Typ hierboven uw zoekterm of scroll

© 2001-2016 Lycaeus Juridisch Woordenboek - Alle rechten voorbehouden!

agrément : diplomatiek recht - Frans: goedkeuring, in het bijzonder: verklaring van geen bezwaar tegen een persoon als diplomatiek vertegenwoordiger
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

agrarisch recht Eng.: agricultural law : agrarisch recht - vakgebied dat met het gelijknamige rechtsgebied uit voornamelijk de Pachtwet, Wet agrarisch grondverkeer en aan landbouw en veeteelt gerelateerde wet- en regelgeving samenvalt; vooral m.b.t. ruilverkaveling, vergunningenstelsels, milieurichtlijnen en de totstandkoming van en geschillen over pachtovereenkomsten. Het ~ omvat het burgerlijk en bestuursrecht. Art. 1 pachtwet en 2 pachtwet - Zie ook: hierarchische verhouding personen- en familierecht
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

agressie Eng.: agression : - bedreiging of aantasting met geweld. Bijv. ~ kan leiden tot een vechtpartij.
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

agressief Eng.: aggressive : - geneigd zich aanvallend te gedragen. Bijv. ~ gedrag in de klas. Zie ook: hierarchische verhouding agressiedelicten niet gelijk aan agressie
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

agressor Eng.: aggressor : oorlogsrecht - aanvaller.
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

Aklagaren/Franzén-arrest : Europees recht - HvJEG 23-10-1997, Jur 1997, I-5909: De zaak komt voort uit een strafzaak bij het Landskronatingsratt tegen H. Franzén wegens het onwettig voorhanden hebben en verkopen van alcoholhoudende dranken, in strijd met de Zweedse wet inzake alcohol (Alkohollag 1994:1738) van 16 december 1994. Deze wet beoogt de consumptie vooral van dranken met een hoog alcoholgehalte te beperken wegens de schadelijke gevolgen van alcoholgebruik voor de gezondheid. Het Landskrona tingsrätt heeft het Hof gevraagd, of het door de Zweedse wetgeving ingestelde detailhandelsmonopolie verenigbaar is met het EG-Verdrag. De detailverkoop van alcoholhoudende dranken geschiedt in Zweden door een monopolie, dat in handen is van Systembolaget. Alcoholhoudende dranken kunnen worden besteld en geleverd in de 384 winkels van het staatsmonopolie, bij ongeveer 550 andere verkooppunten, alsmede via 56 autobusroutes en 45 landelijke postbezorgingsroutes. De Zweedse wet bepaalt, dat Systembolaget zich alleen mag bevoorraden bij houders van een productie- of groothandelsvergunning, die onder restrictieve voorwaarden door de alcoholinspectie wordt toegekend. Volgens het Hof is het door Systembolaget gehanteerde systeem van selectie van producten gebaseerd op criteria die onafhankelijk zijn van de herkomst van die producten, die niet-discriminerend zijn en niet nadelig voor ingevoerde producten. Ondanks het beperkte aantal verkooppunten belet het monopolie, zoals het is georganiseerd, de consument niet, binnenlandse of ingevoerde alcoholhoudende dranken te kopen. Het verkoopbeleid van het monopolie is onafhankelijk van de herkomst van de producten en benadeelt op zich niet de uit andere Lid-Staten ingevoerde dranken ten opzichte van die welke in het binnenland worden geproduceerd. Het Zweedse detailhandelsmonopolie staat in dienst van de volksgezondheid; de aangewende criteria en methodes zijn niet-discriminerend en benadelen ingevoerde producten niet. Daarentegen vormen de bepalingen van de Zweedse wetgeving volgens welke alcoholhoudende dranken enkel mogen worden ingevoerd door houders van een productie- of groothandelsvergunning, een belemmering voor het handelsverkeer tussen de Lid-Staten van de Gemeenschap, omdat de daardoor veroorzaakte extra kosten enkel op ingevoerde alcoholhoudende dranken drukken en niet op Zweedse dranken. Een dergelijke belemmering kan niet op grond van bescherming van de volksgezondheid worden gerechtvaardigd, omdat dat doel volgens het Hof kan worden bereikt met maatregelen die het intracommunautaire handelsverkeer minder belemmeren. Het Verdrag verzet zich derhalve tegen nationale bepalingen, zoals die van de Zweedse wetgeving, die de invoer van alcoholhoudende dranken voorbehouden aan houders van een productie- of groothandelsvergunning. (bron: voorlichtingsdienst HvJEG)
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

akte Eng.: deed / record / act : bewijsrecht - ondertekend geschrift dat bestemd is om tot bewijs te dienen. Art. 156 Rv en 161 Rv - Zie ook: nadere verklaring authentieke akten nadere verklaring grosse / (mv.) grossen nadere verklaring overeenkomst (ovk) / (oneigen.) contract
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

