffering of uitgave die opzettelijk en redelijkerwijs wordt verricht teneinde de scheepvaartgoederen voor gevaar te behoeden. Art. 610 Boek 8 BW

baai Eng.: bay : internationaal publiekrecht - inham. Om nog als binnenwater (behorende tot de territoriale wateren) beschouwd te worden, dient de opening een bepaalde maximale lengte te hebben. Art. 10 UN Convention on the LAw of the Sea en 1 UN Convention on the LAw of the Sea

baar geld / chartaal geld / gangbaar geld Eng.: currency : bankrecht - bankbiljetten en munten die vrij overdraagbaar zijn en waarmee dus in de winkel betaald kan worden. Art. 112 Boek 6 BW

baatbelasting Eng.: capital levy : fiscaal recht - gemeentelijke belasting ter zake in die gemeente gelegen onroerende zaken die gebaat zijn door gemeentelijke voorzieningen. Art. 222 Gemw

baattrekking : vermogensrecht - voordeel genieten; profiteren. Bijv. de schuldeiser heeft ~ wanneer de schuldenaar zijn schuld inlost. Art. 32 Boek 6 BW

badwill : ondernemingsrecht - Engels: negatieve verschil tussen hetgeen voor een overgenomen bedrijf is betaald en het eigen vermogen van dat bedrijf. Er is minder betaald dan de waarde van het eigen vermogen.

bagatelbepaling : kartelrecht - bepaalt dat het kartelverbod niet geldt bij afspraken van een bepaalde omvang. Art. 7 Mededingingswet

bagatelliseren / gebagatelliseerd Eng.: to trivialize / to smooth over : burgerlijk recht - de zaak kleiner, onbeduidender voorstellen dan die in werkelijkheid is.

bagatelvrijstelling : mededingingsrecht - het verbod van mededingingsafspraken geldt niet wanneer er bij een mededingingsafspraak niet meer dan acht ondernemingen betrokken zijn, waarbij de gezamelijke omzet niet meer dan 4,5 miljoen euro bedraagt en de hoofdactiviteit het leveren van goederen is. De ~ is bedoeld om te voorkomen dat de NMa zich bezig moet houden met mededingingsafspraken van duidelijk ondergeschikte betekenis en belangrijkere zaken moet laten liggen.

bagatelzaak Eng.: futility / small affair : strafrecht - kleine, verwaarloosbare zaak, waarbij de kosten niet opwegen tegen de baten. Bijv. een paar tientjes terugvorderen die een persoon door uitkeringsfraude heeft verkregen.

balans Eng.: balance sheet : ondernemingsrecht - gesplitste opgave van activa enerzijds en passiva anderzijds, waaruit de vermogenstoestand van een onderneming, meestal per 31 december, kan worden afgeleid. Art. 364 Boek 2 BW en 10 Boek 2 BW - Zie ook: nadere verklaring balanssanering nadere verklaring activa nadere verklaring passiva

balansbeheer Eng.: asset and liability management : ondernemingsrecht - strategisch beheer van de activa en passiva van een onderneming ten aanzien van rente- en valutarisico, liquiditeit en solvabiliteit. (bron: beleggingsplein.nl)

balanssanering : ondernemingsrecht - omzetten van vreemd vermogen in risicodragend vermogen, afboekingen, verkoop van activa of het buiten de balans brengen van activa en/of passiva ("off balance sheet"-financieringen), schuldsanering of het aantrekken van nieuw risicodragend vermogen om de balansverhoudingen van een vennootschap te verbeteren.

balansverkorting : ondernemingsrecht - verkleining van het verschil tussen de bruto- en nettoloonsom door een gelijktijdige vermindering van belastingen, sociale premies en subsidies enerzijds en aftrekposten anderzijds. (bron: Van Dale)

baldadigheid / straatschenderij : strafrecht - overtreding door zich in het openbaar tegen personen of goederen zodanig ruw en onbezonnen te gedragen dat daardoor nadeel kan ontstaan. Art. 424 WvSr - Zie ook: nadere verklaring overtreding / (mv.) overtredingen / overtreden

balie Eng.: the bar : advocatuur - verzamelnaam van advocaten die tot een bepaald arrondissement behoren. Bijv. de Utrechtse balie. Art. 51 mdw - Zie ook: onderdeel Jonge balie onderdeel advocaat / advocaten / (oneigen.) advokaat hierarchische verhouding Raad van toezicht

ballingschap Eng.: banishment : - gebannen zijn; niet specifiek juridisch begrip.