akte niet-dienen : burgerlijk procesrecht - verklaring van de rolrechter in proces-verbaal dat ondanks verwittiging een partij bepaalde processtukken (meestal een conclusie of akte) niet op de rolzitting heeft ingediend. Daardoor vervalt het recht van die partij om alsnog die conclusie in te dienen of te concluderen. Art. 133 Rv
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

akte passeren / passeren van een akte / gepasseerde akte : notarieel recht - verlijden van een akte door de notaris.
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

akte van berusting Eng.: certificate of resignation / waiver of remedies : burgerlijk procesrecht - door de advocaat opgesteld processtuk waarin een procespartij meedeelt dat hij zich neerlegt bij een uitspraak en dus daartegen geen rechtsmiddel, zoals hoger beroep, zal instellen. Bijv. in de echtscheidingsprocedure kan de ~ de inschrijving van de echtscheiding in de openbare registers bespoedigen. Art. 334 Rv en 400 Rv - Zie ook: nadere verklaring afstand doen van rechtsmiddelen / afstand van rechtsmiddelen nadere verklaring echtscheiding / echtscheiden / in de echt gescheiden
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

akte van cessie / cessieakte Eng.: instrument of assignment : vermogensrecht - geschrift (notarieel of onderhands) dat dient tot bewijs dat een vordering wordt overgedragen door de decedent aan de cessionaris. De schuldenaar is dan de debitor cessus. ~ nodig voor het leveren van vorderingen op naam, tezamen met de mededeling aan de debiteur van de vordering. De ~ bevat de goederenrechtelijke overeenkomst van overdracht. Ondertekening is niet vereist. De ~ hoeft ook niet authentiek te zijn, een onderhandse akte is voldoende. Art. 94 Boek 3 BW en 12 evo - Zie ook: nadere verklaring onderhandse akte nadere verklaring cessionaris / (mv.) cessionarissen nadere verklaring debitor cessus
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

akte van compromis Eng.: certificate of compromise : arbitragerecht - schriftelijk document dat de aanduiding bevat van hetgeen partijen aan arbitrage wensen te onderwerpen en waardoor in beginsel de zaak aanhangig is. Art. 1024 Rv - Zie ook: nadere verklaring akte nadere verklaring vaststellingsovereenkomst / dading nadere verklaring notariële akte
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

akte van idemniteit Eng.: deed of indemnity : rechtsgeschiedenis - 17de-18de eeuw: garantstelling door gemeente waar een persoon is geboren, meegegeven aan deze persoon indien die vertrekt naar een andere gemeente en onverhoopt in armoede vervalt. De gemeente van geboorte draagt dan de zorg voor onderhoud; aan de (gast)stad te overleggen bewijs van de diaconie of het gerecht van de plaats van herkomst dat deze de kosten van eventuele steunverlening voor een bepaalde periode zou betalen. In de provincie Utrecht was dit sinds 1725 bij Statenverordening voorgeschreven. (bron: Utrechts Archief);
schadevergoedingsovereenkomst; door een gemeente of parochie verleende garantie van het schadevrij of schadeloos houden van een persoon die verhuist naar een andere gemeente of parochie.
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

akte van naamkeuze Eng.: act of choice of name : personen- en familierecht - door de ambtenaar van de burgerlijke stand opgemaakt officieel document waarin ouders verklaren dat hun pasgeboren kind de familienaam van of de vader of de moeder zal dragen. De ~ dient voor de aangifte van geboorte te worden opgemaakt. Laten zij geen ~ opmaken, dan krijgt het kind in geval van gehuwde ouders automatisch de familienaam van de vader en in geval van ongehuwde ouders (niet-geregistreerde partners) automatisch de familienaam van de moeder. Art. 20f Boek 1 BW en 5b wcn
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

akte van uitgifte Eng.: deed of issue : ondernemingsrecht - notariële akte vereist voor het uitgeven van aandelen na oprichting van een B.V. of N.V. Art. 96 Boek 2 BW en 206 Boek 2 BW - Zie ook: onderdeel emissie
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

akte van uitlating Eng.: certificate of remark : burgerlijk procesrecht - eenvoudige schriftelijke verklaring waarin een partij, buiten de voorgeschreven conclusies om, uitlatingen doet. Bijv. op verzoek van de rechter uitlating omtrent de te horen getuigen of een akte uitlating producties, waarin gereageerd wordt op de bij conclusie van de wederpartij overgelegde producties.
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

akte van verdeling Eng.: deed of partition : personen- en familierecht - notariële of onderhandse akte waarbij het vermogen tussen gescheiden personen of van overleden of vermiste personen wordt verdeeld. Art. 419 Boek 1 BW
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

akteverlening / akte verlenen / verleende akte Eng.: certificate attribution : burgerlijk procesrecht - bericht van een gerecht met een bijzondere status. Bijv. een verweerder wordt uitgenodigd een memorie van antwoord in te dienen. Er volgt nog een bericht over een uitstel. Dan volgt een bericht dat de memorie op zeker moment binnen moet zijn (peremptoirstelling) met vermelding dat, als deze dan nog niet mocht zijn ingediend, daarvan akte zal worden verleend;
Wanneer een partij iets heel belangrijk vindt, bijv. de erkenning door de andere partij dat deze inderdaad heeft vergeten om onder de woning palen te plaatsen, dan vraagt die partij om ~.
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

alara-beginsel Eng.: alara-principle : bestuursrecht - accroniem: as low as reasonably achievable. Principe dat aan vergunningen voorschriften kunnen worden verbonden die de grootst mogelijke bescherming bieden tegen nadelige gevolgen, tenzij dat redelijkerwijs niet kan worden gevergd. Art. 8.11 wm
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

alcohol Eng.: alcohol : - helder, kleurloos, brandbaar destillatieproduct. Afgeleid van koolwaterstof. Bijv. rijden onder invloed van alcohol, bij wet strafbaar gesteld. Art. 8 WVW 1994
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

alcoholgehalte van de adem Eng.: blood alcohol concentration of the breath : verkeersrecht - bij een ~ hoger dan 220 microgram alcohol per liter uitgeademde lucht of 1/2 milligram alcohol per milliliter bloed, is het verboden een voertuig te besturen. Wie dan toch rijdt, pleegt een overtreding. Art. 8 WVW en 164 wvw
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

algehele gemeenschap Eng.: free association : penitentiair recht - het overdag niet in afzondering houden van gevangenen. Gevangenen verblijven overdag gezamenlijk.
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

algemeen belang Eng.: public interest : rechtssociologie - feiten of omstandigheden die geacht worden tot het belang te strekken van iedereen en/of voor iedereen van belang te zijn. Bijv. zaken m.b.t. milieu, gezondheid, onderwijs of veiligheid. Art. 4.13 wm en 160 Gemw
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

algemeen belang Eng.: public interest : politiek - algemeen welzijn dat vaak als richtlijn van overheidshandelen geldt; het belang van de meerderheid, de algemeenheid; gemeenschapsbelang. Bijv. ~ dat staat tegenover persoonlijk belang. Art. 12i WvSv en 85 Gemw
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

algemeen beslag Eng.: general seizure : faillissementsrecht - door het uitspreken van het faillissementsvonnis wordt er van rechtswege (automatisch) een ~ gelegd op alle bezittingen van de schuldenaar, en heeft de schuldenaar geen vrije beschikking meer over zijn bezittingen; deze maken vanaf dat moment onderdeel uit van de "failliete boedel". Beslagen die voorafgaand aan het faillissement door individuele schuldeisers zijn gelegd vervallen. Art. 20 Fw - Zie ook: nadere verklaring faillissement hierarchische verhouding ontslag na faillissement
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

algemeen documentatieregister Eng.: general documentation register : strafrecht - register van binnengekomen processen-verbaal, de wijze van afdoening (bijv. sepot) en de tenuitvoerlegging. Het ~ staat ten dienste van de justitiële autoriteiten. De bewaartermijn van de gegevens in het ~ is 20 jaar. Art. 1 wjd
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

algemeen legaat Eng.: universal legacy : erfrecht - uiterste wilsbeschikking waarbij de erflater aan een of meer personen het geheel van zijn vermogen toebedeelt die hij bij zijn overlijden zal nalaten.
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

algemeen verbindend verklaren van de cao Eng.: to declare a collective labour agreement compulsory applicable : arbeidsrecht - ministriële bepaling dat een collectieve arbeidsovereenkomst (CAO) alle werkgevers en -nemers in een bepaalde bedrijfstak bindt, zelfs al waren zij geen partij bij de totstandkoming van die cao. Art. 2 wet avv en 3 wet avv - Zie ook: nadere verklaring algemeen verbindend voorschrift (avv) / (mv.) algemeen verbindende voorschriften nadere verklaring onverbindendverklaring / onverbindend verklaren / onverbindend verklaard
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

algemeen verbindend voorschrift (avv) / (mv.) algemeen verbindende voorschriften Eng.: commonly binding regulation : bestuursrecht - veelal gemeentelijke regel die voor eenieder verbindend is. Bijv. verordening. Art. 3:01 AWB en 3 Bekendmakingswet - Zie ook: onderdeel beleidsregels nadere verklaring algemeen verbindend verklaren van de cao hierarchische verhouding Algemene Plaatselijke Verordening (APV) / (oneigen.) politieverordening
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

algemeenheid van goederen : vermogensrecht - goederen en schulden die tezamen voorwerp van een rechtsverhouding zijn. Bijv. in het kader van een huwelijksgoederengemeenschap of onderneming. (Hijma)
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