ballotage Eng.: balloting : - toelatingsprocedure voor nieuwe leden van een vereniging, veelal door middel van stemming door de zittende leden.

bancaire liquiditeiten Eng.: banking liquidity : bankrecht - dagelijks door kredietinstellingen bij het eurosysteem aangehouden reserves. (bron: DNB)

bandbreedte Eng.: range : bankrecht - verschil tussen de door de ECB vastgestelde rente op de twee permanente faciliteiten, te weten de marginale beleningsfaciliteit en de depositofaciliteit. (bron: DNB) Art. 1 WMZ

bank- en effectenrecht Eng.: banking and securities law : bank- en effectenrecht - vakgebied dat voornamelijk samenvalt met boek 2 Burgerlijk Wetboek, Wet Toezicht Effectenverkeer, fiscale en Europese regelgeving; vooral m.b.t. de verplichtingen van en het toezicht op banken en financiële transacties op bijv. de beurs. Zie ook: onderdeel effectenrecht onderdeel bankrecht hierarchische verhouding rechtspersonenrecht

Bank voor Internationale Betalingen (BIB) Eng.: Bank For International Settlements (BIS) : bankrecht - in Bazel gevestigde bank der banken. Centrale banken brengen een deel van hun officiële reserves onder bij de ~, die deze weer herbelegt. Voor centrale banken in liquiditeitsnood kan de ~ steunkredieten organiseren. Voorts bevordert de ~ de samenwerking tussen centrale banken. Er zijn 45 centrale banken lid van de ~ waaronder die van de G10, van bijna alle Europese landen en van een aantal zogenoemde 'emerging markets'. (bron: DNB)

bankbiljet Eng.: bank note : bankrecht - waardepapier als courant en wettig betaalmiddel. Bijv. het ~ van vijf euro. Art. 208 WvSr

bankboekje Eng.: bank book / pass book : bankrecht - boekjes waarin spaardeposito wordt genoteerd en waarmee de spaarder in beperkte mate kasgeld kan opnemen bij de bank.

bankgarantie Eng.: bank guarantee : vermogensrecht - door de bank op schrift gestelde garantie dat als de daarin gestelde voorwaarde optreedt, de gegarandeerde som op verzoek zal worden uitbetaald. De ~ strekt meestal tot zekerheid van een der partijen.

bankgeheim Eng.: banker's discretion : bankrecht - verplichting van een bank om gegevens van zijn klanten vertrouwelijk te behandelen. Het ~ is in Nederland niet specifiek wettelijk geregeld, de gewone regels van de Wet bescherming persoonsgegevens zijn van toepassing. Art. 6 Wbp

bankhypotheek / krediethypotheek Eng.: morgage / home loan : pand- en hypotheekrecht - hypotheek als zekerheid van de bank voor alle huidige en toekomstige vorderingen van de kredietnemer.

bankrecht Eng.: banking law : bankrecht - rechtsgebied uit boek 2 Burgerlijk Wetboek, Wet Toezicht Kredietwezen, fiscale en Europese regelgeving; vooral m.b.t. de verplichtingen van en het toezicht op kredietinstellingen, zoals Staalbankiers, door de Europese of Nationale Centrale Bank. Art. 415 Boek 2 BW - Zie ook: hierarchische verhouding effectenrecht

bankroet / failliet zijn Eng.: to be bankrupt : faillissementsrecht - de lopende schulden niet meer kunnen betalen; aan de grond zitten.

bankverklaring Eng.: bankcertificate : ondernemingsrecht - verklaring waaruit blijkt dat terstond na de oprichting van de vennootschap het bij de oprichting te storten bedrag ter beschikking zal staan van de vennootschap. Art. 203a Boek 2 BW en 93a Boek 2 BW - Zie ook: hierarchische verhouding oprichting BV

basisaftrek Eng.: basic deduction : rechtsgeschiedenis - bedrag waarvan in beginsel iedere belastingplichtige voor de inkomstenbelasting is vrijgesteld. Gehuwden en samenwonenden konden de ~ soms overdragen aan hun partner. De basisaftrek voor een lijfrente is per 1 januari 2003 afgeschaft. De ~ is vervangen door de heffingskorting.

basisbesluit Eng.: basic legislative act : Europees recht - volgens de medebeslissingsprocedure vastgesteld wetgevingsbesluit over algemene beginselen, essentiële voorschriften en doelstellingen, dat verder moet worden ontwikkeld en verduidelijkt in intermediaire Gemeenschapsbesluiten; wetgevingsbesluit van afgeleid recht dat een rechtsgrond geeft aan communautaire actie en aan de uitvoering van de desbetreffende in de begroting opgenomen uitgaven. Het ~ moet de vorm hebben van een verordening, richtlijn, beschikking of besluit.

basisherfinancieringstransacties : bankrecht - ~ vormen de belangrijkste openmarkttransacties van het ESCB en vervullen een sleutelrol bij het sturen van de geldmarktrente, het beheersen van de liquiditeitsverhoudingen in de markt en het afgeven van signalen omtrent de koers van het monetaire beleid. (bron: DNB)

basishypotheek : pand- en hypotheekrecht - hypotheek die onder standaardvoorwaarden en tegen basisrente wordt verstrekt op leningen ten belope van gemiddeld maximaal 70 à 75% van de executiewaarde van het huis.

basisonderwijs Eng.: primary (school) : onderwijsrecht - onderwijs bestemd voor kinderen vanaf de leeftijd van vier jaar. Het legt mede de grondslag voor het volgen van aansluitend voortgezet onderwijs. Art. 2 Wet op het primair onderwijs

basisrente Eng.: basic interest : pand- en hypotheekrecht - de marktrente van dat moment die een bepaalde bank in rekening brengt voor nieuw af te sluiten hypotheken. Meestal tot 70 à 75% van de executiewaarde. Op de basisrente kan een opslag komen als vergoeding voor extra risico dat de geldverstrekker loopt. Bepalend voor de hoogte van de toeslag is de verhouding tussen de lening en de executiewaarde. (bron: huizenveiling.nl)

basistestament Eng.: basewill : erfrecht - langstlevende heeft het recht van vruchtgebruik op de goederen van de nalatenschap. Bijv. rente en dividend komen toe aan de langstlevende. Zie ook: onderdeel vruchtgebruik

Bataafse Omwenteling : rechtsgeschiedenis - invasie van Franse troepen in de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden in 1798 en het begin van de Bataafse Republiek (uitgeroepen in 1796), tot in 1806 het Koninkrijk Holland ingesteld werd. De ~ had grote gevolgen voor het rechtssysteem van de Nederlanden: de steden en heerlijkheden verloren hun zelfbestuur ten gunste van een centrale volksvertegenwoordiging en een onafhankelijke rechterlijke macht. Om een rechtssysteem te garanderen dat uniform was en voor iedereen gold werden een nieuw Burgerlijk Wetboek en Wetboek van Strafrecht opgesteld. Deze laatste was zeer mild: de doodstraf kon slechts in uitzonderlijke gevallen worden toegepast en wrede lijfstraffen werden verboden. De rechter moest bij de bepaling van de straf kijken naar de omstandigheden van het misdrijf, maar ook naar de persoon van de dader. Bijv. diens leeftijd of geestesgesteldheid.

baten-lastenstelsel : politiek - stelsel waarbij uitgaven en ontvangsten worden toegerekend aan het tijdvak waarin het verbruik van goederen en diensten plaatsvindt en de baten ontstaan. Het ~ maakt het mogelijk om de integrale kosten en opbrengsten af te leiden uit de administratie en leidt daarmee tot een doelmatiger beheer.

batig Eng.: positive / surplus : handelsrecht - voordelig; positief.

battle of forms : overeenkomstenrecht - Engels: het door contractpartijen van toepassing verklaren van tegenstrijdige algemene voorwaarden op dezelfde overeenkomst. Art. 225 Boek 6 BW