Algemene Arbeidsongeschiktheidswet (AAW) Eng.: Dutch General Disability Benefits Act : socialeverzekeringsrecht - wet van 11 december 1975. De ~ regelt een vergoeding voor personen die langdurig arbeidsongeschikt zijn ten gevolge van ziekte of gebreken. Het gaat hierbij alleen om personen in dienstbetrekking.
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

algemene beginselen van behoorlijk bestuur (ABBB) Eng.: general principles of sound administration : bestuursrecht - ongeschreven fatsoensregels waaraan het overheidshandelen kan worden getoetst. De in de rechtspraak erkende ~ zijn: verbod van détournement de pouvoir, verbod van willekeur, vertrouwens-, motiverings-, zorgvuldigheids- en gelijkheidsbeginsel. Zie ook: onderdeel zorgvuldigheidsbeginsel onderdeel rechtsgelijkheid / gelijkheidsbeginsel niet gelijk aan algemene maatregel van bestuur (AMvB) onderdeel vertrouwensbeginsel
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

algemene beginselen van behoorlijk IT gebruik Eng.: general principles of considerable IT use : informaticarecht - beginselen die als aanvulling op de algemene beginselen van behoorlijk bestuur zijn ontwikkeld door de Leidse hoogleraar Hans Franken, als maatstaf voor gebruik van informatie- en communicatietechnologie in het openbaar bestuur. De beginselen zijn: beschikbaarheid, vertrouwelijkheid, integriteit, authenticiteit, flexibiliteit en transparantie. Zie ook: nadere verklaring algemene beginselen van behoorlijk bestuur (ABBB)
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

algemene begrotingscommissie Eng.: general budget commission : fiscaal recht - commissie van een onderneming, instelling of bestuursorgaan of volksvertegenwoordiging, die de financiële zaken en huishouding controleert.
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

Algemene Beschouwingen Eng.: Parliamentary Debate on the Speech from the Throne : nationaal - politiek - behandeling van de Rijksbegroting door de Tweede Kamer volgend op Prinsjesdag. Zie ook: nadere verklaring Prinsjesdag
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

Algemene Beschouwingen Eng.: general considerations : politiek - behandeling van de Rijksbegroting door de Tweede Kamer.
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

algemene bijstand Eng.: general assistance : sociaal recht - bijstand ter voorziening in de algemeen noodzakelijke kosten van het bestaan. Art. 6 ABW en 11 WWB
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

Algemene bijstandswet (Abw) Eng.: Dutch Social Assistance Act : rechtsgeschiedenis - vervallen op 1 juli 2011. Wet van 12 april 1995, houdende regelgeving m.b.t. de verlening van bijstand en de versterking van de verantwoordelijkheid van gemeenten dienaangaande. De ~ is vervangen door de invoeringswet Wet werk en bijstand. Art. 7 ABW en 78 ABW - Zie ook: niet gelijk aan Algemene wet bestuursrecht (Awb) hierarchische verhouding Wet bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen (Wet BOPZ)
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

algemene heffingskorting Eng.: general levy rebate : fiscaal recht - bedrag dat iedere belastingplichtige van de te betalen belasting mag aftrekken. De hoogte van de ~ is afhankelijk van de persoonlijke omstandigheden van de belastingplichtige. Bijv. leeftijd en ten laste zijnde kinderen.
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

Algemene Inlichtingen -en Veiligheidsdienst (AIVD) Eng.: Netherlands Intelligence and Security Service : staatsrecht - tot 29 mei 2002 genoemd de Binnenlandse Veiligheidsdienst (BVD). De ~ heeft vijf taken: het bewaken en beveiligen van personen en instellingen in Nederland; het verrichten van onderzoek naar organisaties en personen die een bedreiging kunnen vormen voor de samenleving; het voeren van veiligheidsonderzoeken op basis van de Wet veiligheidsonderzoeken (Wvo); het bevorderen van de beveiliging van gegevens waarvan geheimhouding door het belang van de staat wordt geboden; het inwinnen van inlichtingen over het buitenland. Zie: Internet, www.aivd.nl . Art. 1 wodiev - Zie ook: nadere verklaring MIVD RIVD veiligheidsdenken
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

Algemene Inspectiedienst (AID) Eng.: general inspectorate : milieurecht - de inspectiedienst van het ministerie van Landbouw en Visserij (tegenwoordig: Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit). De ~ heeft een toezichthoudende functie: ze inspecteert en verifieert. Daarnaast is een andere belangrijke taak de handhaving en handhavingcommunicatie (het idee vergroten dat een overtreder gepakt kan worden).
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