Bazels Comité voor het Bankentoezicht : bankrecht - In het ~ zijn de toezichthouders uit de G10-landen en Luxemburg vertegenwoordigd. De voornaamste doelen van het ~ zijn de internationale samenwerking van bankentoezichthouders te bevorderen en de kwaliteit van het bankentoezicht te versterken. (bron: DNB)

beëdigde verklaring Eng.: affidavit / declaration on oath : strafrecht - verklaring van getuigen of deskundigen die de eed of belofte hebben afgelegd. Uitgangspunt is dat de getuigen in het gerechtelijk vooronderzoek niet beëdigd worden. Getuigen worden wel beëdigd als duidelijk is dat hij niet op de zitting kan verschijnen, bijv. wegens ziekte. Art. 215 WvSr en 216 Sr - Zie ook: onderdeel eed onderdeel belofte

beëdiging / beëdigen / beëdigd Eng.: swearing : burgerlijk procesrecht - afleggen van eed of belofte voor het vervullen van een bepaalde taak of functie. Bijv. ~ van de getuige vindt plaats vooraleer hij zijn verklaring aflegt. Alle rechters en advocaten zijn ~. Art. 177 Rv en 3 Advw - Zie ook: nadere verklaring bewijsmiddel / (mv.) bewijsmiddelen nadere verklaring eed afleggen nadere verklaring getuige à charge

beëindigingsovereenkomst Eng.: termination agreement : overeenkomstenrecht - overeenkomst (schriftelijk of mondeling) tussen een werkgever en een werknemer dat de arbeidsovereenkomst ophoudt te bestaan. Een ~ moet in onderling overleg totstandkomen.

bebouwde kom Eng.: built-up area : ruimtelijke ordening - deel van een gemeente, waarvoor speciale verkeersregels gelden, bijv. ten aanzien van maximum snelheid en verlichting. De grenzen van de bebouwde kom worden vastgesteld door Gedeputeerde Staten. Art. 27 weGrondwet

bebouwingsvoorschriften Eng.: building regulations : ruimtelijke ordening - voorschriften omtrent het bouwen van woningen en andere gebouwen die bij of krachtens algemene maatregel van bestuur worden gegeven. Bijv. de ~ in de gemeentelijke bouwverordening. Art. 2 Wonw

Beccaria : rechtsgeschiedenis - Italiaanse rechtsfilosoof (1738-1794), wiens werk Dei Delitti e delle Pene (Van de misdrijven en hun straffen) uit 1767 een grote invloed op het denken over strafrecht heeft gehad. ~ bepleit afschaffing van het oog om oog principe. Bij het bepalen van de strafmaat moet gekeken worden naar de schade die het misdrijf de samenleving heeft toegebracht. Verder geloofde ~ dat het opzetten van een goed opsporings- en vervolgingsapparaat preventief zou werken.

Beck, Ulrich : rechtswetenschap - Duitse socioloog, geboren op 15 mei 1944, die de term risicomaatschappij introduceerde in 1984. Dit begrip duidt op een maatschappij die door het in gang zetten van eigen ontwikkelingen wordt geconfronteerd met grote risico's. Bijv. natuurrampen en terrorisme. Zie ook: nadere verklaring risicomaatschappij

bedelarij Eng.: begging : strafrecht - vragen van aalmoezen voor zijn levensonderhoud. Art. 432 Sr., waarin ~ strafbaar werd gesteld, is vervallen.

bedenktijd Eng.: time for reflection / period of reflection : - tijd die een persoon krijgt om na te denken over de beslissing. Bijv. de koper van een huis kan binnen de drie dagen bedenktijd de overeenkomst ongedaan maken. Boek 7 BW Zie ook: onderdeel ontbinding koopovereenkomst

beding / stipulatio / contractuele bedingen / contractuele clausules Eng.: stipulation / proviso : overeenkomstenrecht - Latijn: clausule in een overeenkomst;
artikelen of paragrafen uit een schriftelijke overeenkomst die een bepaald onderwerp tussen de contractspartijen regelen. Bijv. de geheimhouding of aansprakelijkheid. Art. 83 Boek 3 BW - Zie ook: onderdeel huurbeding onderdeel kettingbeding onderdeel optiebeding

beding van delcredere : overeenkomstenrecht - schriftelijk beding in de agentuurovereenkomst dat beoogt de beloning van de handelsagent afhankelijk te maken van het betalingsgedrag van de door hem benaderde afnemers. Art. 429 Boek 7 BW

bedreigde getuige Eng.: threated witness : strafprocesrecht - getuige wiens identiteit op bevel van de rechter voor de verdachte wordt verborgen gehouden in verband met de vrees voor het leven van die getuige als gevolg van zijn getuigenis. Art. 226a WvSv en 136c WvSv - Zie ook: onderdeel anonieme getuige onderdeel getuigen