Algemene Kinderbijslagwet (AKW) Eng.: Dutch General Family Allowances Act : socialeverzekeringsrecht - wet van 26 april 1962, waarin regels zijn vastgesteld m.b.t. een algemene kinderbijslagverzekering die voor de hele bevolking verplicht geldt. Art. 7 AKW
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

algemene leningsovereenkomst Eng.: General Arrangements to Borrow (GAB) : bankrecht - kredietovereenkomst gesloten tussen het IMF en de G10 om onder bepaalde omstandigheden een bedrag tot 17 miljard dollar aan het IMF te lenen. (bron: DNB)
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

algemene maatregel van bestuur (AMvB) Eng.: administrative order / royal decree : staatsrecht - regeling met een algemene strekking die bij koninklijk besluit (KB) is afgekondigd. Art. 89 Grondwet - Zie ook: hierarchische verhouding algemeen verbindend voorschrift (avv) / (mv.) algemeen verbindende voorschriften nadere verklaring maatregelen
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

Algemene Nabestaandenwet (ANW) Eng.: Dutch Surviving Dependents Act : socialeverzekeringsrecht - wet van 21 december 1995. De ~ regelt voor nagelaten weduwen en weduwnaars het recht op een uitkering. Deze uitkering wordt alleen verstrekt indien er sprake is van een huishouden met een ongehuwd kind dat jonger is dan 18 jaar.
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

algemene noodtoestand Eng.: state of emergency : staatsrecht - toestand als gevolg van buitengewone omstandigheden, op grond waarvan het burgerlijk gezag (politie en justitie) een aantal buitengewone bevoegdheden krijgt, zoals het inwinnen van inlichtingen en het beperken van bewegingsvrijheid. Zie lijst B bij de Coördinatiewet uitzonderingstoestanden. Art. 8 cwu
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

Algemene Ouderdomswet (AOW) Eng.: Dutch General Old Age Pensions Act : socialeverzekeringsrecht - Wet van 31 mei 1956. De ~ regelt een waardevast bodempensioen voor personen bij het bereiken van een leeftijd van 65 jaar.
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

Algemene Overeenkomst inzake Tarieven en Handel Eng.: General Agreement on Tariffs en Trade (GATT) : internationaal publiekrecht - internationale vrijhandelsafspraak van de International Trade Organisation (ITO), die na falend beleid werd opgevolgd tot de Wereldhandelsorganisatie (WTO). De ~ werd in 1947 in Genève door 23 landen ondertekend en is nu een van de WTO-verdragen. Zie ook: hierarchische verhouding globalisering
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

Algemene Plaatselijke Verordening (APV) / (oneigen.) politieverordening Eng.: police regulation : strafrecht - gemeentelijke verordening waarin strafbepalingen staan met het doel de openbare orde te handhaven. Art. 443 WvSr - Zie ook: hierarchische verhouding vergunningen
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

Algemene Raad Eng.: General Council : advocatuur - negen koppen tellende leiding van de Nedelandse Orde van Advocaten. Het beleid van de ~ wordt voorbereid en uitgevoerd door het Bureau van de Orde in Den Haag. Art. 18 Advw
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

Algemene Raad van de ECB : Europees recht - een van de bestuursorganen van de ECB bestaande uit de president en de vice-president van de ECB en de presidenten van de centrale banken van alle EU-lidstaten. (bron: DNB)
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

algemene rechtsbeginselen Eng.: general principles of law : mensenrechten - vaak universele, algemeen erkende gedachten die aan wet- en regelgeving ten grondslag liggen. Bijv. de adagia: 'wat teveel betaald was, kan worden teruggevorderd' of 'geen straf zonder schuld'. Art. 7 EVRM en 15 BUPO
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

Algemene Rekenkamer (AR) Eng.: Court of Audit : staatsrecht - overheidsinstantie die onder meer is belast met het onderzoek van de ontvangsten en uitgaven van het Rijk. Art. 76 Grondwet - Zie ook: niet gelijk aan Tweede Kamer (TK)
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

Algemene Termijnenwet (ATW) : burgerlijk procesrecht - wet van 25 juli 1964, houdende de berekening van termijnen in verband met de weekenden en algemeen erkende feestdagen. Art. 1 atw en 3 atw - Zie ook: niet gelijk aan Belasting op Toegevoegde Waarde (btw)
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

algemene vergadering van aandeelhouders (ava) Eng.: general shareholders' meeting : vennootschapsrecht - bijeenkomst van aandeelhouders in een vennootschap waarvan het bestuur alle verlangde inlichtingen verschaft. Art. 217 Boek 2 BW en 230 Boek 2 BW - Zie ook: nadere verklaring aandeel / (mv.) aandelen nadere verklaring aandeelhoudersregister / aandelenregister
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