bedreiging / bedreigen / bedreigd Eng.: threat : strafrecht - onder bedreiging van geweld een persoon dwingen iets te doen, te laten of te dulden. Art. 284 WvSr

bedreiging / bedreigen / bedreigd Eng.: threat : vermogensrecht - soort wilsgebrek. Vorm van dwang die kan leiden tot vernietiging van een rechtshandeling. Art. 44 Boek 3 BW en 71 Boek 1 BW - Zie ook: nadere verklaring bedrog nadere verklaring misbruik van omstandigheden hierarchische verhouding abnormale geestestoestand bij rechtshandelingen

bedrieglijke bankbreuk Eng.: fraudulent bankruptcy : strafrecht - misdrijf doordat de persoon die in staat van faillissement is verklaard, zich daarvóór met kwaad inzicht aan verduistering(en) heeft schuldig gemaakt. Bijv. door zijn boekhouding te vervalsen of het bedrijfsactief voor zichzelf aan te wenden. Straf: max. 6 jaren of € 45.000,-- boete. Art. 341 WvSr

bedrijf / bedrijven Eng.: business : ondernemingsrecht - exploitatie en economische activiteit van een onderneming. Bijv. ondernemer is een ieder die een ~ zelfstandig uitoefent. Art. 7 wet OB en 41 Boek 6 BW - Zie ook: onderdeel bedrijfsinventaris onderdeel voorraad / (mv.) voorraden

bedrijfsafvalstoffen Eng.: industrial waste materials / by-products : milieurecht - afvalstoffen, niet zijnde huishoudelijke afvalstoffen of gevaarlijke afvalstoffen.

bedrijfsbeëindiging Eng.: business termination : ondernemingsrecht - stopzetting van de bedrijfsactiviteiten. Bijv. door liquidatie, fusie of faillissement.

bedrijfschappen Eng.: industrial boards : staatsrecht - openbaar lichaam, ingesteld bij algemene maatregel van bestuur, voor ondernemingen, die in het bedrijfsleven een gelijke of verwante functie vervullen. Een ~ heeft tot taak een algemeen belang dienende bedrijfsuitoefening door de ondernemingen, waarvoor zij is ingesteld, te bevorderen, alsmede het gemeenschappelijk belang van die ondernemingen en van de daarbij betrokken personen te behartigen. Bijv. Bedrijfschap Groothandel in Aardappelen. Art. 66 wet bo en 71 wet bo - Zie ook: nadere verklaring bedrijfslichaam / (mv.) bedrijfslichamen

bedrijfscommissie : rechtspersonenrecht - behandelt zaken van de ondernemingsraden, de groepsondernemingsraden, de centrale ondernemingsraden, de personeelsvertegenwoordiging en de personeelsvergaderingen van de onderneming waarvoor zij is ingesteld. De ~ bemiddelt en adviseert bij meningsverschillen en verstrekt informatie.

bedrijfseconomisch toezicht Eng.: prudential supervision : bankrecht - het door DNB op grond van de Wet toezichtkredietwezen (Wtk 1992) uitgeoefende toezicht op de banken. ~ heeft als doel de bescherming van crediteuren, de handhaving van de stabiliteit van het financiële stelsel en de bewaking van de integriteit van het financiële stelsel en van de kwaliteit van betaalproducten en systemen. (bron: DNB) Art. 239 Boek 2 BW

bedrijfsfusie Eng.: business fusion : ondernemingsrecht - overname van een bedrijf; samengevoegde bedrijven gaan in economische zin één bedrijf vormen. Art. 309 Boek 2 BW tegenstelling splitsing

bedrijfsgebonden vermogen Eng.: capital : ondernemingsrecht - totaal van immateriële vaste activa, voorraden en niet rentedragende vorderingen, verminderd met alle vlottende passiva exclusief de daaronder opgenomen schulden aan kredietinstellingen en lening-, belasting- en dividendschulden. (bron: beleggingsplein.nl)

bedrijfsgeheimen Eng.: business secrets / trade secrets : staatsrecht - gegevens met betrekking tot een organisatie, waarvan niet de bedoeling is dat ze algemeen bekend worden. Bijv. 'cyberlekken' blijken een ernstige, nieuwe bedreiging te vormen voor de privacy van bedrijven en een unieke manier voor outsiders en insiders om ~ te onthullen. Art. 18 wpe en 273 WvSr

bedrijfsinventaris Eng.: business inventory : ondernemingsrecht - alle roerende zaken van het bedrijf. Bijv. kantoormeubilair en machines voor zover die niet aard- en nagelvast zijn. Zie ook: nadere verklaring aard- en nagelvast nadere verklaring roerende zaak / roerende zaken (mv.)

bedrijfsjurist Eng.: company lawyer : rechtswetenschap - jurist in dienst van een bedrijf.

bedrijfslichaam / (mv.) bedrijfslichamen : staatsrecht - gezamenlijke aanduiding voor hoofdproduct-, product-, hoofdbedrijf- en bedrijfschappen. Art. 71 wet bo - Zie ook: nadere verklaring hoofdproductschappen

bedrijfsmatig Eng.: professional / commercial : ondernemingsrecht - in het kader van de uitoefening van het bedrijf; niet privé of particulier. Art. 1 tabakswet en 151a Gemw - Zie ook: tegenstelling particulier

bedrijfsmilieuplannen Eng.: environmental business plans : milieurecht - plan waarin een bedrijf aangeeft hoe ze met het milieu zal omgaan.

bedrijfsopvolging Eng.: business succeed : ondernemingsrecht - overdracht van een onderneming aan een nieuwe eigenaar. Bijv. overdracht van het bedrijf van vader op zoon. Zie ook: hierarchische verhouding overdracht

bedrijfsovername Eng.: business take-over : fusie- en overnamerecht - overname van een bedrijf. Bijv. doordat het wordt gekocht of de meerderheid van de aandelen van dat bedrijf in vreemde handen komt.

bedrijfspand Eng.: business premises / office building : vastgoedrecht - gebouw waarin een of meedere bedrijven kantoor houden; gebouw dat bestemd is om daarin een bedrijf uit te oefenen; kantoorgebouw.

bedrijfsresultaat Eng.: trading results : ondernemingsrecht - winstgroei die bereikt wordt door verhoging van de netto-inkomsten uit de eigen onderneming, exclusief financiële baten, lasten en belastingen. (bron: beleggingsplein.nl)

bedrijfsruimte Eng.: business premises : vastgoedrecht - gebouwde onroerende zaak die wordt verhuurd voor de uitoefening van een voor het publiek toegankelijke kleinhandelszaak. Bijv. een winkel, horecazaak of een kampeerbedrijf. Art. 1624 Boek 7A BW en 290 Boek 7 BW - Zie ook: tegenstelling huur van woonruimte

bedrijfsschade Eng.: business loss : ondernemingsrecht - vermindering van winst als gevolg van stilstand van een bedrijf. Bijv. schade ontstaan door staking van de onderneming.

bedrijfstak Eng.: branch of industry : ondernemingsrecht - verzamelnaam voor alle ondernemingen die zich met de produktie en verkoop van gelijksoortige goederen en/of het verrichten van eenzelfde soort dienst bezighouden. Een ander woord voor ~ is branche.

bedrijfstakpensioenfonds : pensioenrecht - een ~ voert een pensioenregeling uit voor één of meer bedrijfstakken. In principe zijn alle werknemers en soms ook een aantal zelfstandigen uit die bedrijfstakken voor hun pensioen verzekerd bij dit ~, het voert één verplichte pensioenregeling uit voor alle werknemers in de bedrijfstak, meestal tegen een uniforme premie.

bedrijfsvereniging Eng.: trade association : socialeverzekeringsrecht - vereniging die is opgericht door werkgevers en werknemersorganisaties uit een bepaalde bedrijfstak en belast is met de uitvoering van sociale verzekeringswetten. Bijv. WW of WAO. Bijv. de ~ GAK. Art. 77 ww - Zie ook: nadere verklaring werknemers in het faillissement

bedrog Eng.: fraud : vermogensrecht - soort wilsgebrek. Persoon bewegen tot het verrichten van een rechtshandeling door opzettelijk onjuiste mededelingen te doen, mededelingen te verzwijgen of door een andere kunstgreep. Aanprijzingen in algemene bewoordingen zijn geen bedrog, zelfs al zijn ze onwaar. Art. 44 Boek 3 BW en 46 wte 1995 - Zie ook: nadere verklaring bedreiging / bedreigen / bedreigd nadere verklaring misbruik van omstandigheden hierarchische verhouding abnormale geestestoestand bij rechtshandelingen