Algemene vergadering van de Verenigde Naties Eng.: United Nations General Assembly : volkenrecht - het belangrijkste overlegorgaan van de Verenigde Naties; wordt gevormd door vertegenwoordigers van alle lidstaten. Elke lidstaat heeft één stem. Art. 9 hv vn
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

algemene voorwaarden / uniforme voorwaarden Eng.: general conditions : overeenkomstenrecht - schriftelijke, algemene bedingen die zijn opgesteld om in een aantal overeenkomsten te worden opgenomen en die niet de kern van die overeenkomsten raken. Art. 231 Boek 6 BW en 225 Boek 6 BW - Zie ook: onderdeel beding / stipulatio / contractuele bedingen / contractuele clausules nadere verklaring exoneratie / exonereren / geëxonereerd onderdeel Uniforme administratieve voorwaarden voor de uitvoering van werken (UAV)
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

Algemene wet bestuursrecht (AWB) Eng.: Dutch General Administrative Law Act : bestuursrecht - wet van 4 juni 1992, houdende algemene regels die de verhouding tussen burgers en bestuursorganen regelen. Art. 1:01 AWB en 1:03 AWB - Zie ook: nadere verklaring bestuursrecht / administratief recht / administratieve recht niet gelijk aan Algemene bijstandswet (Abw) hierarchische verhouding Wet openbaarheid van bestuur (WOB)
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

Algemene wet bijzondere ziektekosten (AWBZ) Eng.: Dutch General Act on Exceptional Medical Expenses : rechtsgeschiedenis - vervallen per 1 januari 2015. Wet van 14 december 1967, houdende algemene verzekering bijzondere ziektekosten. Art. 5 AWBZ - Zie ook: niet gelijk aan Ziekenfondswet (ZFW)
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

Algemene wet gelijke behandeling (AWGB) Eng.: Dutch Equal Treatment Act : mensenrechten - wet van 2 maart 1994 houdende algemene regels ter bescherming tegen discriminatie op grond van godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht, nationaliteit, hetero- of homoseksuele gerichtheid of burgerlijke staat. De ~ leidde tot de oprichting Commissie Gelijke Behandeling. Art. 3 Awgb en 12 Awgb - Zie ook: hierarchische verhouding Wet gelijke behandeling van mannen en vrouwen (WGBMV)
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

Algemene wet inzake Rijksbelastingen (AWR) Eng.: Dutch General Tax Act : fiscaal recht - wet van 2 juli 1959, houdende regelen met betrekking tot aangifte en heffing rijksbelastingen. Art. 6 Awr en 11 Awr - Zie ook: hierarchische verhouding Wet op de Ruimtelijke Ordening (WRO) / (oneigen.) Wet Ruimtelijke Ordening
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

Algemene wet op het binnentreden (Awbi) Eng.: Dutch General Act on Entry into Dwellings : strafprocesrecht - wet van 22 juni 1994 waarin de procedures (waarborgen) zijn opgenomen voor het binnentreden van woningen al dan niet met toestemming van de bewoner. Art. 1 AWBi en 2 AWBi - Zie ook: hierarchische verhouding uitleveringswet (UW)
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

Algemene Wet Weduwen en Wezen BES (AWW) Eng.: Dutch General Widows and Orphans Act : socialeverzekeringsrecht - per 23 juli 1996 is deze wet ingetrokken, de AWW is opgevolgd door de Algemene Nabestaandenwet (ANW).
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

algemene wil / volonté generale Eng.: general will : rechtsgeschiedenis - de ~ wordt bij stemming vastgesteld, waarbij de stemmers zich laten leiden door wat naar hun mening het algemeen belang is. (Rousseau: het sociaal contract) Zie ook: nadere verklaring wilsgebrek / (mv.) wilsgebreken / (oneigen.) wilsontbreken nadere verklaring testament / uiterste wil / uiterste wilsbeschikking tegenstelling verklaringsleer
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

alibi Eng.: alibi : strafrecht - Latijn: aanwezigheid elders, waarmee kan worden aangetoond dat een verdachte zich op het tijdstip van een misdrijf niet op de plaats van het misdrijf bevond. Zie ook: niet gelijk aan motief / (mv.) motieven
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

alimentatie / onderhoudsbijdrage Eng.: alimony / obligation to support : echtscheidingsrecht - aan ex-echtgenoot of ex-partner te betalen kosten om in diens levensonderhoud en dat van hun kinderen te voorzien. Art. 155 Boek 1 BW en 157 Boek 1 BW - Zie ook: nadere verklaring personen- en familierecht nadere verklaring echtscheiding / echtscheiden / in de echt gescheiden
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

alimentatieberekening Eng.: calculation of alimony : echtscheidingsrecht - becijfering van de kosten van levensonderhoud van de alimentatiegerechtigde(n) en de draagkracht van de alimentatieplichtige. Zie ook: onderdeel methode Buijs
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

alimentatieverplichtingen Eng.: liability for maintenance : echtscheidingsrecht - verplichting om aan ex-echtgenoot of ex-partner de kosten te betalen om in diens levensonderhoud en dat van hun kinderen te voorzien. Art. 392 Boek 1 BW en 157 Boek 1 BW
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

all in-huur Eng.: total rental fee : huurrecht - huurprijs waarbij de kale huurprijs en de overige kosten niet zijn onderverdeeld Art. 12 hpw (oud) - Zie ook: nadere verklaring huur en verhuur tegenstelling kale huur
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

all risks : verzekeringsrecht - Engels: alle risico's (gedekt). Verzekeringsdekking, waarbij verlies en schade aan en/of door het verzekerde object als gevolg van bijna alle risico's, gedekt zijn. Bijv. de ~ dekking van een motorrijtuigen- en pleziervaartuigenverzekering.
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

alle rechten en weren voorbehouden Eng.: all rights reserved : advocatuur - kreet die bepaalde advocaten in hun correspondentie en processtukken gebruiken om aan te geven dat zij ondanks hetgeen zij hebben gesteld, nog alle kanten op willen. Bijv. door meer te vorderen of ander verweer te voeren. Zie ook: nadere verklaring processtuk / processtukken (mv.) onderdeel eigendomsvoorbehoud
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

alleengebruik Eng.: single occupancy : vastgoedrecht - recht tot gebruik van een zaak met uitsluiting van anderen. Appartementsrecht geeft recht op ~ van een bepaald gedeelte van een gebouw, namelijk het eigen appartement.
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

alleenrechtspraak Eng.: single justice : procesrecht - rechtspraak door één rechter. Bijv. de kantonrechter.
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

alleensprekende rechter Eng.: sole magistrate : burgerlijk procesrecht - rechter of raadsheer die in zijn eentje recht spreekt. Bijv. de politierechter of de kantonrechter. Art. 15 Rv en 6 wet RO - Zie ook: tegenstelling meervoudige kamer (MK) onderdeel politierechter onderdeel kantonrechter
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

Alleenstaande Minderjarige Asielzoeker (AMA) Eng.: Unaccompanied Minor Asylum Seeker : asielrecht - minderjarige vreemdeling die asiel heeft aangevraagd zonder de aanwezigheid van zijn ouders, meerderjarige bloed- of aanverwanten. Voor deze groep gelden aparte opvangmogelijkheden en toelatingsvoorwaarden. (bron: Min. Jus.)
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

alleenstaande-ouderaftrek : belastingrecht - fiscale heffingskorting die geldt voor alleenstaande ouders.
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

alleenstaande-ouderkorting Eng.: single parent rebate : fiscaal recht - een korting op de belasting voor bepaalde alleenstaande-ouders met kinderen. De alleenstaande-ouderkorting geldt voor de belastingplichtige die in het kalenderjaar gedurende meer dan zes maanden: (a) geen partner heeft, (b) een huishouding voert met een kind dat in belangrijke mate door hem wordt onderhouden en op hetzelfde woonadres als de belastingplichtige staat ingeschreven in de basisadministratie persoonsgegevens, en (c) deze huishouding voert met geen ander dan kinderen die bij de aanvang van het kalenderjaar de leeftijd van 27 jaar niet hebben bereikt. Art. 8.15 Wet IB 2001
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

alliantie / alliëren / geallieerd Eng.: alliance : oorlogsrecht - verbonden; lid van een alliantie bijv. van landen in oorlogstijd, de Transatlantische alliantie; op een specifiek doel gericht militair verbond tussen twee of meer staten. De leden van een ~ zijn geallieerden. Bijv. de NAVO en het voormalige Warschaupact.
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

allocatie Eng.: allocation : effectenrecht - spreiding van kapitaal door belegging in aandelen, beleggingsfondsen, obligaties, opties, etc.
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

allochtoon / allochtonen Eng.: allochthonous : vreemdelingenrecht - niet-oorspronkelijke bewoner van het land. Bijv. de Chinese gemeenschap in Nederland is ~. Zie ook: tegenstelling autochtoon / (mv.) autochtonen
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

allonge Eng.: addendum / exhibit : overeenkomstenrecht - Frans: soort bijlage die aan een schriftelijk stuk wordt gehecht. Bijv. deze ~ maakt na ondertekening door de verkrijger en de ondernemer integraal deel uit van de koop-/aannemingsovereenkomst. Zie ook: nadere verklaring addendum / (mv.) addenda
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

alternatief Eng.: alternative : rechtswetenschap - andere mogelijkheid dan de geijkte, niet volgens het gebruik of heersende normen (Bron: Van Dale)
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

alternatieve causaliteit Eng.: alternative causal relationship : aansprakelijkheidsrecht - situatie dat wanneer de schade het gevolg is van meer gebeurtenissen voor elk waarvan een andere persoon aansprakelijk is, ieder van die personen voor het geheel kan worden aangesproken. Bijv. ~ biedt uitkomst ingeval niet de juiste producent in een serie van opeenvolgende producenten van een gebrekkig product kan worden geïdentificeerd. Art. 99 Boek 6 BW
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

alternatieve causaliteit Eng.: alternative causal relationship : bewijsrecht - verschuiving van de bewijslast van een persoon die schade heeft geleden naar de mogelijke schadeveroorzaker indien hij verantwoordelijk is voor een product of gebeurtenis die de schade heeft kunnen veroorzaken.
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

alternatieve eis Eng.: alternative claim : burgerlijk procesrecht - vordering in de dagvaarding die uit twee of meer verschillende eisen bestaat, maar waaruit slechts één kan worden toegewezen. Bijv. eiser stelt in een procedure een vordering in tot betaling van € 1.000,- voor de kosten van herstel van een gebrek aan zijn woning, maar het is hem ook goed dat de aannemer het euvel zelf herstelt.
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

alternatieve fora Eng.: alternative jurisdiction : - bepaling dat een persoon in een andere lidstaat dan waar deze woonplaats heeft voor het gerecht wordt opgeroepen. Bijv. wanneer de verbintenis die aan de eis ten grondslag ligt in een andere plaats uitgevoerd moet worden. Art. 5 EEX-verordening en 6 EEX-verordening
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

alternatieve straffen Eng.: alternative penalty : strafrecht - werk- of leerstraffen. Vroeger kwamen ~ in de plaats van een onvoorwaardelijke gevangenisstraf van ten hoogste zes maanden. Art. 22c WvSr - Zie ook: onderdeel leerstraf onderdeel werkstraf
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

alternatieve tenlastelegging Eng.: alternative indictment : strafrecht - veel voorkomende vorm, waarbij aan de verdachte verschillende strafbare feiten worden verweten, waarbij meestal het zwaarste feit voorop staat. Voor het geval dat feit niet bewezen kan worden, wordt subsidiair een minder ernstig feit tenlastegelegd. Bijv. moord, subsidiair doodslag, meer subsidiair dood door schuld; tenlastelegging waarin de verdachte ervan wordt beschuldigd dat hij het ene of het andere misdrijf heeft begaan.
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

alternatieve verbintenissen Eng.: alternative engagements : verbintenissenrecht - de schuldenaar verbindt zich tot uitvoering van een van de verschillende prestaties. Art. 17 Boek 3 BW en 18 Boek 3 BW - Zie ook: niet gelijk aan alternatieve voorwaarden tegenstelling cumulatieve verbintenissen / cumulatieve verplichtingen
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

alternatieve voorwaarden Eng.: alternative conditions : rechtswetenschap - voorwaarden waaraan niet stuk voor stuk moet worden voldaan. Een persoon heeft de keuze om aan een of meerdere voorwaarden te voldoen. Zie ook: niet gelijk aan alternatieve verbintenissen
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

Alternative Dispute Resolution / (oneigen.) Anders Dan Rechtspraak (ADR) : mediation - Engels: alternatieve manier om in concrete of voorzienbare geschillen tot een oplossing te komen. Bij ~ verleent een onafhankelijk deskundige onpartijdige hulp met het doel om partijen zo snel mogelijk te verenigen op de punten die hen verdeeld houden. Zie ook: niet gelijk aan institutionele arbitrage niet gelijk aan minnelijke schikking / schikken / geschikt / transactie / transigeren / getransigeerd
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

althans : strafprocesrecht - of beter gezegd. Hetgeen in een zin na ~ komt, is of een verfijning of generalisering van hetgeen daarvoor staat. Zie ook: nadere verklaring vormfouten nadere verklaring primair
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>

althansen van de dagvaarding : strafprocesrecht - in de dagvaarding en het requisitoir van de officier van justitie worden feiten en verdenkingen telkenmale verfijnd of veralgemeend. Bijv. 'zij in of omstreeks de periode van 1 augustus 2001 tot en met 27 augustus 2001, in elk geval in of omstreeks de periode van 1 mei 2001 tot en met 27 augustus 2001, in de gemeente Rotterdam en/of elders in Nederland, tezamen en in vereniging met een ander of anderen, althans alleen, opzettelijk en met voorbedachten rade, althans opzettelijk, een meisje, genaamd Rowena [R.] (geboren op 30 augustus 1996) van het leven heeft beroofd, immers heeft/hebben verdachte en/of haar mededader(s) in of omstreeks de periode van 1 mei 2001 tot en met 27 augustus 2001, aldaar, meermalen, althans eenmaal, (telkens) opzettelijk en na kalm beraad en rustig overleg, althans (telkens) opzettelijk, dat meisje (..)'. (bron: citaat dagvaarding in vonnis zaak Rowena, het meisje van strand Nulde)
Advocaat nodig? Plaats hier gratis je opdracht >>